Το κινητό του αγρότη γίνεται “μάρτυρας” για τις επιδοτήσεις – Τι αλλάζει στο ΟΣΔΕ με το Gov Agri-Wallet
Μια νέα πραγματικότητα φαίνεται να διαμορφώνεται στον τρόπο με τον οποίο θα δίνονται οι αγροτικές επιδοτήσεις στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια. Στο επίκεντρο βρίσκεται η νέα εφαρμογή Gov Agri-Wallet, η οποία αναπτύσσεται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την ΑΑΔΕ, στο πλαίσιο του σχεδίου μεταρρύθμισης του συστήματος ΟΣΔΕ.
Η εφαρμογή αυτή, που προορίζεται να αντικαταστήσει το γνωστό Agrisnap, εντάσσεται στο λεγόμενο Action Plan 2 για τον εκσυγχρονισμό του μηχανισμού διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων. Στόχος της κυβέρνησης είναι να δημιουργηθεί ένα πλήρως ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης της αγροτικής δραστηριότητας, το οποίο θα επιτρέπει την άμεση τεκμηρίωση των δηλώσεων των παραγωγών.
Με απλά λόγια, το κινητό τηλέφωνο του αγρότη μετατρέπεται σε ψηφιακό εργαλείο επιβεβαίωσης των εργασιών στο χωράφι.
Η επίσημη απάντηση του υπουργείου
Σε απάντηση σχετικής ερώτησης που κατέθεσαν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Βασίλης Κόκκαλης, Πόπη Τσαπανίδου και Γιώργος Γαβρήλου, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κωνσταντίνος Καράντζαλος ανέφερε:
«Σε απάντηση της κατατεθείσας επερώτησης, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε στενή συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ενημερώνει ότι έχει ήδη ξεκινήσει η ανάπτυξη νέας, αναβαθμισμένης εφαρμογής με την ονομασία Gov Agri-Wallet, στο πλαίσιο εφαρμογής του Action Plan 2 για την ψηφιακή μετάβαση του αγροτικού τομέα. Η πρωτοβουλία προωθείται σε συντονισμό με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και βρίσκεται σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις απαιτήσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.»
Στην ίδια απάντηση επισημαίνεται επίσης:
«Η εφαρμογή Gov Agri-Wallet θα ενσωματώνει ένα πολυεπίπεδο σύστημα διασφαλίσεων που συνδυάζει δορυφορικό εντοπισμό (GNSS) με ανάλυση κινηματικών δεδομένων της συσκευής, εξασφαλίζοντας αδιάβλητη πιστοποίηση φυσικής παρουσίας κατά τη δήλωση αγροτικής δραστηριότητας.»
Με άλλα λόγια, το σύστημα θα μπορεί να επιβεβαιώνει ότι ο χρήστης βρίσκεται στο σημείο όπου δηλώνει ότι πραγματοποιεί αγροτική δραστηριότητα.
Πώς θα λειτουργεί το Gov Agri-Wallet
Η νέα εφαρμογή θα αξιοποιεί τον ενιαίο ψηφιακό γεωχωρικό χάρτη της Ελλάδας, ο οποίος θα βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες πολύ υψηλής ανάλυσης. Ο χάρτης αυτός θα διασταυρώνεται με τα δεδομένα του Ελληνικού Κτηματολογίου, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα για το ποια αγροτεμάχια είναι επιλέξιμα για ενισχύσεις.
Το σύστημα θα επιτρέπει:
- γεωεντοπισμό των αγροτικών εργασιών
- αποστολή φωτογραφιών από το χωράφι
- καταγραφή της χρονικής στιγμής της δραστηριότητας
- αυτόματη διασταύρωση με τα στοιχεία της αίτησης ΟΣΔΕ
Κάθε στοιχείο που καταχωρείται θα συνοδεύεται από χωροχρονική σήμανση και κρυπτογραφική προστασία, ώστε να μην μπορεί να αλλοιωθεί ή να τροποποιηθεί.
Σύμφωνα με το υπουργείο, το σύστημα αυτό θα συμβάλει:
- στη μείωση της γραφειοκρατίας
- στην επιτάχυνση των ελέγχων
- στην αποτροπή καταχρήσεων των επιδοτήσεων
Οι αλλαγές που φέρνει το Action Plan 2 στο ΟΣΔΕ
Η εφαρμογή Gov Agri-Wallet αποτελεί μόνο ένα μέρος των αλλαγών που σχεδιάζονται στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του συστήματος ΟΣΔΕ 2026.
Μεταξύ των βασικών παρεμβάσεων που προβλέπονται περιλαμβάνονται:
1. Δημιουργία νέου ψηφιακού γεωχωρικού χάρτη της χώρας
Ο χάρτης αυτός θα βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Θα επιτρέπει τον σαφή διαχωρισμό των επιλέξιμων και μη επιλέξιμων εκτάσεων για επιδοτήσεις και θα ενημερώνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.
