Λέσβος στο όριο: 8 βουλευτές ζητούν «στροφή» στον εμβολιασμό για να σωθεί το πρόβατο του νησιού
Οκτώ (8) Βουλευτές της Νέας Αριστεράς, με πρωτοβουλία της Προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Αριστεράς, Πέτης Πέρκα, κατέθεσαν ερώτηση προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αναδεικνύοντας την επείγουσα ανάγκη προστασίας του προβάτου Λέσβου ως κρίσιμου ζωικού γενετικού πόρου και την υιοθέτηση μιας σύγχρονης, επιστημονικά τεκμηριωμένης στρατηγικής εμβολιασμού έναντι του αφθώδους πυρετού.
Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, η προβατοτροφία στη Λέσβο συνιστά βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και κοινωνικής συνοχής, ενώ το πρόβατο Λέσβου αποτελεί έναν αυτόχθονα ζωικό γενετικό πόρο υψηλής αξίας, με μοναδικά χαρακτηριστικά προσαρμογής στις ιδιαίτερες συνθήκες του νησιού. Η διατήρησή του δεν αφορά μόνο την παραγωγή προϊόντων ΠΟΠ, αλλά και τη συνολική βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας και τη διαφύλαξη της βιοποικιλότητας.
Οι βουλευτές υπογραμμίζουν ότι η εφαρμογή της αποκλειστικής στρατηγικής μαζικής θανάτωσης (stamping-out) για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντικές απώλειες ζωικού κεφαλαίου, με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες για το νησί. Τονίζουν, δε, ότι η προσέγγιση αυτή δεν είναι πάντοτε η βέλτιστη, ιδίως σε περιοχές με υψηλή πυκνότητα εκτροφών και ιδιαίτερη γενετική αξία.
Αντίθετα, επικαλούμενοι επιστημονικές παρεμβάσεις και τη διεθνή εμπειρία, αναδεικνύουν τη σημασία υιοθέτησης συνδυαστικών στρατηγικών που περιλαμβάνουν τον εμβολιασμό και την ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα εμβόλια τύπου DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals), τα οποία επιτρέπουν την ταυτόχρονη προστασία των ζώων και τη διάκριση μεταξύ μολυσμένων και εμβολιασμένων πληθυσμών, σε πλήρη συμφωνία με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η νησιωτικότητα της Λέσβου και τα ιδιαίτερα παραγωγικά της χαρακτηριστικά καθιστούν εφικτή την εφαρμογή μιας στοχευμένης στρατηγικής «εμβολιασμού για επιβίωση» (vaccinate-to-live), η οποία μπορεί να περιορίσει την εξάπλωση της νόσου, να μειώσει τις απώλειες ζωικού κεφαλαίου και να διασφαλίσει τη συνέχεια της παραγωγικής δραστηριότητας.
Οι βουλευτές τονίζουν ότι η οριζόντια εφαρμογή της μαζικής θανάτωσης αγνοεί την ανάγκη διατήρησης της γενετικής ποικιλότητας και ενδέχεται να επιφέρει μη αναστρέψιμες συνέπειες για την τοπική οικονομία και κοινωνία. Αντίθετα, η αξιοποίηση σύγχρονων επιστημονικών εργαλείων μπορεί να εξασφαλίσει μια ισορροπημένη προσέγγιση μεταξύ προστασίας της υγείας των ζώων και διατήρησης του παραγωγικού ιστού.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητούν από τον αρμόδιο Υπουργό απαντήσεις για το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της επιδημιολογικής ιχνηλάτησης στο νησί, την ενίσχυση των εργαστηριακών δυνατοτήτων για την ταχύτερη διάγνωση, την ενδεχόμενη θεσμική αναγνώριση του προβάτου Λέσβου ως προστατευόμενου εθνικού γενετικού πόρου, καθώς και για το εάν έχει εξεταστεί η υιοθέτηση στρατηγικής εμβολιασμού τύπου DIVA και οι λόγοι ενδεχόμενης απόρριψής της.
Τέλος, θέτουν το ζήτημα της άμεσης ενίσχυσης των υποδομών επιδημιολογικής επιτήρησης και εργαστηριακής διάγνωσης στη Λέσβο, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση της νόσου και η προστασία ενός κρίσιμου παραγωγικού και οικολογικού κεφαλαίου της χώρας.
Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης:
Ερώτηση Π. Πέρκα: Προστασία του προβάτου Λέσβου ως κρίσιμου ζωικού γενετικού πόρου και ανάγκη άμεσης υιοθέτησης στρατηγικής εμβολιασμού DIVA έναντι του αφθώδους πυρετού
Η προβατοτροφία στη Λέσβο αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της τοπικής οικονομίας, της κοινωνικής συνοχής και της πολιτισμικής ταυτότητας του νησιού. Ιδιαίτερα, το πρόβατο Λέσβου συνιστά έναν αυτόχθονα ζωικό γενετικό πόρο υψηλής αξίας, προϊόν μακρόχρονης φυσικής επιλογής και προσαρμογής στις ιδιαίτερες περιβαλλοντικές συνθήκες του Βορείου Αιγαίου. Η γενετική του ιδιαιτερότητα και η ανθεκτικότητά του το καθιστούν εξαιρετικά σημαντικό για τη βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της κλιματικής κρίσης.
