Μυτιλήνη, Ερμού 200 - Το φως ως τέχνη: Τα εγκαίνια του Lit by Nona και η αθόρυβη επανάσταση της χειροποίητης δημιουργίας
Υπάρχουν στιγμές που μια επαρχιακή πόλη όπως η Μυτιλήνη αποκτά κοσμήματα... σταματά για λίγο τον ρυθμό της — όχι επειδή κάτι τη συγκλονίζει, αλλά επειδή κάτι τη γοητεύει.
Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου 2025: Το βράδυ των εγκαινίων του Lit by Nona, η Ερμού της Μυτιλήνης , πλημμυρισμένη από φώτα, κόσμο και χειμωνιάτικη υγρασία, έδειχνε ξαφνικά να θυμάται πως η ομορφιά, όταν εμφανίζεται, βρίσκει πάντα χώρο να απλωθεί.
Απέναντι από τις πέτρινες προσόψεις της παλιάς αγοράς, στο νούμερο 200, άνοιξε ένας χώρος που δεν μοιάζει με κατάστημα. Μοιάζει περισσότερο με υπόσχεση: ότι το χειροποίητο δεν είναι αναχρονισμός, αλλά statement. Ότι το κερί μπορεί να γίνει γλώσσα, αισθητική, τρόπος να μιλάς χωρίς να φωνάζεις.
Το Lit by Nona δεν εγκαινιάστηκε· γεννήθηκε.
Ο χώρος: μια σκηνογραφία φωτός και υφής
Μπαίνοντας μέσα, σε κατακλύζει πρώτα η μυρωδιά: αυτή η θερμή, καθαρή, σχεδόν καταπραϋντική αίσθηση που βγάζει το αγνό κερί όταν το αγγίζει ανθρώπινο χέρι. Έπειτα το μάτι σου πιάνει τις λεπτομέρειες — όχι τις “όμορφες”, αλλά τις ευγενείς:
η πέτρα του τοίχου που θυμίζει χρόνους παλαιότερους, το ξύλο που υποστηρίζει τις λεπτές γραμμές των εκθεμάτων, οι σκιές που παίζουν πάνω στα αντικείμενα και τους δίνουν βάθος, βάρος, παρουσία. Οι ξύλινες βιτρίνες που δεν θυμίζουν σε τίποτα κατάστημα...
Στα ράφια, τα κεριά δεν στέκουν απλώς. Κατοικούν.
Κεριά σε σχήμα βιβλίων με χρυσαφένια ανάγλυφα, σαν μικρογραφίες μιας βιβλιοθήκης που δεν φοβάται το φως. Μακρόστενα κεριά με πτυχώσεις που θυμίζουν αρχιτεκτονικό ρυθμό. Χριστουγεννιάτικα δέντρα σε γλυπτική εκδοχή, με χρώματα που δεν δανείστηκε η φύση αλλά επινόησε ο άνθρωπος.
Και ύστερα — τα σκυλάκια.
Κερί που μεταμορφώνεται σε βλέμμα, σε υφή, σε τρίχωμα, σε χαρακτήρα. Τόσο ζωντανά, που η πρώτη αντίδραση του επισκέπτη είναι ένα μικρό, αυθόρμητο: «μα… είναι κερί;»
Αυτή η αμφιβολία είναι το μεγαλύτερο κομπλιμέντο για ένα χέρι που δημιουργεί.
Η Nona Beridze – Αντωνίου: η δημιουργός που πρώτα αγγίζει και μετά σκέφτεται
Η ψυχή του καταστήματος, η Nona Beridze – Αντωνίου, δεν μοιάζει να φτιάχνει απλώς κεριά.
Φτιάχνει μικρούς τρόπους να βλέπεις τον κόσμο.
Με σπουδές στο πιάνο και στη δημοσιογραφία, δύο τέχνες που έχουν στην καρδιά τους τη λεπτότητα — τη λεπτότητα του ήχου και τη λεπτότητα της λέξης — η Nona έχει οικοδομήσει μια προσωπική κοσμοθεωρία:
«Τα χέρια μας καταλαβαίνουν τον κόσμο πριν από το μυαλό μας.
Με συγκινεί το να δημιουργώ με τα χέρια μου — είναι σαν να μιλάω μια γλώσσα που δεν χρειάζεται μετάφραση.»
Στον πάγκο εργαστηρίου της, το κερί δεν είναι υλικό αλλά διάλογος.
Χρώματα αναμιγνύονται όχι με πρακτική, αλλά με υπομονή – “μυστικές αναλογίες” όπως τις αποκαλεί η ίδια, δοκιμές που επαναλαμβάνονται μέχρι να βγει η απόχρωση που δεν απλώς της αρέσει, αλλά της μιλάει.
Κάπως έτσι, τα σκυλάκια αποκτούν τις ρεαλιστικές αποχρώσεις τους.
