Αφθώδης στη Λέσβο: «Στρατιωτικός νόμος μετά το 1974» – ΓΕΩΤ.Ε.Ε.: «Είναι εκτροπή, αλλάξτε το τώρα»
Σφοδρή παρέμβαση του προέδρου της Δ.Ε. του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Κεντρικής Μακεδονίας – Καταγγέλλει την ανάθεση του επιχειρησιακού συντονισμού σε αξιωματικό των Ενόπλων Δυνάμεων και ανοίγει ξανά τη μεγάλη συζήτηση για τον εμβολιασμό
Μια εξαιρετικά σκληρή παρέμβαση για την τροπολογία που αλλάζει ριζικά το μοντέλο διαχείρισης του αφθώδους πυρετού έκανε ο Αθανάσιος Σαρόπουλος, πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Κεντρικής Μακεδονίας στην εκπομπή του OPEN,
Ο κ. Σαρόπουλος μίλησε για «στρατιωτικό νόμο στις κτηνιατρικές υπηρεσίες» και για «εκτροπή», ενώ στρέφεται ευθέως κατά της κυβερνητικής επιλογής να περάσει ο επιχειρησιακός συντονισμός της αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Και η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Λέσβο, καθώς έρχεται την ώρα που το νησί βρίσκεται εδώ και μήνες αντιμέτωπο με μια πρωτοφανή κτηνοτροφική καταστροφή και ενώ δεκάδες χιλιάδες ζώα έχουν ήδη οδηγηθεί σε θανάτωση.
«Δεν λέει καν ότι πρέπει να είναι στρατιωτικός κτηνίατρος»
Ο Αθανάσιος Σαρόπουλος στέκεται ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η νέα ρύθμιση προβλέπει τον ορισμό αξιωματικού των Ενόπλων Δυνάμεων ως επικεφαλής συντονιστή, χωρίς να ορίζεται ότι ο αξιωματικός αυτός πρέπει να είναι κτηνίατρος.
«Σύμφωνα με την τροπολογία, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ προτείνει αξιωματικό του Ελληνικού Στρατού να μπει επικεφαλής σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα που θα έχει αφθώδη πυρετό και να συντονίζει τις κτηνιατρικές υπηρεσίες», αναφέρει.
Και προσθέτει με έμφαση: «Δεν λέει καν για στρατιωτικό κτηνίατρο». Η συγκεκριμένη διάσταση αποτελεί και έναν από τους βασικούς πυρήνες της αντίδρασης των γεωτεχνικών: ποιος έχει τελικά τον επιχειρησιακό πρώτο λόγο σε μία επιζωοτία υψηλής μεταδοτικότητας; Η επιστημονική κτηνιατρική διοίκηση ή μια στρατιωτική αλυσίδα συντονισμού;
Τι προβλέπει πραγματικά η τροπολογία
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση. Η διάταξη δεν θέτει αυτομάτως όλες τις κτηνιατρικές υπηρεσίες ολόκληρης της Ελλάδας υπό στρατιωτική διοίκηση.
Έχει όμως εθνική εμβέλεια ως νομοθετικός μηχανισμός: προβλέπει ότι στις Περιφερειακές Ενότητες που πλήττονται από αφθώδη πυρετό και υπάγονται στο ειδικό καθεστώς των έκτακτων μέτρων, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό των εμπλεκόμενων δημόσιων υπηρεσιών.
Μάλιστα, η τροπολογία χρησιμοποιεί τη χαρακτηριστική διατύπωση ότι αυτό γίνεται «κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης».
Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες των Περιφερειών, υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ, φορείς των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, λιμενικές και τελωνειακές αρχές και άλλες δημόσιες υπηρεσίες οφείλουν να συνεργάζονται με το ΥΠΕΘΑ και να ακολουθούν τις επιχειρησιακές οδηγίες του. Επικεφαλής στο πεδίο ορίζεται αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων, μετά από εισήγηση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ. Άρα, η Λέσβος είναι σήμερα το επίκεντρο της εφαρμογής, αλλά το θεσμικό εργαλείο δεν έχει γραφτεί μόνο για τη Λέσβο.
«Δεν υπάρχει προηγούμενο μετά το 1974»
Ο κ. Σαρόπουλος προχωρά ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη αλλαγή δεν έχει ιστορικό προηγούμενο στη Μεταπολίτευση.
«Δεν υπάρχει προηγούμενο σε αυτό μετά το '74», υποστηρίζει και χαρακτηρίζει τη ρύθμιση «εκτροπή», θέτοντας παράλληλα ζήτημα συμβατότητας του νέου μοντέλου με το ευρωπαϊκό πλαίσιο διαχείρισης των ζωονόσων. Πρόκειται για εξαιρετικά βαριά πολιτική και θεσμική καταγγελία, η οποία αναμένεται να προκαλέσει συνέχεια, καθώς ήδη η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων έχει καταγγείλει την ίδια τροπολογία, κάνοντας επίσης λόγο για «στρατιωτικό νόμο» στην κτηνοτροφία και «επικίνδυνη εκτροπή».
