Σταύρο Ξαρχάκο ευχαριστούμε...
Την Πέμπτη 10 Ιουλίου, η Λέσβος ίσως έζησε τη σημαντικότερη βραδιά στο φετινό πολιτιστικό καλοκαίρι. Μια μουσική βραδιά που ήδη γράφτηκε στις χρυσές σελίδες του πολιτισμού του νησιού. Ο σπουδαίος Έλληνας συνθέτης και μαέστρος Σταύρος Ξαρχάκος παρουσίασε ένα μοναδικό μουσικό πρόγραμμα στον εμβληματικό αύλειο χώρο του Μουσείου-Ελαιοτριβείου Βρανά στον Παπάδο Γέρας, στο πλαίσιο του Sappho Lesvos Festival, με συνδιοργανωτή την εταιρεία “Αρχιπέλαγος”.
Με συνοδοιπόρους του επί σκηνής τον εξαιρετικό ερμηνευτή Δημήτρη Μπάση και την σπουδαία Ηρώ Σαΐα, ο Ξαρχάκος ξεδίπλωσε το προσωπικό του μουσικό σύμπαν, συνδέοντας το ένδοξο παρελθόν του ελληνικού κινηματογράφου και της λαϊκής μουσικής με το παρόν, τη λυρική παράδοση της Λέσβου με το διαχρονικό του έργο που έχει σημαδέψει τη μουσική και πολιτιστική ταυτότητα του τόπου. Μοναδικές ερμηνείες, μοναδικές στιγμές, χωρίς τσιγκουνιά σε συναισθήματα...
Ένα πρόγραμμα με αναφορές στο “Σινεμά”
Το ρεπερτόριο της βραδιάς κινήθηκε γύρω από την ενότητα “Στο Σινεμά”, με τον Ξαρχάκο να παρουσιάζει τραγούδια από την πλούσια κινηματογραφική του διαδρομή: “Το Δελφίνι”, “Κόκκινα Φανάρια”, “Λόλα” και άλλα έργα που συνοδεύουν εδώ και δεκαετίες το συλλογικό υποσυνείδητο της ελληνικής ψυχής.
Η συναυλία διάρκειας 2 ώρων χωρίς διάλειμμα, με αδιάκοπη ροή, έντονη συναισθηματική φόρτιση και στιγμές καθηλωτικής σιγής, όταν ο Ξαρχάκος, με μια κίνηση του χεριού του, καθοδηγούσε την ορχήστρα, πότε σε εκρηκτικά crescendi και πότε σε σχεδόν ψιθυριστές, λυρικές ερμηνείες.
Ο Σταύρος Ξαρχάκος είναι ένας μαέστρος που έχει μοναδικό χάρισμα. Είναι ένας οραματιστής δημιουργός, που μετατρέπει κάθε συναυλία σε ζωντανό εργαστήριο μουσικής. Σπουδασμένος δίπλα στη Nadia Boulanger και τον David Diamond, μαθητής του Leonard Bernstein, συνδυάζει τη διεθνή συμφωνική τεχνική με τη βιωματική ελληνική παράδοση.
Η μέθοδός του είναι μοναδική:
Καθοδηγεί όχι μόνο με κινήσεις, αλλά με βλέμμα και ανάσες.
Οι μουσικοί δεν τον παρακολουθούν απλώς — συνδιαλέγονται μαζί του.
Κάθε ερμηνεία του προκύπτει από διαρκή επικοινωνία επί σκηνής.
Αν χρειαστεί, διακόπτει, επαναφέρει, μεταβάλει την αίσθηση μιας φράσης, αναζητώντας το συναίσθημα πίσω από τις νότες.
Το κοινό καθηλωμένο χθες βράδυ παρακολούθησε τις κινήσεις των χεριών του και τις εκφράσεις του πρόσωπό του.
Θα τολμούσαμε να πούμε ότι η διεύθυνσή του μοιάζει με την τέχνη του αγγειοπλάστη. Έχει απέναντί του φωνές και μουσικούς σαν άμορφο πηλό και με κάθε του χειρονομία, πλάθει μουσικές φόρμες που ξεπερνούν το αναμενόμενο. Στα χέρια του, η μουσική γίνεται ζωντανό σώμα.
Ο Σταύρος Ξαρχάκος χωρίς αμφιβολία είναι ο τελευταίος των μεγάλων μαέστρων που γεννά επί σκηνής τη μουσική. Όπως χαρακτηριστικά έχει ειπωθεί όταν σηκώνει το χέρι του, οι μουσικοί δεν βλέπουν μαέστρο — βλέπουν ιστορία. Και όταν το κατεβάζει, δεν τελειώνει ένα τραγούδι — ολοκληρώνεται μια τελετουργία. Και χθες ήταν διπλή ευλογία που ο Σταύρος Ξαρχάκος είχε στη σκηνή εξαιρετικούς μουσικούς, ο καθένας μοναδικός στο όργανό του. (Ο Σταύρος Ξαρχάκος αγαπάει τους μουσικούς, το έχει αποδείξει πολλές φορές. Και το απέδειξε και χθες όταν στο ξεκίνημα της συναυλίας "επέπληξε" το κοινό που δεν χάρισε χειροκρότημα στους μουσικούς κατά την είσοδό τους στη σκηνή)
Είναι ο μαέστρος που ελέγχει τον ρυθμό της σκηνής και το συναίσθημα του κοινού ταυτόχρονα. Και αυτό χθες βράδυ δεν πέρασε απαρατήρητο. Θα λέγαμε ότι ήταν το βασικό στοιχείο που μάγεψε το κοινό.
Ένας χώρος-κόσμημα και μια διοργάνωση υπόδειγμα
Η εκδήλωση ήταν καρπός της εξαιρετικής συνεργασίας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου (Sappho Lesvos Festival) – ψυχή του φεστιβάλ η κα Δήμητρα Μουτζούρη – και του Μουσείου Ελαιοτριβείου Βρανά, με πρωτοστάτη τον Νίκο Σηφουνάκη, που εδώ και χρόνια στηρίζει και οργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου στη Λέσβο.
Ο αύλειος χώρος γέμισε ασφυκτικά με 1.500 θεατές, με δεκάδες να μένουν εκτός λόγω περιορισμένων θέσεων. Ήταν μία από τις πιο επιτυχημένες πολιτιστικές βραδιές των τελευταίων ετών στο νησί.
Η έκπληξη του φινάλε
Η μεγάλη έκπληξη της βραδιάς ήρθε στο φινάλε, όταν ο ίδιος ο Νίκος Σηφουνάκης ανέβηκε στη σκηνή και, παρέα με την Ηρώ Σαΐα, τραγούδησαν το αγαπημένο τους παραδοσιακό κομμάτι “Μια βοσκοπούλα αγάπησα”. Ήταν μια βαθιά ανθρώπινη στιγμή, μακριά από επισημότητες, που έκλεισε ιδανικά μια μαγική συναυλία.
Η χθεσινή βραδιά στο Μουσείο Βρανά ήταν ένα πολιτιστικό γεγονός με ουσία και ψυχή. Ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς ο πολιτισμός μπορεί να ενώνει, να συγκινεί, να δημιουργεί μνήμη. Ο Σταύρος Ξαρχάκος, με την ασύγκριτη τέχνη και την ανθρωπιά του, μας πρόσφερε μια εμπειρία που ξεπέρασε το καλλιτεχνικό γεγονός και έγινε βιωματική.
Σταύρο Ξαρχάκο, ευχαριστούμε.
