Αγιάσος: Παραμόρφωσαν το Ηρώο Πεσόντων – Παναγιώτη Χριστόφα, σου αρέσει αυτό το έκτρωμα;
Αγιάσος: Από αποκατάσταση σε παραμόρφωση – Πώς αλλοιώθηκε το ιστορικό Ηρώο Πεσόντων του γλύπτη Ιωάννη Χατζηδιάκου
Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει εδώ και καιρό στην Αγιάσο της Λέσβου η αλλοίωση του ιστορικού Ηρώου Πεσόντων, ενός από τα σημαντικότερα μνημεία μνήμης του χωριού και από τα παλαιότερα της Λέσβου (πρώτο ηρώο πεσόντων στη Λέσβο).
Το μνημείο, έργο του γνωστού γλύπτη Ιωάννη Χατζηδιάκου, ανεγέρθηκε το 1935 με κοινοτική δαπάνη και βρίσκεται στον κεντρικό δρόμο της Αγιάσου, στον χώρο γνωστό ως «Κήπος του Γλεζέλλη».
Στο βιβλίο "Τα Γλυπτά της Λέσβου" Προκόπης Ι. Παπάλας, Μυτιλήνη 2012, διαβάζουμε:
"Το από λευκό μάρμαρο ολόσωμο άγαλμα, προσωποποιείται στη μορφή μιας γυναίκας με κλασικά χαρακτηριστικά. Είναι βασισμένο σε ελληνιστικά πρότυπα, με το χιτώνα που επιβάλλει πτυχώσεις και αφήνει να διαγράφεται το σώμα, τα σανδάλια στα πόδια και την κόμμωση με εμφανείς τις κλασικιστικές επιδράσεις.
Το βλέμμα κατευθύνεται χαμηλά, προς τα ονόματα των τιμημένων νεκρών. Στο δεξί της χέρι κρατεί το σπαθί της νίκης, ενώ στο αριστερό της στεφάνι για τους Πεσόντες Ήρωες.
Στο χαμηλό βάθρο που ορθώνεται το άγαλμα υπάρχει η επιγραφή:
ΔΟΞΑ ΣΤΟΥΣ ΗΡΩΑΣ
Στην τετράγωνη βάση του έχουμε δυο καλοδουλεμένες ανάγλυφες παραστάσεις.
Στη δεξιά πλευρά βλέπουμε το κανόνι περιστοιχισμένο από τη δοξαστική δάφνη, ενώ στην αριστερή τη σημαία να προβάλλει μέσα από ένα κλαδί δάφνης.
Πάνω στη βάση είναι τοποθετημένη μαρμάρινη πλάκα που σε δίστηλο αναγράφονται οι Πεσόντες."
Αποτελεί λοιπόν ένα μνημείο υψηλού συμβολισμού και αξίζει να τονιστεί ότι η μαρμάρινη γυναικεία μορφή που απεικονίζεται στο άγαλμα κρατά στο ένα χέρι σπαθί στραμμένο προς τα κάτω – σύμβολο τιμής και θυσίας .
Δείτε την φωτογραφία με το εκπληκτικό έργο όπως ήταν (από το αρχείο του agiasos.gr)
Δείτε και φωτο από το βιβλίο "Τα Γλυπτά της Λέσβου"
Η φθορά του χρόνου, το αίτημα αποκατάστασης και ο «ειδικός»
Πριν από μερικά χρόνια, λόγω φθοράς του χρόνου και απουσίας συντήρησης, ένα τμήμα του μαρμάρινου σπαθιού που ήταν στραμμένο προς τα κάτω έσπασε.
Όταν ανέλαβε καθήκοντα η δημοτική αρχή του Δήμου Μυτιλήνης υπό τον Παναγιώτη Χριστόφα, ο τότε Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Αγιάσου Κώστας Ρούσσας ζήτησε να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για την αποκατάσταση του μνημείου.
