Αγροτικά μπλόκα και Μαξίμου: Τι συμφωνήθηκε μετά τις 3,5 ώρες διαλόγου – Το παρασκήνιο και τι επιλέγει η Λέσβος

Η συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου ανάμεσα στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη  και 25 εκπροσώπους από 14 αγροτικά μπλόκα και κτηνοτροφικούς φορείς αποτέλεσε το πιο ουσιαστικό πολιτικό επεισόδιο ενός κύκλου κινητοποιήσεων που διανύει ήδη την έκτη εβδομάδα. Δεν επρόκειτο για μια εθιμοτυπική συνάντηση εκτόνωσης, αλλά για μια μακρά και σε βάθος συζήτηση που άγγιξε σχεδόν κάθε πτυχή του πρωτογενούς τομέα: από το άμεσο κόστος παραγωγής έως το ίδιο το μοντέλο αγροτικής πολιτικής που εφαρμόζεται στη χώρα.

Το αποτέλεσμα δεν ήταν μια συμφωνία, ούτε μια λήξη συναγερμού. Ήταν, ωστόσο, η επιβεβαίωση ότι ο διάλογος άνοιξε θεσμικά, με σαφή όμως πολιτικά όρια και από τις δύο πλευρές.

Τα άμεσα μέτρα: κόστος παραγωγής και ανακούφιση

Στο προσκήνιο της συζήτησης βρέθηκαν τα ζητήματα που «καίνε» καθημερινά τον αγρότη: το ηλεκτρικό ρεύμα, το πετρέλαιο, οι αποζημιώσεις και η ρευστότητα. Η κυβερνητική πλευρά παρουσίασε εξειδίκευση των υφιστάμενων παρεμβάσεων, με έμφαση στη χαμηλή τιμή αγροτικού ρεύματος και στη διεύρυνση των δικαιούχων, ώστε να ενταχθούν και παραγωγοί που βρίσκονται σε ρυθμίσεις αλλά παραμένουν συνεπείς. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε η κατεύθυνση απαλλαγής του αγροτικού πετρελαίου από φορολογικές επιβαρύνσεις και η επιτάχυνση των αποζημιώσεων μέσω ΕΛΓΑ.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη στήριξη κλάδων που επλήγησαν έμμεσα από ζωονόσους, όπως η παραγωγή φυτικών ζωοτροφών, καθώς και στη δέσμευση για πρόσθετη ενίσχυση κτηνοτρόφων που έχασαν ζωικό κεφάλαιο λόγω ευλογιάς, με ορίζοντα και το 2026.

 ΟΠΕΚΕΠΕ, ΚΑΠ και παραγωγικότητα

Πέρα από τα άμεσα μέτρα, η συζήτηση μετατοπίστηκε στα δομικά ζητήματα. Η μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, η επαγγελματική εκπροσώπηση των αγροτών, η θέση των νέων αγροτών, αλλά και η ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης, τέθηκαν στο ίδιο τραπέζι.

Κομβικό σημείο αποτέλεσε η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική: η ανακατανομή πόρων, τα βασικά και οικολογικά σχήματα, καθώς και η προοπτική διασύνδεσης των επιδοτήσεων με την πραγματική παραγωγή μέσω νέου μοντέλου. Πρόκειται για ζητήματα που δεν λύνονται με υπουργικές αποφάσεις λίγων ημερών, αλλά καθορίζουν ποιοι αγρότες θα είναι βιώσιμοι την επόμενη δεκαετία.

Η κυβερνητική στάση συνοδεύτηκε από ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: αναγνώριση των προβλημάτων και ανοχή στις κινητοποιήσεις, αλλά και ξεκάθαρη γραμμή ότι παρατεταμένοι αποκλεισμοί και πρακτικές που πλήττουν την κοινωνία δεν θα γίνουν αποδεκτές επ’ αόριστον. Η συνάντηση, με άλλα λόγια, άνοιξε τον δρόμο του διαλόγου, αλλά ταυτόχρονα προανήγγειλε μια πιο αυστηρή στάση εάν η πίεση συνεχιστεί με την ίδια ένταση.

