Πελόπη τώρα: Σφαγές για τον αφθώδη και κάλεσμα μπλοκαρίσματος – Το νησί παίζει με τη φωτιά
Η έναρξη των μαζικών σφαγών ζώων που έχουν βρεθεί θετικά στον αφθώδη πυρετό στην περιοχή της Πελόπης πυροδοτεί ένα εκρηκτικό μείγμα οργής, φόβου και επικίνδυνης κοινωνικής πόλωσης.
Από νωρίς το πρωί της Πέμπτης 26 Μαρτίου, μέσω κοινωνικών δικτύων οργανώνεται συγκέντρωση στις 09:30 στην Πελόπη, με στόχο –όπως δηλώνεται– την παρεμπόδιση των σφαγών και την επιβολή άλλης λύσης, με βασικό αίτημα τον εμβολιασμό. Η κινητοποίηση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία: την ίδια ημέρα που στο νησί «πιάνουν δουλειά» οι επιθεωρητές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε ένα περιβάλλον ήδη επιβαρυμένο επιχειρησιακά και πολιτικά.
Ωστόσο, πίσω από την ένταση και την αγανάκτηση, αναδεικνύεται μια σκληρή πραγματικότητα που δεν χωρά εύκολες απαντήσεις.
Η κτηνίατρος Ευδοκία Μαρζέλου, με δημόσια παρέμβασή της, θέτει το ζήτημα με βαση όσα ορίζει η επιστήμη: η θανάτωση των μολυσμένων κοπαδιών –το λεγόμενο “stamping out”– δεν είναι αυθαίρετη επιλογή, αλλά το βασικό εργαλείο περιορισμού μιας νόσου που μπορεί να τινάξει στον αέρα ολόκληρη την παραγωγική βάση της Λέσβου.
Ο αφθώδης πυρετός δεν είναι μια «τοπική υπόθεση». Μεταδίδεται με ακραία ταχύτητα – μέσω αέρα, οχημάτων, ρουχισμού – και σε ένα νησί με εκτατική κτηνοτροφία, όπως η Λέσβος, μπορεί να ξεφύγει από κάθε έλεγχο μέσα σε λίγα 24ωρα. Η διεθνής εμπειρία είναι αμείλικτη: ακόμη και σε χώρες με ισχυρούς μηχανισμούς, η εξάπλωση αναχαιτίζεται μόνο με δραστικά μέτρα και μαζικές θανατώσεις.
Το κρίσιμο σημείο όμως δεν είναι μόνο υγειονομικό. Είναι βαθιά οικονομικό και στρατηγικό.
Αν ο ιός παγιωθεί στο νησί, το πλήγμα θα είναι καθολικό. Όπως αναφέρει η κ. Μαρζέλου τα προϊόντα ΠΟΠ της Λέσβου –φέτα, κασέρι, λαδοτύρι– κινδυνεύουν με άμεσο αποκλεισμό από αγορές. Η αξία του γάλακτος θα καταρρεύσει και μαζί της η βιωσιμότητα εκατοντάδων εκμεταλλεύσεων. Δεν μιλάμε για μια προσωρινή κρίση, αλλά για ενδεχόμενη διάλυση του πρωτογενούς τομέα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η προσπάθεια παρεμπόδισης των μέτρων, όσο κατανοητή κι αν είναι συναισθηματικά, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Η μετατροπή της αγωνίας σε τυφλή σύγκρουση οδηγεί σε έναν επικίνδυνο κοινωνικό αυτοματισμό: από τη μια οι πληττόμενοι κτηνοτρόφοι, από την άλλη η υπόλοιπη κοινωνία που φοβάται τις συνέπειες. Και κάπου στη μέση, το ίδιο το νησί που ρισκάρει να χάσει το δίκιο του.
Γιατί αν η εικόνα που εκπέμπεται προς τα έξω είναι μια περιοχή που δεν εφαρμόζει τα προβλεπόμενα μέτρα, τότε το επιχείρημα της στήριξης αποδυναμώνεται. Η Λέσβος δεν χρειάζεται να εμφανιστεί ως «αντιδραστική», αλλά ως πληττόμενη που διεκδικεί με τεκμηρίωση και ενότητα.
Η ουσία, όπως επισημαίνεται, δεν είναι να σταματήσουν τα μέτρα, αλλά να γίνουν δίκαια και βιώσιμα για όσους καταστρέφονται. Το πραγματικό πεδίο διεκδίκησης βρίσκεται αλλού: πλήρεις και άμεσες αποζημιώσεις, ουσιαστική στήριξη για την ανασύσταση των κοπαδιών και οικονομική ανάσα για τους παραγωγούς και τα τυροκομεία.
Η Λέσβος βρίσκεται σε μια λεπτή γραμμή. Από τη μία η αγανάκτηση, από την άλλη η ανάγκη να προστατευτεί το σύνολο. Αν αυτή η ισορροπία χαθεί, το τίμημα δεν θα είναι μόνο σημερινό – θα είναι μακροχρόνιο και πιθανόν μη αναστρέψιμο.
Αυτή τη στιγμή πρέπει να επικρατήσει η λογική και όσα ορίζει η επιστήμη.