Κάπως έτσι, ένα βάζο αποκτά τη σκιά του.
Κάπως έτσι, το κερί γίνεται γλυπτό.
Η Nona όμως δεν μένει στην τεχνική λεπτομέρεια. Επιμένει σε κάτι πολύ πιο ανατρεπτικό:
«Σήμερα κυνηγάμε το μεγάλο. Εγώ θέλω να θυμίσω το μικρό.
Τα μικρά αντικείμενα κουβαλούν τις μεγαλύτερες ιστορίες.»
Η τραπεζαρία στο κέντρο: μια σκηνή που αλλάζει όπως αλλάζει και η εποχή
Στο κέντρο του μαγαζιού υπάρχει μια τραπεζαρία. Όχι για αισθητική. Για ανθρώπους.
Θέλει, λέει, ο επισκέπτης να μπαίνει και να νιώθει σπίτι.
Κάθε μήνα η τραπεζαρία θα αλλάζει θεματική — σαν ένα μικρό performance όπου πρωταγωνιστεί η εποχή, η ύλη και η φαντασία της δημιουργού.
Τα Χριστούγεννα τη ντύνουν τώρα με λευκό, χρυσό και φως.
Σε λίγο, θα έρθει η ελιά. Μετά ίσως κάτι άλλο.
Η Nona δεν υπόσχεται θεματικές. Υπόσχεται έκπληξη.
Η βιτρίνα: μια μικρή πόλη από φως και παιχνίδι
Στις βιτρίνες, μικρές σκηνογραφίες:
ένα χιονισμένο χωριό, δεντράκια, φωτάκια, φιγούρες, μικρά γλυπτά. Σαν να κοιτάς από μακριά μια παραμυθένια πλατεία και να σε προσκαλείς να μπεις.
Κι εκεί, σε μια γωνιά, ένα κόκκινο έλκηθρο από κερί – ναι, και αυτό κερί – με ένα μικρό δένδρο φορτωμένο για το ταξίδι.
Δεν είναι διακόσμηση. Είναι πρόλογος.
Ο κόσμος: μια Ερμού που ξαναθυμάται ότι μπορεί να γίνει ζωντανή
Στην τελευταία φωτογραφία, το πλήθος κάνει κάτι σπάνιο για τα δεδομένα της πόλης:
συσπειρώνεται γύρω από ένα κατάστημα τέχνης.
Μεσήλικες, νέοι, παιδιά, περαστικοί που σταματούν από περιέργεια, άνθρωποι που μπήκαν να δουν “τι γίνεται εδώ μέσα”.
Και όταν βγήκαν, έμειναν να συζητούν.
Τα εγκαίνια ηταν θα λέγαμε μια μικρή πολιτιστική στιγμή — από αυτές που δείχνουν πως μια πόλη έχει ακόμα ανάγκη από ομορφιά, από χειροποίητο, από ανθρώπινη αφή.
Ήταν μια υπενθύμιση πως η αγορά δεν ζωντανεύει με παζάρια και εκπτώσεις, αλλά με παρουσία, με νέες ιδέες, με ανθρώπους που τολμούν να προσθέσουν κάτι που δεν υπήρχε.
Το Lit by Nona δεν πουλάει αντικείμενα. Πουλάει προσοχή. Πουλάει συναίσθημα. Πουλάει μνήμη.
Σε έναν κόσμο που όλα τείνουν να μοιάζουν ίδια, το Lit by Nona δηλώνει — όχι εκκωφαντικά, αλλά με την ήρεμη αποφασιστικότητα της τέχνης — ότι το χειροποίητο δεν είναι επιστροφή στο παρελθόν. Είναι διεκδίκηση χώρου στο παρόν.
Κάθε κερί ένα μικρό αφήγημα.
Κάθε αντικείμενο ένα ίχνος προσωπικής δουλειάς.
Κάθε απόχρωση αποτέλεσμα μιας εσωτερικής έρευνας.
Η Μυτιλήνη απέκτησε έναν χώρο που δεν θυμίζει “τοπικό μαγαζί”.
Θυμίζει μικρή ευρωπαϊκή γκαλερί, σαν αυτές που βρίσκεις σε δρόμους του Βερολίνου ή της Βαρκελώνης — αλλά με την οικειότητα του νησιού μας.
Το φως αλλάζει όταν το βλέπεις από κοντά
Το Lit by Nona εκτός απο ένα όμορφο κατάστημ είναι μια πρόταση: να κοιτάμε ξανά τα μικρά πράγματα.
Να επιτρέψουμε στο αυθεντικό να μας σταματάει για λίγο. Να δίνουμε χώρο σε ό,τι δημιουργείται με χέρια, με επιμονή, με μεράκι.
Στην Ερμού 200, ένα κερί δεν ανάβει μονο για να φωτίσει. Ανάβει για να θυμίσει ότι το φως, όταν το διαπλάθει άνθρωπος, έχει πάντα ψυχή.
