Οι στρατιωτικές τραγωδίες που στοιχειώνουν τη Λέσβο: Οι μαρτυρίες για τις εκρήξεις σε Μόρια και Καλλονή που δεν ξεχάστηκαν ποτέ
Μια ακόμη τραγωδία στις Ένοπλες Δυνάμεις συγκλονίζει τη χώρα, αυτή τη φορά στη Ρόδο. Το σημερινό δυστύχημα στο πεδίο βολής της Αφάντου, όπου ένας 19χρονος εθνοφύλακας έχασε τη ζωή του και ένας δεύτερος στρατιωτικός νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση, ξυπνά μνήμες που για πολλούς δεν έσβησαν ποτέ.
(Για το συμβάν στη Ρόδο πατήστε εδώ για το σχετικό ρεπορτάζ.)
Ωστόσο, για τη Λέσβο τέτοιες ιστορίες δεν είναι μακρινές. Είναι κομμάτι μιας σκοτεινής τοπικής μνήμης, μιας αλληλουχίας δυστυχημάτων που σημάδεψαν οικογένειες, κοινότητες και ολόκληρες μονάδες. Μνήμη που ανασύρει σήμερα ο δημοσιογράφος Νεκτάριος Βακάλης, μοιράζοντας δημόσια γεγονότα που έζησε, θυμήθηκε και δεν ξέχασε ποτέ.
1992 – Το δυστύχημα στη Μόρια που σόκαρε τη Λέσβο
Ο Βακάλης υπενθυμίζει ένα από τα πιο συγκλονιστικά περιστατικά των τελευταίων δεκαετιών:
Τον Φεβρουάριο του 1992, στο 296 ΤΕ στη Μόρια, δύο στρατιώτες –
Γιώργος Φιλομούζης και Θεόδωρος Μούσιος – σκοτώθηκαν όταν εκπαιδευτική χειροβομβίδα εξερράγη στα χέρια τους κατά τη διάρκεια άσκησης. Άλλοι οκτώ στρατιώτες τραυματίστηκαν.
Ήταν μία από τις πιο μαύρες στιγμές της τοπικής στρατιωτικής ιστορίας.
Κι όμως, ακόμη και το «μετά» είχε στοιχεία ντροπής:
«Τα φέρετρά τους μεταφέρθηκαν με ημιφορτηγό Datsun…»
«Ο εισαγγελέας άσκησε δίωξη κατά του εργολάβου κηδειών.»
Η εικόνα εκείνη καταγράφηκε βαθιά στη συλλογική μνήμη της Λέσβου.
Όσοι την έζησαν δεν την ξέχασαν ποτέ.
1993 – Η τραγωδία στο Τάγμα Μηχανικού στην Καλλονή
Δύο χρόνια αργότερα, η Λέσβος βίωσε ξανά άλλο ένα φρικτό συμβάν.
Στις 13 Αυγούστου 1993, στο Τάγμα Μηχανικού στην Καλλονή, σημειώθηκε έκρηξη κατά τη διάρκεια εργασιών οξυγονοκόλλησης σε στρατιωτικό όχημα.
Τρεις νέοι άνθρωποι σκοτώθηκαν επί τόπου:
- Δαύρος Κωνσταντίνος – Αρκαδία
- Κάρλος Κωνσταντίνος – Αθήνα
- Χαιμαλάκης Κωνσταντίνος – Αθήνα
Δύο ακόμη τραυματίστηκαν σοβαρά.
Το σοκ στην τοπική κοινωνία ήταν τεράστιο. Και οι λεπτομέρειες που περιγράφει ο Βακάλης παραμένουν αποκαλυπτικές για την κατάσταση εκείνης της εποχής:
«Το μοναδικό φορειοφόρο της μονάδας δεν μπορούσε να κινηθεί – δεν είχε λάδια.»
Ο ίδιος καταθέτει και μια σπαρακτική προσωπική μνήμη:
«Ο τελευταίος έχει ταφεί στην Ηλιούπολη… Βλέπω συχνά τον πατέρα του πάνω στο μνήμα.»
Στιγμές που ξεπερνούν τον στρατό.
Είναι ανθρώπινες τραγωδίες.
Λέσβος – Ένας τόπος που πλήρωσε ακριβά τις “στραβές” του στρατού
Τα δύο αυτά δυστυχήματα δεν ήταν «μεμονωμένα». Ήταν χαρακτηριστικά μιας εποχής όπου η ασφάλεια, ο εξοπλισμός, η εκπαίδευση και η συντήρηση συχνά έμεναν πίσω.
Και η Λέσβος πληγώθηκε βαθιά.
Ο Βακάλης το συνοψίζει με τη φράση που φοβόντουσαν όλοι οι φαντάροι:
«Όλοι μας όταν υπηρετούσαμε σκεφτόμασταν μήπως γίνει η στραβή…»
Και δυστυχώς, η «στραβή» γινόταν. Ξανά και ξανά.
Η τραγωδία στη Ρόδο ήρθε να ξυπνήσει μνήμες που το νησί μας δεν έχει αφήσει πίσω.
Αποδεικνύει ότι ακόμη και σήμερα, σε καιρό ειρήνης, ο στρατός μπορεί να γίνει χώρος με απρόβλεπτους κινδύνους, όπου μια στιγμή αβλεψίας ή μια τεχνική αστοχία μπορεί να κοστίσει ζωές.
Για τη Λέσβο, οι παλιές πληγές δεν έχουν κλείσει.
Για τις οικογένειες, ποτέ δεν θα κλείσουν.
Και κάθε νέο δυστύχημα – όπως της Ρόδου – τις ανοίγει ξανά.
Η μνήμη των παιδιών που χάθηκαν στο νησί μας αξίζει να ακούγεται.
Και η μαρτυρία του Νεκτάριου Βακάλη έρχεται σήμερα να θυμίσει ότι πίσω από κάθε στρατιωτικό «ατύχημα» υπάρχουν πρόσωπα, ιστορίες, κενά που δεν θα γεμίσουν ποτέ.
