Μαρίνα Μυτιλήνης: Τριάντα χρόνια από τη χωροθέτηση – Το όραμα, οι συγκρούσεις και η πραγματικότητα
Τριάντα χρόνια μετά τη στιγμή που η υπογραφή σε ένα ΦΕΚ άλλαξε την πορεία της Μυτιλήνης, η ιστορία της Μαρίνας ξεδιπλώνεται σαν ένα πολιτικό και αναπτυξιακό χρονικό γεμάτο συγκρούσεις, επιμονή, λάθη, διορθώσεις και αποφασιστικότητα. Ο Νίκος Σηφουνάκης επιστρέφει στη στιγμή μηδέν –στην απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 1995– και φωτίζει το πώς μια ιδέα που αρχικά συνάντησε αντιδράσεις και αμφισβήτηση, μεταμορφώθηκε σε έναν από τους πιο πολύτιμους μοχλούς τουριστικής αναβάθμισης της Λέσβου.
Του Νίκου Σηφουνάκη
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΑΡΙΝΑΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ
30 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΙ
ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΗΣ
Στις 4 Οκτωβρίου 1995, Υπουργός Τουρισμού, υπογράφω την απόφαση χωροθέτησης της Μαρίνας Μυτιλήνης, και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, ΦΕΚ 859/Β/13-10-1995
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, η χώρα μας αναπτυσσόταν τουριστικά βασισμένη κυρίως στις ιδιωτικές επενδύσεις στον Ξενοδοχειακό τομέα, και σημαντικό ρόλο βεβαίως, είχαν οι Αναπτυξιακοί Νόμοι 1116/80 & 1262/82.
Όμως οι αναγκαίες δημόσιες υποδομές για την υποστήριξη, και αναβάθμιση του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος, στο σύνολό τους υστερούσαν.
Η συζήτηση για δημιουργία ΜΑΡΙΝΩΝ για προσέλκυση υψηλού επιπέδου επισκεπτών κυριαρχούσε.
Μέχρι τότε λειτουργούσαν τρεις Μαρίνες, δύο στην Αττική, και μια στην Κέρκυρα (Γουβια).
Το ιστορικό της Μαρίνας Μυτιλήνης είναι μακρύ, το 1985, επικεφαλής της Νομαρχίας Λέσβου, προσκαλώ τον τότε Γενικό Γραμματέα της ΕΟΤ, Νίκο Σκουλά και επισκεπτόμαστε πιθανές περιοχές στην Λέσβο και Λήμνο κατάλληλες για χωροθέτηση Μαρινών.
Στην σύσκεψη με τους φορείς, οι προτάσεις που κατατέθηκαν ως προς την χωροθέτηση της, ήταν για την Απάνω Σκάλα, που όμως ήταν απαγορευτική λόγω του Αρχαίου Λιμανιού, και της Παναγιούδας όπου ήταν επίσης ανέφικτο να γίνει διότι μόνο για τις χερσαίες εγκαταστάσεις χρειαζόταν να μπαζωθεί όλο το λιμανάκι, που τότε γινόταν, και δεν θα είχε γίνει η υπέροχη πλακόστρωτη πλατειούλα και όλη η ανάπλαση.
Το 1994, Υφυπουργός Πολιτισμού, σε σύσκεψη με τον Υπουργό Τουρισμού
Δ. Λιβανό, και τις υπηρεσίες του ΕΟΤ, κατέθεσα την πρόταση για την χωροθέτηση της Μαρίνας στον Μακρύ Γιαλό.
Υπήρξαν πολλές αντιδράσεις –αρκεί να ανατρέξει κανείς- στις δύο εφημερίδας της εποχής ‘’ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ’’ και ‘’ΛΕΣΒΙΑΚΟΣ ΚΗΡΥΞ’’, για να κατανοήσει τα επιχειρήματα όπως ότι:
- Οι έναντι κάτοικοι θα έχαναν τη θέα
- Από τον θόρυβο των καταρτιών των σκαφών που θα κινούνταν με τον αέρα, δε θα μπορούσαν να κοιμηθούν
Θεώρησα ιδανική αυτή τη θέση για δύο λόγους:
- Θα σταματούσε το μπάζωμα για επέκταση parking που συνεχώς μεγάλωνε και θα έφθανε μέχρι τον Ναυτικό Όμιλο
- Όλοι οι ειδικοί κατέθεταν ότι για τις Μαρίνες, ο ιδανικός τόπος χωροθέτησης είναι να είναι προσβάσιμη σε πόλη ήτοι πλησίον ή και εντός πόλης, πχ Νίκαια, Κάννες, Γαλλία, κ.α.
