Πολιτισμός

04/01/2023 - 08:59

Η συνεργασία του με τον Ελύτη και τον Γιώργο Μουφλουζέλη και η έμπνευση του από τις ζωγραφιές του Θεόφιλου!

Άσμα ηρωϊκό και πένθιμο για τον Νότη Μαυρουδή!

Από το Νεκτάριο Βακάλη

 

Τραγικό θάνατο βρήκε νωρίς σήμερα το βράδυ, ενώ βρισκόταν με τη σύζυγό του στο σπίτι τους στην Κουκουράβα Πηλίου, ο Νότης Μαυρουδής, γνωστός στο Πανελλήνιο συνθέτης, κιθαριστής και ραδιοφωνικός παραγωγός.

Ο άτυχος καλλιτέχνης ενώ είχε έρθει για διακοπές στο σπίτι του στην Κουκουράβα, λίγο μετά τις 8.30 το βράδυ, έβαλε ένα ξύλο στα κάγκελα της αυλής του σπιτιού του και πάτησε πάνω, ίσως για να διορθώσει κάτι, αλλά πιθανόν έχασε την ισορροπία του ή ζαλίστηκε και έπεσε στο κενό.

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει το magnesianews.gr, ο 77χρονος έπεσε από ύψος τριών μέτρων πάνε σε πέτρα με το κεφάλι, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί θανάσιμα!

Η σύζυγός του, μη μπορώντας να πιστέψει τι είχε συμβεί, κάλεσε το ΕΚΑΒ στις 20.45, κινητή μονάδα με γιατρό πήγε στο σημείο, αλλά ο άτυχος συνθέτης ήταν γεμάτος αίμα και ήδη είχε αφήσει την τελευταία του πνοή.

Η σορός του μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Βόλου, όπου οι γιατροί διαπίστωσαν τον θάνατό του.

Το 1968 ο Νότης Μαυρουδής μελοποίησε το έργο του του Οδυσσέα Ελύτη Άσμα ηρωϊκό και πένθιμο για τον χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας, που είναι ένα λαϊκό ορατόριο για φωνή-χορωδία και ορχήστρα που ερμηνεύουν ο Πέτρος Πανδής, η Ρενάτα Καπερνάρου και η Πετρή Σαλπέα.

Το 1976 κυκλοφορεί ο δίσκος "Ζωγραφιές απ' τον Θεόφιλο" σε στίχους του Άκου Δασκαλόπουλου, εμπνευσμένους από τις ζωγραφιές του Θεόφιλου. Ο Νότης Μαυρουδής αφιέρωσε το δίσκο "Ζωγραφιές απ' τον Θεόφιλο" στον Μάνο Χατζιδάκι κι εκεί ακριβώς γεννήθηκε η ιδέα μιας άμεσης συνεργασίας των δύο σημαντικών δημιουργών, όταν ο μεγάλος συνθέτης εμπιστεύθηκε στον Μαυρουδή την παλιότερη ποιητική του συλλογή "Μυθολογία", για να τη μελοποιήσει.

Πρόκειται για έναν θαυμάσιο κύκλο τραγουδιών λαϊκού χρώματος που βασίζονται στην πρωτότυπη ιδέα του στιχουργού-ποιητή Άκου Δασκαλόπουλου να περιγράψει με στίχους μια σειρά πίνακες του μεγάλου λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου (1870-1934). Τα τραγούδια είναι πλημμυρισμένα από ζωντανά λαϊκά χρώματα, κάτι που ενισχύεται από τις καθαρά λαϊκές φωνές των ερμηνευτών τους. Τις πιο εξωστρεφείς λαϊκές στιγμές αποδίδει ο νέος τραγουδιστής Χάρης Γαλανός, αλλά και ο παλιός ρεμπέτης Γιώργος Μουφλουζέλης, ενώ τα πιο λυρικά και νοσταλγικά τραγούδια η Αλεξάνδρα, γνωστή τότε από τη συνεργασία της με τον Βασίλη Τσιτσάνη, λίγο πριν αποτολμήσει (πολύ πετυχημένα, πάντως) την ερμηνεία τραγουδιών του Μάνου Χατζιδάκι. Ξεχωρίζει η εναρκτήρια λαϊκή σερενάτα "Η ωραία Αδριάνα" με την όμορφη οργανική συνοδεία του μαντολίνου σε απόλυτη αρμονία με το θέμα του αντίστοιχου ζωγραφικού πίνακα.