2. Νέο σύστημα καταγραφής αιγοπροβάτων
Θα δημιουργηθεί ενιαία βάση δεδομένων για την καταγραφή κάθε ζώου. Τα αιγοπρόβατα θα σημαίνονται με ηλεκτρονικό μέσο ταυτοποίησης και τα στοιχεία τους θα διασταυρώνονται με το ΟΣΔΕ.
Μέχρι να ολοκληρωθεί το σύστημα, ο αριθμός των ζώων θα προκύπτει από αντικειμενικά στοιχεία όπως:
- τιμολόγια πώλησης γάλακτος
- τιμολόγια πώλησης κρέατος
- αγορές ζωοτροφών
3. Περισσότεροι και στοχευμένοι έλεγχοι
Οι δηλώσεις επιδοτήσεων θα ελέγχονται με εργαλεία ανάλυσης κινδύνου, ώστε να εντοπίζονται περιπτώσεις παρατυπιών ή πιθανής απάτης
Τι συμβαίνει ήδη στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η μετάβαση σε ψηφιακούς ελέγχους δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Αντίθετα, εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει ήδη το λεγόμενο Area Monitoring System, ένα σύστημα παρακολούθησης αγροτικών δραστηριοτήτων μέσω δορυφόρων του προγράμματος Copernicus.
Το σύστημα αυτό χρησιμοποιείται ήδη σε πολλές χώρες της Ευρώπης:
- Γαλλία – εφαρμογή Telepac για γεωεντοπισμένες φωτογραφίες
- Ολλανδία – δορυφορικός έλεγχος καλλιεργειών
- Γερμανία – παρακολούθηση αγροτεμαχίων μέσω Sentinel
- Πορτογαλία – εφαρμογή IFAP Mobile
- Μάλτα – εφαρμογή BiedjaCam για φωτογραφίες από τους αγρότες
Οι δορυφόροι μπορούν να εντοπίζουν αλλαγές στις καλλιέργειες, να διαπιστώνουν αν έχει πραγματοποιηθεί συγκομιδή ή όργωμα και να ελέγχουν αν οι δηλώσεις των αγροτών ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Με αυτόν τον τρόπο, οι αρχές μπορούν να πραγματοποιούν ελέγχους εξ αποστάσεως, μειώνοντας τις επιτόπιες επιθεωρήσεις.
Το κρίσιμο ερώτημα: θα πρέπει ο αγρότης να βρίσκεται στο χωράφι;
Σε επικοινωνία που είχε το Lesvosnews.net με παράγοντες του ΟΣΔΕ, προκύπτει μια σημαντική διευκρίνιση.
Η φυσική παρουσία του αγρότη στο χωράφι δεν αναφέρεται σήμερα ως προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τις επιδοτήσεις.
Ωστόσο, η χρήση της νέας εφαρμογής θα μπορούσε να ανοίξει δύο διαφορετικές κατευθύνσεις.
Η πρώτη είναι να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για τον προσδιορισμό του λεγόμενου «ενεργού αγρότη», δηλαδή του παραγωγού που ασκεί πραγματικά αγροτική δραστηριότητα.
Η δεύτερη είναι να λειτουργήσει απλώς ως μέσο υποβολής δεδομένων από το χωράφι, όπως φωτογραφίες ή πληροφορίες καλλιέργειας, ώστε να διευκολύνονται οι έλεγχοι από απόσταση.
Η μεγάλη συζήτηση που ανοίγει στον αγροτικό κόσμο Η εισαγωγή τέτοιων ψηφιακών εργαλείων ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση στον αγροτικό κόσμο.
Από τη μία πλευρά, η πολιτεία επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι αγροτικές επιδοτήσεις καταλήγουν σε πραγματικούς παραγωγούς και να περιορίσει τις περιπτώσεις καταχρήσεων.
Από την άλλη πλευρά, αρκετοί αγρότες εκφράζουν ανησυχία ότι η υπερβολική ψηφιακή παρακολούθηση μπορεί να μετατρέψει το σύστημα επιδοτήσεων σε ένα είδος συνεχούς επιτήρησης της αγροτικής δραστηριότητας.
Το παράδοξο είναι ότι την ίδια στιγμή που η Ευρώπη μιλά για τον σύγχρονο hi-tech αγρότη, ο οποίος αξιοποιεί τεχνολογία, αυτοματισμούς και ψηφιακές εφαρμογές, η πιθανότητα απαίτησης φυσικής παρουσίας στο χωράφι θα μπορούσε να έρθει σε αντίθεση με αυτό το μοντέλο.
Γιατί ένας σύγχρονος αγρότης μπορεί να διαχειρίζεται πολλά χωράφια, να χρησιμοποιεί εργολάβους ή να αξιοποιεί μηχανήματα ακριβείας.
Και σε αυτή την περίπτωση, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο ψηφιακός έλεγχος των επιδοτήσεων χωρίς να μετατραπεί σε ψηφιακή επιτήρηση του ίδιου του αγρότη. Και αυτή είναι μια συζήτηση που μόλις αρχίζει.