Υφυπουργός Πολιτισμού, παρευρέθηκα στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Μυτιλήνης (1994) εξηγώντας ότι το ΥΠΠΟ δεν θα εγκρίνει την χωροθέτηση στην Απάνω Σκάλα Μυτιλήνης, και η μόνη ενδεδειγμένη θέση είναι ο Μακρύς Γιαλός.
Οι συζητήσεις υπήρξαν έντονες, δεν ελήφθη απόφαση, και ο αείμνηστος Δήμαρχος
Π. Παναγιώτου, μετά το τέλος στο γραφείο του μου είπε παρουσία του τότε προέδρου του Δ.Σ. Στρατή Πόθα, ‘’Μην ανησυχείς θα περάσει σε επόμενη συνεδρίαση’’.
Πράγματι στις 23/3/1994 εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία η χωροθέτηση στον Μακρύ Γιαλό, κάτι που επικυρώθηκε και από το επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο, 3/2/1995 με Δήμαρχο τον αείμνηστο Θ. Χοχλάκα.
Κατά Νόμο γνώμη απλή εκφράζει ο Δήμος, και όχι σύμφωνη γνώμη, επιζητούσα όμως την συγκατάθεση της τοπικής αρχής.
Αρχές Ιουλίου 1995, δρομολογώ την ολοκλήρωση των μελετών από τον ΕΟΤ, με εντολή μου να είναι ισόγεια και ολίγον κάτω της στάθμης του φυσικού εδάφους το δάπεδο των κτηρίων και να επικαλυφθεί το δώμα τους με πράσινο. Πράγματι τα κτήρια της Μαρίνας είναι ταπεινά, διακριτικά.
Βεβαίως αυτό αφαίρεσε χώρους χρήσιμους για την Μαρίνα, αφού δεν κατασκευάστηκε ο δικαιούμενος 2ος όροφος.
- Τον Σεπτέμβρη παραδίδονται οι ολοκληρωμένες μελέτες (συνημμένο δημοσίευμα), και στις 4 Οκτωβρίου 1995 με την αριθμ. 1911 απόφασή μου, η οποία δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 859/Β/13-10-1995 εγκρίθηκε η οριστική χωροθέτηση της Μαρίνας στον Μακρύ Γιαλό, η οποία προέβλεπε:
- Χερσαία ζώνη 37.500m2 , 252 θέσεις ελλιμενισμού σκαφών, ανέγερση δύο κτηρίων μονώροφων –όχι διώροφων που είχε προταθεί για να μην εμποδίζεται η θέα προς την θάλασσα- συνολικής επιφάνειας 1.139,67m2, έναντι 3.028 m2 δυνατότητας δόμησης, με χώρους: γραφείων, καταστημάτων, υπαίθριου θεάτρου, χώρο ανέλκυσης σκαφών, κ.α.
- 1996-1997, συντάσσονται οι πλήρεις μελέτες, και δρομολογείται η δημοπράτηση της Α’ φάσης του έργου, ενταγμένο στην Γ’ ΚΠΣ προϋπολογισμού 2 δις δρχ.
Υπεγράφη η σύμβαση 4/2/1998, με την μειοδότρια εταιρεία (ΕΠΤΕΡ αε), προϋπολογισμού 704.571.758 δρχ., που περιλάμβανε τα έργα προσήμενου μώλου, κρηπιδώματα και προστασία τους, διαμόρφωση χερσαίου χώρου, κ.α., με χρόνο αποπεράτωσης τον Οκτώβριο 1999.
- 8 μήνες μετά προκύπτει το θέμα της ύπαρξης 5 αγωγών λημμάτων, και ο εργολάβος απαίτησε 40 εκ. δρχ., ανέστειλε τις εργασίες, η ΔΕΥΑΜ αρνείτο να ενοποιήσει το έργο σε έναν ενιαίο νέο αγωγό, και να καταβάλει το αιτούμενο ποσό
- Προστίθεται το νέο έργο της δημιουργίας κυματοθραύστη από λιθορριπή
Το 2000, τοποθετούμε στο Υπ. Αιγαίου και επανεκκινείται η συνέχιση του έργου, και το 2002, ολοκληρώνεται η Α’ φάση του
Σε επιτόπια σύσκεψη στις 7/2/2003 με τον τότε Δήμαρχο, τους Αντιδημάρχους και τους Μηχανικούς, ενημερώνω ότι σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο, με την ολοκλήρωση της Α’ φάσης το κράτος μέλος υποχρεούται να προκηρύξει διαγωνισμό μακροχρόνιας εκμίσθωσης της Μαρίνας, και ο ανάδοχος θα κατασκευάσει τις κτηριακές και ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές, τις προβλήτες, ήτοι θα ολοκληρώσει το έργο.
