Η πρόσφατη τραγωδία στη Χίο, με τους δεκαπέντε νεκρούς, τους τραυματίες και τις δύο γυναίκες που έχασαν τα παιδιά τους πριν προλάβουν να γεννηθούν, δεν είναι ένα ακόμη ναυάγιο στο Αιγαίο. Είναι η ίδια η έννοια της τραγωδίας, γυμνή από λέξεις, γυμνή από δικαιολογίες. Άνθρωποι που επιχείρησαν να φτάσουν στη χώρα μας —άλλοι γιατί κινδύνευε η ζωή τους, άλλοι γιατί αναζητούσαν μια στοιχειώδη ελπίδα— βρήκαν τον θάνατο μέσα στη θάλασσα. Και το έκαναν με αυτόν τον τρόπο, γιατί η Ευρώπη έχει υψώσει τείχη αόρατα αλλά πανίσχυρα, κλείνοντας στην πράξη τις νόμιμες διεξόδους για όσους ζητούν προστασία.
Μια τέτοια τραγωδία δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ευαισθησία για να σε συγκλονίσει. Αρκεί να είσαι άνθρωπος. Δεν έχει σημασία, τη στιγμή εκείνη, ποιος φέρει την ευθύνη, ποια υπηρεσία (Λιμενικό), ποια απόφαση, ποιο λάθος. Αυτό είναι σε διαδικασία διερεύνησης. Πριν από τις ευθύνες, πριν από τις αναλύσεις, πριν από την πολιτική, υπάρχει ο θάνατος.Και ο θάνατος παιδιών δεν επιδέχεται ιδεολογικές υποσημειώσεις.
Αυτό που επανέρχεται, όμως, κάθε φορά, σαν δεύτερο κύμα μετά την καταστροφή, είναι ο οχετός των σχολίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Λέξεις που δεν θα τολμούσε κανείς να ψιθυρίσει σε ένα δωμάτιο, εκτοξεύονται δημόσια, με ονοματεπώνυμο, με φωτογραφία προφίλ, με περηφάνια σχεδόν επιδεικτική. Τόσο μίσος, τόση κακία, τόση απανθρωπιά, που δύσκολα πιστεύεις ότι προέρχονται από ανθρώπους που ζουν δίπλα σου, που τους συναντάς στο φούρνο, στο καφενείο, στο σχολείο των παιδιών, σε μια δημόσια υπηρεσία.
Κι όμως, αυτοί είναι. Δεν κρύβονται. Δεν ντρεπονται. Δεν ψιθυρίζουν αλλά φωνάζουν. Και το κάνουν πλεον με μια παράξενη βεβαιότητα, σαν να έχει έρθει η ώρα τους. Σαν να τους επιτρέπει η εποχή να ξεδιπλώσουν, χωρίς καμία αναστολή, ό,τι πιο σκοτεινό κουβαλούν μέσα τους.
Μια αναγνώστρια του Lesvosnews . net με ρώτησε πώς διαχειρίζομαι αυτόν τον οχετό στα κοινωνικά δίκτυα της ιστοσελίδας. Η απάντηση ήταν απλή: όπως και το 2015. Τους αφήνω να εκτίθενται. Να φαίνονται. Να γνωρίζει η κοινωνία ποιοι είναι και τι πιστεύουν. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι ένα-δύο σχόλια. Δεν είναι μεμονωμένες εκρήξεις θυμού. Είναι ένα ρεύμα. Ένας κόσμος του νησιού μας που μεγαλώνει, που ενισχύεται απο τη διεθνή συγκυρία, από τη δεξιά στροφή που διαπερνά την Ευρώπη και τον κόσμο, και που τώρα νιώθει ότι ζει τη δική του στιγμή «δικαιωσης».
Ονειρεύονται σκηνές καταστολής τύπου ICE στη Λέσβο. Μιλούν για εκκαθαρίσεις, για «καθαρούς» τόπους. Κάποιοι από αυτούς έχουν ήδη βρεθεί σε θέσεις ευθύνης, σε δημόσια αξιώματα, σε επιτελεία αποφάσεων. Και πια δεν νιώθουν την ανάγκη να κρυφτούν. Κι άλλοι έχουν υποχρεωθεί να τους «ξεπλύνουν» χωρίς να τους νοιάζει ότι διατηρούν το φασιστικό προφίλ τους...
Απέναντι σε αυτό το σκοτάδι, υπάρχει και μια άλλη πλευρά. Πιο σιωπηλή. Πιο κουρασμένη ίσως. Άνθρωποι που δεν φωνάζουν, που αποφεύγουν να σχολιασουν, που δεν στήνουν διαδικτυακά δικαστήρια. Άνθρωποι που επιμένουν, πεισματικά, να πιστεύουν στις βασικές ανθρώπινες αξίες. Που ό,τι κι αν συμβεί η απάντηση θα είναι πάντα μία: είμαστε με τον Άνθρωπο!
Σε κάθε τραγωδία, σε κάθε ναυάγιο, σε κάθε ιστορία πόνου, στεκόμαστε με τον Άνθρωπο.
Ο Γρηγόρης Δεϊλόγκος είναι κεντρικός διαχειριστής του Lesvosnews.net, δημιουργός ψηφιακού περιεχομένου και διατηρεί τη δική του εταιρεία Γεω-Οικονομοτεχνικών Μελετών.