Στο επίκεντρο ξανά ο εμβολιασμός
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο που ανοίγει ο πρόεδρος της Δ.Ε. του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Κεντρικής Μακεδονίας αφορά τον εμβολιασμό κατά του αφθώδους πυρετού.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι αντί να επεκτείνεται η στρατηγική των θανατώσεων, θα έπρεπε να έχει επιλεγεί ο εμβολιασμός, επικαλούμενος την ευρωπαϊκή εμπειρία και ιδιαίτερα την Κύπρο. Η αναφορά στην Κύπρο έχει πραγματικό ευρωπαϊκό υπόβαθρο: μέσα στο 2026 ενεργοποιήθηκε εκεί ζώνη εμβολιασμού κατά του αφθώδους πυρετού, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ότι ο εμβολιασμός αποτελεί ένα από τα αποτελεσματικότερα εργαλεία περιορισμού της νόσου όταν εφαρμόζεται μαζί με τα υπόλοιπα μέτρα ελέγχου. Ο κ. Σαρόπουλος υποστηρίζει ακόμη ότι έχει συζητήσει το ζήτημα με πανεπιστημιακούς και στελέχη κτηνιατρικών υπηρεσιών και επιμένει πως υπάρχουν διαθέσιμα επιστημονικά εργαλεία για τη διάκριση εμβολιασμένων από μολυσμένα ζώα. Και θέτει το ερώτημα που εδώ και μήνες βρίσκεται στο κέντρο της σύγκρουσης στη Λέσβο: Γιατί δεν επελέγη ο εμβολιασμός;
«Χάνεται η λεσβιακή φυλή»
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη λεσβιακή φυλή προβάτου, υπογραμμίζοντας τη γενετική, παραγωγική και οικονομική της σημασία. Κατά τον ίδιο, η συνέχιση των μαζικών θανατώσεων δεν αφορά απλώς αριθμούς ζώων αλλά απειλεί ένα μεγάλο τμήμα ενός ζωικού κεφαλαίου που είναι άρρηκτα δεμένο με την ιστορία και την παραγωγική ταυτότητα της Λέσβου. Υπενθυμίζει επίσης τη μοναδική θέση του νησιού στην παραγωγή φέτας ΠΟΠ και προειδοποιεί ότι οι συνέπειες της απώλειας τόσο μεγάλου αριθμού ζώων μπορεί να είναι μακροχρόνιες. Ο ίδιος κάνει λόγο για περίπου 80.000 θανατώσεις προβάτων στη Λέσβο, αριθμός που συμβαδίζει με τις τελευταίες δημόσιες αναφορές που τοποθετούν τις απώλειες πάνω από τις 80.000.
«Τι κρύβεται πίσω από αυτές τις αποφάσεις;»
Στο πιο αιχμηρό σημείο της παρέμβασής του, ο Αθανάσιος Σαρόπουλος δηλώνει: «Ειλικρινά όλοι εμείς οι γεωτεχνικοί απορούμε τι κρύβεται από πίσω από τέτοιες αποφάσεις». Και εξαπολύει ευθεία επίθεση στην κυβερνητική διαχείριση, χαρακτηρίζοντάς την αποτυχημένη.
Καλεί μάλιστα τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά να αναθεωρήσει άμεσα τη συγκεκριμένη επιλογή. Ο Μαργαρίτης Σχοινάς είναι Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από τις 4 Απριλίου 2026. «Δεν μπορεί στο λάθος να επιμένεις. Δεν είναι σωφροσύνη να επιμένεις στο λάθος και να πηγαίνεις με αυταρχισμό», τονίζει.
Ζητά να παρουσιαστεί το επιστημονικό σκεπτικό
Ο πρόεδρος της Δ.Ε. του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Κεντρικής Μακεδονίας ζητά ουσιαστικά από την κυβέρνηση να ανοίξει τα χαρτιά της και να παρουσιάσει στην επιστημονική κοινότητα τα δεδομένα πάνω στα οποία στηρίχθηκε η επιλογή της. Ζητά να δοθεί στο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο και στις οργανώσεις των γεωτεχνικών το επιστημονικό σκεπτικό τόσο για τη συνέχιση της συγκεκριμένης πολιτικής αντιμετώπισης όσο και για την ανάθεση του επιχειρησιακού συντονισμού στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Και κλείνει με μια προειδοποίηση: «Αυτό θα το βρούμε μπροστά μας σαν χώρα. Είναι δεδομένο. Θυμηθείτε τη μέρα που σας το λέω».
Πίσω από τις βαριές εκφράσεις βρίσκεται πλέον ένα ζήτημα πολύ μεγαλύτερο από μια διοικητική αλλαγή στη Λέσβο. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το ΥΠΑΑΤ διατηρεί τη στρατηγική και επιστημονική ευθύνη, ενώ το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει μόνο τον επιχειρησιακό συντονισμό, με στόχο ταχύτερη και ενιαία εφαρμογή των μέτρων. Οι γεωτεχνικοί από την άλλη βλέπουν έναν αξιωματικό να τοποθετείται στην κορυφή της επιχειρησιακής αλυσίδας και πολιτικές κτηνιατρικές υπηρεσίες να υποχρεώνονται να συμμορφώνονται με τις οδηγίες του.
Και κάπου εκεί βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό ερώτημα:
Είναι η εμπλοκή του Στρατού μια αναγκαία λύση έκτακτης ανάγκης μετά από μήνες αποτυχίας ή αποτελεί παραδοχή ότι ο πολιτικός και κτηνιατρικός μηχανισμός διαχείρισης του αφθώδους έχει φτάσει στα όριά του;
Στη Λέσβο, όπου ο λογαριασμός της επιζωοτίας μετριέται πλέον σε δεκάδες χιλιάδες νεκρά ζώα, χαμένο γάλα, κατεστραμμένες εκμεταλλεύσεις και οικογένειες κτηνοτρόφων σε απόγνωση, η απάντηση δεν είναι θεωρητική. Είναι ζήτημα επιβίωσης ενός ολόκληρου παραγωγικού κόσμου.