Κατανοώ ότι δεν θα υπάρξει ενδιαφέρον, και συναντώ τον Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη, αναλύοντάς του ότι χωρίς την ολοκλήρωση της Β’ φάσης, δε θα υπάρξει ενδιαφερόμενος μισθωτής.
Καλεί τον Υπουργό Επικρατείας, αείμνηστο Στέφανο Μανίκα, που στεγαζόταν σε παρακείμενο γραφείο με τον πρωθυπουργό, και από κοινού μας εξουσιοδοτεί να λυθεί το θέμα.
Κάναμε συνάντηση με τον Υφυπουργό κ Χ. Πάχτα, ο οποίος λόγω κοινοτικού κανονισμού αρνήθηκε, ήταν ανένδοτος, όμως ο Στέφανος Μανίκας του γνωρίζει ότι είναι εντολή του πρωθυπουργού.
Ακολούθησε προεργασία των υπηρεσιών του Υπουργείου Τουρισμού, αποστέλλεται στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, το οποίο εντάσσει την Β’ φάση ολοκλήρωσης της Μαρίνας, ήτοι κτηριακών, ηλεκτρολογικών, και όλων των έργων, στο πρόγραμμα ‘’Δημοσίων Επενδύσεων’’, με προϋπολογισμό 9.170.000 ευρώ.
Ο Υφυπουργού κ Χ. Πάχτας, με την αριθμ. 2309/18-3-2003 απόφασή του , ενέκρινε ένταξη.
Επίσης με την απόφαση αριθμ. Τ/2656/13-3-2003 προσδιορίζεται η κατ’ έτος κατανομή των πιστώσεων του έργου:
2003 = 2.170.000€, 2004 = 4.000.000€, 2005 = 3.000.000€
Δημοπρατείται το έργο, αναδεικνύεται ανάδοχος, γίνεται προσφυγή στο ΣτΕ από αντίδικο εταιρεία, απορρίπτεται η προσφυγή, και το Ελεγκτικό Συνέδριο εγκρίνει την ανάθεση και αρχίζει το έργο ολοκλήρωσης.
Για την λειτουργία της, εισηγούμαι στον Δήμαρχο και τον Αντιδήμαρχο Μυτιλήνης,
Ν. Γιακαλή, και Π. Πατερέλλη, να συσταθεί Δημοτική Α.Ε. για να αναλάβει την λειτουργία της.
Προς τούτο τους προτείνω και μεταβαίνουμε μαζί στην νήσο Κω, και μας ενημερώνει ο εκεί Δήμαρχος για τον τρόπο λειτουργίας της Μαρίνας από τον Δήμο.
Δεν υπήρξε ομοφωνία στον Δήμο Μυτιλήνης, και έτσι δεν ανέλαβε την ευθύνη να την λειτουργήσει.
Τέλη του 2005 ολοκληρώθηκε το έργο, και το 2008 ο τότε Υπουργός Τουρισμού Άρης Σπηλιωτόπουλος, εγκαινιάζει την Μαρίνα.
Κλήθηκα νε παραστώ, και προλόγισα, κάνοντας πλήρη αναφορά στο ιστορικό του έργου.
Έγιναν διακηρύξεις για την ανάθεση λειτουργίας που όμως απέβησαν άκαρπες.
Τέσσερα χρόνια μετά, στις 2 Μαρτίου 2012, κατοχυρώνεται από το Υπ. Τουρισμού η μακροχρόνια μίσθωση, σε Ελληνοτουρκική σύμπραξη εταιρειών.
Η Μαρίνα Χίου, η οποία ξεκίνησε το 1990 -πέντε χρόνια πριν της Μυτιλήνης-, μόνο οι εξωτερικοί μόλοι, έχουν κατασκευαστεί, διότι αυτό επιτρέπεται από τους Ευρωπαϊκούς κανονισμούς, και αναμένεται να ξεκινήσουν τα οικοδομικά έργα από τον ανάδοχο της μακροχρόνιας μίσθωσης.
Αυτό είναι ένα σύντομο ιστορικό της δημιουργίας της Μαρίνας Μυτιλήνης, η οποία Λειτουργεί ήδη 12 χρόνια με πληρότητα σήμερα 100%, και η συμμετοχή της στην ανάπτυξη της πόλης και της Μυτιλήνης και της Λέσβου είναι μεγάλη.
