Οι «Φραπέδες» και οι «Χασάπηδες» της εκπαίδευσης στη Λέσβο
Ο τίτλος του άρθρου μπορεί να ηχεί βαριά, αλλά όπως θα αποδείξουμε στη συνέχεια, δυστυχώς, στο νησί μας και στη μικρή κοινότητα των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, το 2023 και κατά τη διάρκεια των κρίσεων για επιλογή Διευθυντών στα Γυμνάσια και στα Λύκεια συνέβησαν φαινόμενα καταστρατήγησης του νομικού και θεσμικού πλαισίου τόσο οφθαλμοφανή και ακραία, που παραπέμπουν στα όσα ζούμε στις μέρες μας με τον ΟΠΕΚΕΠΕ (δεν αναφερόμαστε βέβαια σε οικονομικά οφέλη και σε χρηματισμούς).
Στη Λέσβο, το 2023, στις Κρίσεις για την επιλογή Διευθυντών Γυμνασίων και Λυκείων, η «συνέντευξη» δεν λειτούργησε ως εργαλείο αξιολόγησης· λειτούργησε ως πολιορκητικός κριός. Και τα αποτελέσματα αυτής της στρέβλωσης καταγράφονται —με μαθηματική ακρίβεια— στη μεγαλύτερη πανελλαδικά θεσμική εκτροπή της διαδικασίας.
Το 2023 στο ΠΥΣΔΕ Λέσβου συνέβησαν πράγματα που δεν χαρακτηρίζονται απλώς «παρατυπίες». Ήταν μια χειρουργική επιχείρηση ανατροπής των μορίων, με στόχο να αναδειχθούν «οι ημέτεροι» και να κοπούν όσοι θεωρήθηκαν «ανεπιθύμητοι». Ήταν οι «Φραπέδες» και οι «Χασάπηδες» της τοπικής εκπαιδευτικής διοίκησης: κάποιοι έδιναν συνεντεύξεις απολαμβάνοντας το "φραπέ" τους κι οι υπεύθυνοι έκοβαν βαθμολογίες σαν να τεμαχίζουν κρέας.
Το χρονικό της εκτροπής
Τον Απρίλιο του 2023, όταν δημοσιοποιήθηκαν τα αποτελέσματα, ακολούθησε καταιγίδα: διαμαρτυρίες, δημοσιεύματα, καταγγελίες, στατιστικές αναλύσεις της ΕΛΜΕ Λέσβου και της ΟΛΜΕ. Στοιχεία έδειχναν:
- αλλοίωση αντικειμενικών κριτηρίων,
- ακραίες αποκλίσεις στη συνέντευξη,
- «μαγειρέματα» στη σειρά κατάταξης,
- προκλητική υπερεπιβράβευση προσώπων συγκεκριμένου συνδικαλιστικού χώρου,
- συστηματικό αποκλεισμό άλλων υποψηφίων.
Η επιτροπή επιλογής δεν απάντησε ποτέ. Ούτε διάψευσε. Ούτε αιτιολόγησε. Οι θιγόμενοι προσέφυγαν στα διοικητικά, ποινικά και αστικά δικαστήρια. Οι υποθέσεις —σύμφωνα με πληροφορίες— εκκρεμούν ακόμη.
Η μελέτη που επιβεβαιώνει το αυτονόητο: στη Λέσβο έγινε «παιχνίδι»
Και ΣΗΜΕΡΑ έρχεται η μεγάλη έρευνα του Πάνου Ντούλα, καθηγητή Αγγλικής και Κοινωνικών Επιστημών, μια μελέτη σχεδόν 100 σελίδων που ανέλυσε ποσοτικά 5.324 συνεντεύξεις σε όλη τη χώρα.
Για πρώτη φορά, όχι με καταγγελίες, αλλά με επιστημονική στατιστική μεθοδολογία, αποτυπώθηκε ο τρόπος λειτουργίας της συνέντευξης σε κάθε ΠΥΣΔΕ.
Και τι έδειξαν τα δεδομένα; Ότι η Λέσβος ήταν πρώτη... Στην ανομοιογένεια, στην ασυνέπεια και στη στρέβλωση.
Στην ενότητα «ΛΕΣΒΟΥ» της μελέτης, τα στοιχεία είναι αδιαμφισβήτητα:
1. Η Λέσβος είχε τη μεγαλύτερη τυπική απόκλιση βαθμολογιών σε όλη την Ελλάδα.
Αυτό σημαίνει ότι οι βαθμολογίες της συνέντευξης δεν ακολουθούσαν καμία λογική κατανομή. Οι διαφορές ήταν χαώδεις. Υποψήφιοι με αντίστοιχα προσόντα πήραν εντελώς άσχετες βαθμολογίες.
2. Ο συντελεστής μεταβλητότητας στη Λέσβο ήταν ο υψηλότερος πανελλαδικά.
Με απλά λόγια: η Λέσβος ήταν η πιο ανομοιογενής περιοχή της χώρας. Η συνέντευξη χρησιμοποιήθηκε όχι ως εργαλείο συμπλήρωσης της αξιολόγησης, αλλά ως «κρυφό όπλο» ανατροπής.
