Η σιωπηλή αποσύνθεση του πολιτικού συστήματος: Η δημοσκόπηση της Metron Analysis δείχνει μια χώρα σε αναζήτηση νέου αφηγήματος
Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί σαφή πρωτιά, αλλά η πολιτική σταθερότητα φθείρεται. Το 63% ζητά αλλαγή, ενώ η σκιά δύο πρώην πρωθυπουργών – Τσίπρα και Σαμαρά – ανακατεύει ξανά την τράπουλα της ελληνικής πολιτικής.
Η νέα δημοσκόπηση της Metron Analysis που παρουσιάστηκε στο Mega αποτυπώνει ένα πολιτικό τοπίο σε μετάβαση: μια Νέα Δημοκρατία που παραμένει κυρίαρχη, αλλά όχι ηγεμονική· μια κοινωνία που έχει χάσει την εμπιστοσύνη της προς τα κόμματα εξουσίας· και δύο πρώην πρωθυπουργούς που φαίνεται να δοκιμάζουν τα νερά για μια ενδεχόμενη επιστροφή, σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου το «παλιό» και το «νέο» μοιάζουν να συγχέονται επικίνδυνα.
Ένα σταθερό προβάδισμα μέσα σε ασταθές έδαφος
Η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 28,7% στην εκτίμηση ψήφου, κρατώντας άνετη απόσταση 15,9 μονάδων από το ΠΑΣΟΚ (12,8%). Ωστόσο, η κυριαρχία αυτή μοιάζει περισσότερο με διαχειριστική αντοχή παρά με πολιτικό ενθουσιασμό.
Οι αρνητικές γνώμες για την κυβέρνηση ανέρχονται στο 70%, ενώ το αφήγημα της «πολιτικής σταθερότητας» έχει χάσει την απήχησή του – μόλις το 36% θεωρεί ότι αποτελεί επαρκή απάντηση στα προβλήματα της χώρας.
Αντίθετα, η πολιτική αλλαγή εμφανίζεται ως κυρίαρχο αίτημα: το 63% των πολιτών δηλώνει πως την επιθυμεί, στοιχείο που συνδέεται άμεσα με το αίσθημα ότι «η χώρα πορεύεται σε λάθος κατεύθυνση» (69%).
Η κοινωνία της ακρίβειας και της δυσπιστίας
Η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα για το 44% των πολιτών, με την οικονομία να ακολουθεί. Τα στοιχεία δείχνουν μια κοινωνία που πιέζεται, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και θεσμικά:
η κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς αυξήθηκε στο 22%, ενώ το 12% αναφέρει την «ανασφάλεια λόγω κυβερνητικής ανεπάρκειας».
Αν και η διαφθορά παραμένει τέταρτο πρόβλημα (13%), η αποστασιοποίηση των πολιτών από το πολιτικό προσωπικό είναι πιο έντονη από ποτέ: ο «Κανένας» παραμένει πρώτος στην καταλληλότητα για πρωθυπουργό με 34%, έναντι 25% του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η υποψία Τσίπρα και η σκιά Σαμαρά
Η προοπτική ενός νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα φαίνεται να δημιουργεί αναταράξεις.
Το 24% δηλώνει ότι θα το ψήφιζε ή το θεωρεί πιθανό, με τη δεξαμενή των υποστηρικτών να επεκτείνεται πέρα από την παραδοσιακή Αριστερά. Ενδεικτικά, 19% των κεντρώων και 12% των κεντροδεξιών δηλώνουν θετικά διακείμενοι – ένα σπάνιο φαινόμενο για πολιτικό που μέχρι πρότινος θεωρούνταν «ακραίος» αντίπαλος του συντηρητικού χώρου.
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η πιθανότητα δημιουργίας ενός κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Αν και το ποσοστό πρόθεσης ψήφου (12%) είναι χαμηλότερο, το προφίλ των δυνητικών ψηφοφόρων του δείχνει ικανότητα διάβρωσης της Νέας Δημοκρατίας:
ένας στους πέντε δεξιούς (21%) δηλώνει πιθανή ψήφο, ενώ το 20,6% των εν δυνάμει υποστηρικτών προέρχεται από τη ΝΔ.
Ένα κόμμα Σαμαρά, έστω και μικρό, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ρυθμιστής στη δεξιά πτέρυγα, πιέζοντας τη ΝΔ να μετακινηθεί εκ νέου προς τα δεξιά – εξέλιξη που θα αναδιαμορφώσει το πολιτικό εκκρεμές.
Εννέα κόμματα στη Βουλή, καμία εμπιστοσύνη στο σύστημα
Η δημοσκόπηση δείχνει ένα κατακερματισμένο κοινοβουλευτικό τοπίο:
εννέα κόμματα περνούν το όριο του 3%, με την Ελληνική Λύση (11,7%), την Πλεύση Ελευθερίας (9,9%), και το ΚΚΕ (8%) να αποτελούν σταθερούς παίκτες.
Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει στο 4,9%, σε ιστορικά χαμηλά, ενώ νέα σχήματα όπως η Φωνή Λογικής (3,6%) και το Κίνημα Δημοκρατίας (3,2%) δείχνουν ότι η κοινωνία αναζητά εναλλακτικές φωνές εκτός του κλασικού δικομματισμού.
Το τέλος του μεταπολιτευτικού μοντέλου
Η εικόνα που προκύπτει δεν είναι απλώς δημοσκοπική – είναι συστημική.
Η Ελλάδα δείχνει να εισέρχεται σε μια περίοδο πολιτικής κόπωσης χωρίς σαφή ιδεολογική κατεύθυνση.
Η οικονομική πίεση, η φθορά των θεσμών και η διάχυτη αίσθηση αναξιοπιστίας των πολιτικών δυνάμεων οδηγούν σταδιακά σε ένα νέο παράδειγμα: μια κοινωνία που δεν εμπιστεύεται κανέναν, αλλά εξακολουθεί να ελπίζει σε κάτι νέο.
Το ερώτημα είναι αν αυτό το “νέο” θα προκύψει από τους παλιούς, ή αν η πολιτική αναγέννηση της χώρας θα χρειαστεί να περιμένει μια επόμενη γενιά — πολιτικών και πολιτών.