Βιογραφία

Τα δυο πρώτα χρόνια της ζωής του τα έζησε στη φυλακή δίπλα στη μητέρα του, που ήταν πολιτική κρατούμενη. Το 1958 ξεκίνησε μαθήματα κιθάρας στο Εθνικό Ωδείο με καθηγητή τον Δημήτρη Φάμπα και πήρε το δίπλωμα το 1969 με Άριστα. Το 1970 εγκαταστάθηκε στην Ιταλία, όπου του ανατέθηκε η έδρα κλασικής κιθάρας στη Scuola Ciciva di Milano, στην οποία δίδαξε ώς το 1975. Το 1970 επίσης παρακολούθησε τα μαθήματα της Ακαδημίας Santiago de Compostella στην Ισπανία με τον Jose Tomas. Το 1975 εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα και από αυτή τη χρονιά δίδαξε κλασική κιθάρα στο Εθνικό Ωδείο. Τα έτη 1975, 1977 και 1979 έδωσε ρεσιτάλ στο Φεστιβάλ Κλασικής Κιθάρας του Esztergom της Ουγγαρίας. Το 1978 πήρε μέρος στο διεθνές Φεστιβάλ Πολιτικού Τραγουδιού στο Ανατολικό Βερολίνο και στο 11ο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας στην Αβάνα της Κούβας. Ως συνθέτης και σολίστ έχει δώσει πολλά ρεσιτάλ σε πολλές χώρες (Ελλάδα, Ιταλία, Φινλανδία, Ελβετία, Γερμανία, Ουγγαρία, Αυστρία, Κούβα). Ως καθηγητής στο Εθνικό Ωδείο Αθήνας, είχε μαθητές αρκετούς δημοφιλείς καλλιτέχνες όπως οι Μανώλης Ανδρουλιδάκης, Σωκράτης Μάλαμας, Παναγιώτης Μάργαρης, Γιώργος Μελάς, Λάμπρος Ντούσικος, Δημήτρης Σωτηρόπουλος, κ.ά.. Από το 1994 ανέλαβε καθήκοντα προέδρου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Υπουργείου Πολιτισμού και από το 1995 ανέλαβε καλλιτεχνικός διευθυντής στο διεθνές Φεστιβάλ της Πάτρας (από το 1999 τη θέση κατέχει ο Αλέξανδρος Μυράτ).

φ

Δισκογραφία

Ο Νότης Μαυρουδής μπήκε στη δισκογραφία το 1964 με τα τραγούδια «Άκρη δεν έχει ο ουρανός» και «Τα γιορτινά σου φόρεσε», σε στίχους του Γιάννη Κακουλίδη με ερμηνευτή τον Γιώργο Ζωγράφο. Το 1966 έγραψε μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο.

Μερικοί δίσκοι-σταθμοί στη δισκογραφία του:

Το 1968 μελοποίησε το έργο του του Οδυσσέα Ελύτη Άσμα ηρωϊκό και πένθιμο για τον χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας, που είναι ένα λαϊκό ορατόριο για φωνή-χορωδία και ορχήστρα.

Το 1976 κυκλοφορεί ο δίσκος "Ζωγραφιές απ' τον Θεόφιλο" σε στίχους του Άκου Δασκαλόπουλου, εμπνευσμένους από τις ζωγραφιές του Θεόφιλου.

Το 1977, μελοποιεί ποιήματα του Μάνου Χατζιδάκι στον δίσκο Παιδί της Γης.