Παράλληλα, η φυλή αυτή συνδέεται άμεσα με την παραγωγή προϊόντων ΠΟΠ υψηλής ποιότητας και στηρίζει ένα ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων, από την εκτροφή έως τη μεταποίηση και το εμπόριο. Η ενδεχόμενη απώλεια του ζωικού αυτού κεφαλαίου θα είχε μη αναστρέψιμες συνέπειες τόσο για τη βιοποικιλότητα όσο και για τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών.
Ωστόσο, η εφαρμογή της αποκλειστικής στρατηγικής μαζικής θανάτωσης (stamping-out) για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντική απώλεια ζωικού κεφαλαίου στο νησί, δημιουργώντας σοβαρές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις.
Αντιθέτως, όπως τονίζεται στο υπόμνημα, σύγχρονες επιστημονικές προσεγγίσεις προκρίνουν τη συνδυαστική εφαρμογή εμβολιασμού και επιδημιολογικής επιτήρησης. Ειδικότερα, η χρήση εμβολίων τύπου DIVA (DifferentiatingInfectedfromVaccinatedAnimals) επιτρέπει την ταυτόχρονη ανοσοπροστασία των ζώων και τη διατήρηση της δυνατότητας διάκρισης μεταξύ μολυσμένων και εμβολιασμένων πληθυσμών, ευθυγραμμιζόμενη πλήρως με το ισχύον ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Η γεωγραφική ιδιαιτερότητα της Λέσβου καθιστά εφικτή την εφαρμογή μιας στοχευμένης στρατηγικής «εμβολιασμού για επιβίωση» (vaccinate-to-live), η οποία θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την εξάπλωση της νόσου, να μειώσει τις απώλειες ζωικού κεφαλαίου και να διασφαλίσει τη συνέχιση της παραγωγικής δραστηριότητας.
Επειδή η διαμόρφωση σαφούς επιδημιολογικής εικόνας αποτελεί βασικό παράγοντα για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού
Επειδή η Λέσβος δεν αποτελεί μία τυπική περίπτωση διαχείρισης ζωονόσου, αλλά μια ιδιαίτερη γεωγραφική και παραγωγική ενότητα με μοναδικά χαρακτηριστικά, τα οποία επιβάλλουν προσαρμοσμένες πολιτικές
Επειδή η ύπαρξη μιας αυτόχθονης φυλής προβάτου υψηλής γενετικής αξίας, σε συνδυασμό με τη νησιωτικότητα και την υψηλή εξάρτηση της τοπικής οικονομίας από την προβατοτροφία, καθιστούν τη μαζική θανάτωση όχι απλώς ένα υγειονομικό μέτρο, αλλά μια παρέμβαση με δυνητικά μη αναστρέψιμες κοινωνικές και παραγωγικές συνέπειες
Επειδή η οριζόντια εφαρμογή του μοντέλου της μαζικής θανάτωσης αγνοεί την ανάγκη διατήρησης της γενετικής ποικιλότητας και υπονομεύει τη βιωσιμότητα της τοπικής οικονομίας
Επειδή, όπως υποστηρίζεται, η αξιοποίηση σύγχρονων επιστημονικών εργαλείων, όπως ο εμβολιασμός τύπου DIVA έναντι του αφθώδους πυρετού, επιτρέπει μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση: προστασία της δημόσιας υγείας των ζώων, χωρίς την καταστροφή του παραγωγικού ιστού.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
- Πότε εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί η ιχνηλάτηση σε ολόκληρο το νησί, ώστε να υπάρχει πλήρης επιδημιολογική εικόνα;
- Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί ώστε η εξέταση των δειγμάτων να μη γίνεται από ένα μόνο εργαστήριο όπως συμβαίνει σήμερα, ώστε να ολοκληρωθεί ταχύτερα η ιχνηλάτηση της νόσου;
- Προτίθεται το Υπουργείο να αναγνωρίσει θεσμικά το πρόβατο Λέσβου ως προστατευόμενο εθνικό γενετικό πόρο σε κατάσταση κινδύνου;
- Έχει εξετασθεί η υιοθέτηση στρατηγικής εμβολιασμού τύπου DIVA έναντι του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο και η εφαρμογή συνδυαστικής στρατηγικής ελέγχου της νόσου (εμβολιασμός και στοχευμένη θανάτωση), σύμφωνα με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα και τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές; Εάν ναι, ποιοι οι λόγοι απόρριψης της;
- Σε ποιες ενέργειες θα προβεί το Υπουργείο για την ενίσχυση των υποδομών επιδημιολογικής επιτήρησης και εργαστηριακής διάγνωσης στο νησί;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θεόδωρος
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος)
Τσακαλώτος Ευκλείδης
Φερχάτ Οζγκιούρ
Φωτίου Θεανώ