Από την πλευρά των αγροτών, η συμμετοχή στη συνάντηση δεν εκλήφθηκε ως υποχώρηση. Αντίθετα, οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται, με νέα πανελλαδική σύσκεψη των μπλόκων στον Παλαμά Καρδίτσας, όπου θα αποφασιστούν τα επόμενα βήματα. Το κεντρικό μήνυμα παραμένει ότι τα προβλήματα είναι διαχρονικά και συνδέονται με την εφαρμογή της ΚΑΠ και τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες – όπως υποστηρίζουν – ευνοούν τη συγκέντρωση της παραγωγής σε λίγα χέρια.

Η Λέσβος και τα νησιά: μια διαφορετική εξίσωση

Για τη Λέσβο και τα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου, η συζήτηση έχει μια επιπλέον διάσταση. Οι αγρότες της Λέσβου, της Λήμνου, της Σάμου και της Ρόδου δηλώνουν συντονισμένοι με τα πανελλαδικά μπλόκα, αλλά θέτουν δύο συγκεκριμένα αιτήματα που δύσκολα χωρούν στα γενικά μέτρα. «Δεν ήθελαν να συζητήσουν στην κυβέρνηση, μεθόδευσαν να μη γίνει η συνάντηση των αγροτών με τον πρωθυπουργό» είπε στην ΕΡΤ Αιγαίου ο γραμματέας της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου Στρατής Κόμβος , τονίζοντας ότι οι νησιώτες αγρότες από τη Λήμνο, τη Λέσβο, τη Σάμο και τη Ρόδο, συντάσσονται με την απόφαση των πανελλαδικών μπλόκων.

Το πρώτο αφορά τη νησιωτικότητα και την πλήρη εφαρμογή του μεταφορικού ισοδύναμου σε όλα τα αγροτικά εφόδια. Στα νησιά, το κόστος παραγωγής δεν ξεκινά από το χωράφι, αλλά από το λιμάνι. Το δεύτερο αφορά την κλιματική αλλαγή και την απώλεια εισοδήματος σε κρίσιμες καλλιέργειες, όπως η ελιά και το αμπέλι, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της λεσβιακής αγροτικής οικονομίας.

Για τους παραγωγούς της Λέσβου, τα μέτρα για ρεύμα και πετρέλαιο είναι αναγκαία, αλλά όχι επαρκή, εάν δεν συνοδευτούν από ειδικές ρήτρες που να λαμβάνουν υπόψη το μόνιμο μειονέκτημα της νησιωτικής παραγωγής.  Τις επόμενες ώρες οι αγρότες της Λέσβου θα καθαρίσουν την στάση τους μετά τις σημερινές εξελίξεις. 

 Εκτίμηση

Η συνάντηση στο Μαξίμου δεν έλυσε το αγροτικό ζήτημα. Κατέγραψε, όμως, κάτι κρίσιμο: μια μετατόπιση από τη σύγκρουση χωρίς δίαυλο σε έναν διάλογο με σαφείς όρους. Η κυβέρνηση κέρδισε χρόνο και έστειλε μήνυμα θεσμικής σταθερότητας, ενώ οι αγρότες διατήρησαν την ενότητά τους και το δικαίωμα συνέχισης των κινητοποιήσεων.

Το πραγματικό τεστ δεν θα είναι οι δηλώσεις, αλλά η εφαρμογή. Ποιοι θα ενταχθούν στο χαμηλό τιμολόγιο ρεύματος, πότε θα καταβληθούν οι αποζημιώσεις, πώς θα λειτουργήσει στην πράξη η μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και αν η νέα ΚΑΠ θα διορθώσει ή θα οξύνει τις ανισότητες.

Για τη Λέσβο ειδικά, το διακύβευμα είναι αν η πολιτεία θα αντιμετωπίσει τη νησιωτική γεωργία ως ειδική περίπτωση ή ως υποσημείωση της εθνικής πολιτικής. Αν δεν υπάρξει σαφής απάντηση σε αυτό, οι κινητοποιήσεις μπορεί να αλλάξουν μορφή, αλλά δύσκολα θα σβήσουν. Ο διάλογος άνοιξε. Η σύγκρουση, όμως, παραμένει ανοιχτή – και το αποτέλεσμά της θα κριθεί στο χωράφι, όχι στις αίθουσες.