Στην όχθη της καρδιάς μου (1984)

Πέρασαν επτά ολόκληρα χρόνια μετά το "Παιδί της γης", για να ηχογραφήσει νέα τραγούδια του ο Νότης Μαυρουδής, καθώς στο μεσοδιάστημα είχε και πάλι σε πρώτη προτεραιότητα την ενασχόλησή του με την κλασική κιθάρα ηχογραφώντας κάποιους δίσκους με συνθέσεις του Fernando Sor, αλλά και των Beatles!.

Το 1984 λοιπόν επανέρχεται δυναμικά και πάλι στο τραγούδι κι έκτοτε η παρουσία του θα είναι αδιάλειπτη και πολύ γόνιμη μέχρι και σήμερα. Η νέα του αυτή αρχή σημαδεύεται με δύο κύκλους τραγουδιών που αποτελούν και τις σημαντικότερες καταθέσεις του στο συγκεκριμένο πεδίο. Στους δίσκους "Στην όχθη της καρδιάς μου" (1984) και "Έρως ανίκατε μάχαν" (1985).

Ο πολυσήμαντος κύκλος τραγουδιών "Στην όχθη της καρδιάς μου" είναι ένα έργο υψηλής αισθητικής που το κατατάσσω στα παραγνωρισμένα διαμάντια της δισκογραφίας μας! Είναι ο πιο λόγιος δίσκος του συνθέτη, θα έλεγα, με υλικό που περιλαμβάνει μελοποιημένα ποιήματα Ελλήνων και ξένων ποιητών σε ύφος lied για φωνή και κλασική κιθάρα, εκτός από δύο τραγούδια όπου έχει προστεθεί κι ένα βιολί.

Το "ελληνικό" πρώτο μέρος περιλαμβάνει ποιήματα του Άλκη Αλκαίου, της Μαρίας Πολυδούρη και του Άλκη Χριστοφέλλη. Ανάμεσά τους δεσπόζει το εμβληματικό "Πρωινό τσιγάρο", ένα αργό τελετουργικό ζεϊμπέκικο αφιερωμένο στη μνήμη του Μάνου Λοΐζου, στην πρώτη του εδώ και καλύτερη εκτέλεση από αυτοσχέδια χορωδία αποτελούμενη από τους Κώστα Θωμαΐδη, Σάκη Μπουλά, Γιώργο Μεράντζα, Θανάση Νικόπουλο και Γιάννη Σαμσιάρη. Υπέροχα είναι επίσης και τα άλλα τέσσερα τραγούδια αυτού του μέρους, προπάντων το υπερευαίσθητο "Εμπιστευτικόν" (για κιθάρα και βιολοντσέλο).

Το δεύτερο μέρος του έργου περιλαμβάνει ποιήματα τριών ξένων ποιητών μεταφρασμένα στα ελληνικά από τον Οδυσσέα Ελύτη που περιέχονται στο έργο του "Δεύτερη Γραφή" (έκδ. 1976). Πρόκειται για τον Ιταλό Giuseppe Ungaretti (1888-1970) και τους Γάλλους Pierre Jean Jouve (1887-1976) και Paul Eluard (1895-1952). Οι μελωδίες εδώ του συνθέτη είναι πιο "δύσκολες" και περίτεχνες, όπως επιβάλλει και η ελεύθερη προσωδία των στίχων.

Βασικός ερμηνευτής του έργου είναι ο εκφραστικός Γιάννης Σαμσιάρης, ενώ σε δύο τραγούδια συμμετέχει η Σοφία Βόσσου., η οποία παίζει και πιάνο στο τρυφερό "Βράδυ". (https://diskovolos58.blogspot.com/2021/01/1984.html)

Το 1985 κυκλοφορεί ο δίσκος Έρως ανίκατε μάχαν σε ποίηση του Ηλία Πετρόπουλου.