Μετά από αρκετούς μήνες αναμονής, ενημερώθηκε ότι ο Δήμος είχε αποστείλει «ειδικό» για την αποκατάσταση.
Όπως αποκαλύφθηκε στη συνέχεια, ο «ειδικός» που στάλθηκε για να αποκαταστήσει το ιστορικό γλυπτό δεν ήταν συντηρητής έργων τέχνης ή γλύπτης, αλλά μαρμαράς!!! (Σωστά διαβάσατε! Ένας μαρμαράς)
Όταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες, ο μαρμαράς ενημέρωσε τον τότε πρόεδρο της Αγιάσου ότι η αποκατάσταση είχε τελειώσει.
Η εικόνα που αντίκρισε ο πρόεδρος, σύμφωνα με όσα μας μετέφερε, τον άφησε άφωνο.
Το σπασμένο τμήμα του σπαθιού δεν αποκαταστάθηκε με σεβασμό στην αρχική μορφή του γλυπτού. Αντίθετα, τοποθετήθηκε ένα νέο μαρμάρινο σπαθί διαφορετικής μορφής, όρθιο και δυσανάλογο, αλλοιώνοντας πλήρως την αισθητική, τη σύνθεση του έργου και το νόημα του έργου.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος στον τεχνίτη, το αποτέλεσμα δεν είχε καμία σχέση με το αρχικό έργο. Η απάντηση που έλαβε ήταν χαρακτηριστική:
«Αυτό μπορούσα να κάνω, αυτό έκανα».
Η ενημέρωση του Δήμου και η σιωπή
Ο πρόεδρος της Αγιάσου ενημέρωσε άμεσα τη δημοτική αρχή του Παναγιώτη Χριστόφα για το αποτέλεσμα της παρέμβασης. Ωστόσο, σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται από την τοπική κοινότητα, δεν υπήρξε καμία ουσιαστική αντίδραση. Παρά τις διαμαρτυρίες που μεταφέρθηκαν προς τη Μυτιλήνη, το μνημείο παραμένει μέχρι σήμερα αλλοιωμένο, μήνες μετά την παρέμβαση. Από τότε που έγινε αυτό το έκτρωμα ο Δήμαρχος Μυτιλήνης επισκέφθηκε αρκετές φορές την Αγιάσο αλλά... μάλλον δεν τον ενόχλησε η νέα εικόνα του μνημείου!
Η εικόνα του μνημείου προκάλεσε όπως ήταν φυσικό έντονες αντιδράσεις και από φορείς πολιτισμού της Αγιάσου, οι οποίοι μίλησαν ανοιχτά για βιασμό ενός ιστορικού μνημείου. Οι διαμαρτυρίες τους μεταφέρθηκαν στον πρόεδρο της κοινότητας και από εκεί στον Δήμο Μυτιλήνης. Μέχρι στιγμής όμως δεν έχει υπάρξει καμία διορθωτική ενέργεια.
Ένα ερώτημα που παραμένει
Η υπόθεση αφήνει ένα μεγάλο ερώτημα να αιωρείται πάνω από το ιστορικό μνημείο της Αγιάσου.
Πώς είναι δυνατόν η αποκατάσταση ενός μνημείου που δημιουργήθηκε από έναν γλύπτη όπως ο Ιωάννης Χατζηδιάκος να ανατίθεται χωρίς επιστημονική εποπτεία;
Είναι θέμα οικονομικών προτεραιοτήτων; Μάλλον όχι, όπως επισημαίνουν κάτοικοι, την ώρα που δαπανώνται χιλιάδες ευρώ για πολιτιστικές εκδηλώσεις. (παράδειγμα εδώ)
Είναι θέμα αδιαφορίας; Ή μήπως ανικανότητας στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς; Την απάντηση, τελικά, θα τη δώσουν οι ίδιοι οι πολίτες.
Ελπίζουμε αυτή τη φορά ο Δήμος Μυτιλήνης και προσωπικά ο Δήμαρχος Μυτιλήνης να πράξουν το αυτονόητο!