3. Η συσχέτιση των μορίων συνέντευξης με τα αντικειμενικά κριτήρια ήταν πρακτικά μηδενική.
Σπουδές; Εμπειρία; Συνολικά μετρήσιμα μόρια; Στη Λέσβο δεν έπαιξαν κανέναν απολύτως ρόλο. Οι αριθμοί της μελέτης το επιβεβαιώνουν.
4. Υποψήφιοι με υψηλά προσόντα έπαιρναν χαμηλούς βαθμούς, ενώ άλλοι με λιγότερα προσόντα έπαιρναν 20άρια.
Η ευθεία συσχέτισης στη Λέσβο είναι σχεδόν «flat-line/ ευθεία γραμμή». Και εξηγούμε:
Άνθρωποι με πολλά προσόντα, σπουδές και χρόνια εμπειρίας πήραν χαμηλές βαθμολογίες στη συνέντευξη, ενώ άλλοι με πολύ λιγότερα προσόντα πήραν… 20άρια.
Με απλά λόγια: αυτός που «έπρεπε» να πάει καλά, δεν πήγε, κι αυτός που δεν είχε αντικειμενικά τόσο ισχυρό φάκελο, απογειώθηκε.
Η στατιστική το δείχνει ξεκάθαρα: η «γραμμή συσχέτισης» —δηλαδή η σχέση ανάμεσα στα προσόντα και τη βαθμολογία της συνέντευξης— στη Λέσβο είναι σχεδόν ίσια, οριζόντια. Τι σημαίνει αυτό; Ότι στη Λέσβο η συνέντευξη δεν σχετιζόταν καθόλου με τα πραγματικά προσόντα των υποψηφίων. Τίποτε δεν εξηγούσε τίποτε. Καμία λογική. Καμία συνέπεια. Αυτό δεν είναι αξιολόγηση. Είναι ρουλέτα — και κάποιος γύριζε τον τροχό.
Μαρτυρίες και στοιχεία που έρχονται
Σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες του Lesvosnews.net , δύο ακόμη έρευνες είναι καθ’ οδόν:
1. Μελέτη πρακτικών συνεντεύξεων
Εκεί αποκαλύπτεται ότι:
- Κάποιοι υποψήφιοι πήραν μία και μοναδική ερώτηση.
- Άλλοι πήραν 10, 12 και 17 ερωτήσεις.
- Σε όσους πήραν μόνο μία ερώτηση, η βαθμολογία ήταν σχεδόν πάντα… 20.
Αν αυτό δεν είναι «κοπτοραπτική», τότε τι είναι;
2. Μελέτη συγγραφικού έργου
Εδώ βρέθηκε το εξής εξωφρενικό:
- Υποψήφιοι πήραν μόρια για βιβλία που δεν υπάρχουν πουθενά.
- Ούτε σε βιβλιογραφικές βάσεις.
- Ούτε σε καταλόγους εκδόσεων.
- Ούτε σε ISBN.
Και όμως τους προσμετρήθηκαν.
Δεν μιλάμε για λάθη.Δεν μιλάμε για παρερμηνείες.
Μιλάμε για συστηματική στρέβλωση προς όφελος συγκεκριμένων συσπειρώσεων — κυρίως της ΔΑΚΕ, σύμφωνα με τις καταγγελίες που έγιναν τότε δημοσίως.
Η τοπική Διοίκηση της Εκπαίδευσης στη Λέσβο;
Σιωπή. Καμία παρέμβαση. Καμία διερεύνηση. Καμία απάντηση.
Σε ένα Υπουργείο που κόπτεται για «αριστεία», για «αξιολόγηση» και για «μεταρρυθμίσεις», η Λέσβος το 2023 ήταν η ζωντανή απόδειξη ότι άλλα λέγονται και άλλα γίνονται.
Δυστυχώς, όλα τα παραπάνω δεν είναι απλά συμπτώματα κακοδιοίκησης σε ένα κρίσιμο χώρο, όπως αυτόν της εκπαίδευσης. Είναι «ύβρις» χωρίς πτώση, χωρίς τιμωρία. Είναι νοσηρές εκφάνσεις μιας θεσμικής κατάρρευσης ( τι έκανε για όλα αυτά η Διοίκηση της Εκπαίδευσης στη Λέσβο;) και ενός αδίστακτου κομματισμού που μοιράζει καρέκλες, θέσεις, τίτλους και τιμάρια. Σε ένα υπουργείο που κουνά τη σημαία της αξιολόγησης, διώκει λυσσωδώς όσους αρνούνται τον γελοίο επιθεωρητισμό του 21ου αιώνα, και κραυγάζει υποκριτικά για την αριστεία. Για αυτό στη αρχή μιλήσαμε για «Φραπέδες» και «Χασάπηδες». Ας μην νομίζουμε ότι τέτοια ή παρόμοια φαινόμενα και πρακτικές είναι μακριά μας.