Από το 1990 έχει γράψει τραγούδια για Παιδική Χορωδία, και συνεργάζεται με την Παιδική Χορωδία Δημήτρη Τυπάλδου.

Το 1998 κυκλοφόρησαν οι δίσκοι με μουσική για τις θεατρικές παραστάσεις «Όλιβερ Τουίστ» (με μουσική και τραγούδια του για την παράσταση του «Θιάσου 81»), και «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» (με μουσική και 3 τραγούδια, για την παράσταση της ομώνυμης τραγωδίας από τον Θίασο «Θυμέλη»).

Μεταξύ 1999-2008 ηχογράφησε μαζί με τον μαθητή του Παναγιώτη Μάργαρη τη βραβευμένη σειρά Cafe de l' art, στην οποία διασκεύαζαν γνωστά τραγούδια από το ελληνικό και διεθνές ρεπερτόριο, για δύο κιθάρες. Στο ίδιο πνεύμα, το 2018 ξεκίνησε τη σειρά Café Latino με τον Γιώργο Τοσσικιάν.

Το 2019 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις IANOS το έργο "Άγρυπνο φεγγάρι", Μελοποιημένοι Έλληνες ποιητές από τον 19ο και τον 20ό αιώνα.

Το 1999 κυκλοφορεί ο δίσκος Λούνα Πάρκ, με την Παιδική Χορωδία του Δημήτρη Τυπάλδου και συμμετοχή του Γιώργου Νταλάρα. Το 2002 γράφει τραγούδια για γυναικείες φωνές, στον δίσκο Στην ηχώ του έρωτα, στον οποίον συμμετέχουν μεγάλα ονόματα όπως η Χάρις Αλεξίου, η Γλυκερία, η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Έλλη Πασπαλά. Το 2006 γράφουν με τον Ηλία Κατσούλη τραγούδια που «αφηγούνται» τις ιστορίες μεγάλων ελλήνων καλλιτεχνών (Γρ. Μπιθικώτσης, Στ. Χασκήλ, Ρόζα Εσκενάζυ, Μαρίνα Νίνου, Φλέρυ Νταντωνάκη, Σωτηρία Μπέλλου κ.ά.) και κυκλοφορούν στον δίσκο Carte Postale.

Ο Νότης Μαυρουδής έχει συνεργαστεί με σπουδαίους ποιητές όπως ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Γιάννης Κακουλίδης, ο Ηλίας Πετρόπουλος, ο Άκος Δασκαλόπουλος, Μάνο Χατζιδάκι, και τραγουδιστές όπως Θανάσης Γκαϊφύλλιας, Γιώργο Ζωγράφο, Αρλέτα, Πόπη Αστεριάδη, Ελένη Βιτάλη, Γιώργο Μουφλουζέλη, Γιάννη Σαμσιάρη, Νένα Βενετσάνου, Πέτρο Πανδή, Κώστα Θωμαΐδη, Σταμάτη Κραουνάκη, Τάνια Τσανακλίδου, Μανώλη Μητσιά, Χάρις Αλεξίου, Γιώργο Νταλάρα, Γλυκερία, Παντελή Θαλασσινό, Έλλη Πασπαλά, Αναστασία Μουτσάτσου κ.ά..

δ

Ως ερμηνευτή τον συναντάμε σε ένα μόνο τραγούδι, στο «Πόλη Κωνσταντινούπολη» από τον δίσκο Εάλω η Πόλις, όπου οι συνθέτες ερμηνεύουν τα τραγούδια τους, καθώς επίσης και με δεύτερες φωνές σε πέντε (5) τραγούδια στον δίσκο Μικρές νυχτερινές μουσικές.

Από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης, κυκλοφόρησε το βιβλίο του Περί ελληνικού τραγουδιού το ανάγνωσμα με ένα ένθετο cd στο οπισθόφυλλο ¨Με δανεικά ιδανικά¨ που περιλαμβάνει επτά νέα τραγούδια του.

Μοιράσου το άρθρο!

geotee