Στροφή στα άκρα: Η κυβέρνηση Μητσοτάκη υιοθετεί ακροδεξιά γραμμή στο μεταναστευτικό
Την πιο αυστηρή και κατασταλτική εκδοχή της μεταναστευτικής της πολιτικής από το 2019 και μετά δείχνει πλέον απροκάλυπτα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με φόντο την αλματώδη αύξηση των μεταναστευτικών ροών από την Ανατολική Λιβύη προς την Κρήτη και τα νησιά του Νότιου Αιγαίου. Η δημόσια ρητορική, οι όροι που χρησιμοποιούνται, αλλά και τα μέτρα που εξαγγέλλονται, παραπέμπουν πλέον ανοιχτά σε δόγματα ακροδεξιάς πολιτικής και πρακτικών, που παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Η επιστροφή του όρου «λαθρομετανάστης» και η αναστολή ασύλου
Στην τελευταία του τηλεοπτική εμφάνιση, ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης προχώρησε σε μια επικίνδυνη αναβίωση της λέξης «λαθρομετανάστης», την οποία ακόμα και κυβερνητικά στελέχη απέφευγαν τα τελευταία χρόνια λόγω της ρατσιστικής και ποινικοποιητικής της διάστασης. Παράλληλα, ανακοίνωσε την τρίμηνη αναστολή αποδοχής αιτήσεων ασύλου για όσους φθάνουν από τη Βόρεια Αφρική δια θαλάσσης — ένα μέτρο αμφισβητούμενης νομιμότητας, που καταργεί στην πράξη την πρόσβαση στη διεθνή προστασία για ανθρώπους που μπορεί να κινδυνεύουν στις χώρες καταγωγής τους.
Κράτηση έως και 18 μήνες και ποινή φυλάκισης
Όσοι συλλαμβάνονται, θα τίθενται σε διοικητική κράτηση διάρκειας 12-18 μηνών, ενώ με το νέο νομοσχέδιο που τίθεται σε διαβούλευση, η παραμονή στη χώρα μετά την απόρριψη του αιτήματος ασύλου θα συνιστά ποινικό αδίκημα, τιμωρούμενο με 5 χρόνια κάθειρξη χωρίς αναστολή. Πρόκειται για μια ακραία πρακτική που θυμίζει τις πιο σκληρές πολιτικές περιόδους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες όμως προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις οργανισμών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Εισβολή με βάρκες» και σκλήρυνση της ρητορικής
Εξίσου ανησυχητική είναι η ρητορική πολεμικού χαρακτήρα που χρησιμοποιείται. Ο Θάνος Πλεύρης μίλησε για «εισβολή με βάρκες», συνδέοντας το φαινόμενο της μετανάστευσης με την έννοια της εχθρικής εισβολής, διαμορφώνοντας μια εικόνα φόβου και απειλής προς την κοινωνία. Παράλληλα, υπαινίχθηκε πιθανή ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας στο Λιβυκό πέλαγος, προαναγγέλλοντας κλιμάκωση των μέτρων αποτροπής.
Μείωση επιδομάτων και «σκληρές» δομές
Στο πλαίσιο της «αποτροπής» δεν έμεινε ανέγγιχτη ούτε η ανθρωπιστική διάσταση. Ο υπουργός ανακοίνωσε δραστική περικοπή επιδομάτων, επανεξέταση του μενού στις δομές φιλοξενίας που χαρακτήρισε «ξενοδοχειακό» και περιορισμό των παροχών σε «απολύτως απαραίτητα», μετατρέποντας τις δομές σε χώρους κράτησης με αποτρεπτική λογική και όχι υποδοχής και προστασίας.
Η Ευρώπη στο περιθώριο — Μια Ελλάδα μόνη της
Η κυβέρνηση επιχειρεί να στείλει «μήνυμα στην Ευρώπη», όπως είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός, όμως στην πραγματικότητα υιοθετεί μονομερείς σκληρές πρακτικές, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργήσουν διπλωματικές τριβές με τις Βρυξέλλες και τις χώρες της περιοχής. Την ώρα που η ΕΕ διαπραγματεύεται κοινό Σύμφωνο Μετανάστευσης, η Ελλάδα επιλέγει εσωστρεφή και κατασταλτική στρατηγική, διακινδυνεύοντας την εικόνα της ως χώρας με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.
Το νέο δόγμα της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο μεταναστευτικό φαίνεται να ακολουθεί μια δεξιά στροφή, που αγγίζει σε πολλά σημεία τις ακροδεξιές πρακτικές της Ευρώπης του Όρμπαν και της Ιταλίας της Μελόνι. Οι όροι, τα μέτρα και η ρητορική που υιοθετούνται προοιωνίζονται μια περίοδο εντεινόμενης αυστηρότητας, κράτησης και αποτροπής, με σοβαρές επιπτώσεις για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την ανθρωπιστική ταυτότητα της χώρας.Η Ελλάδα κινδυνεύει να μετατραπεί σε αποθήκη ψυχών υπό στρατιωτική επιτήρηση, με τις βάρκες να γίνονται το νέο πεδίο μάχης στη Μεσόγειο και το προσφυγικό να εργαλειοποιείται για πολιτική κατανάλωση.
