Λεσβιακό Ημερολόγιο 2026: Η πνευματική Λέσβος σε 514 σελίδες μνήμης, λόγου και τέχνης
Παναγιώτης Σκορδάς: Λεσβιακό Ημερολόγιο 2026. Γράμματα - Τέχνες - Πολιτισμός, Εκδόσεις Δούκα, Μυτιλήνη, σελ 514
Της Ζωής Κατσιαμπούρα, Δρ Νεοελληνικής Φιλολογίαε, Επίτιμη Σχολική Σύμβουλος
Στην Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα, στους Σελιδοδείκτες, στο λήμμα «Ημερολόγιο», σημειώνεται ότι
[…] χαρακτηριστική μιας ιδιαίτερης ημερολογιακής αντίληψης είναι και μια σειρά εντύπων με ετήσια κυκλοφορία, που τιτλοφορούνται ημερολόγια. Τέτοιο είναι το ΕθνικόνημερολόγιονΒρετού που εκδιδόταν για έντεκα χρόνια από τον Μαρίνο Π. Βρετό στο Παρίσι (1861-1871), σταθερά με τη χαρακτηριστική για το είδος στήλη «μηνολόγιο», καθώς και το μακροβιότερο του είδους Εθνικόν ημερολόγιον Κωνσταντίνου Σκόκου (1885-1918). Τα περιοδικά ημερολόγια εμφανίζουν συχνά μια ιδιαίτερη έμφαση στη λογοτεχνία και φιλοξενούν «άρθρα» πολλών, διακεκριμένων ή μη, λογοτεχνών-συνεργατών. Εκτός της ελληνικής επικράτειας πολλές είναι οι εκδόσεις τέτοιου τύπου που καταγράφουν, από τα μέσα του 18ου και εξής, τη δραστηριότητα και την πολιτισμική ζωή των ελληνικών κοινοτήτων του εξωτερικού.
Ο Παναγιώτης Σκορδάς, Φιλόλογος, εκπαιδευτικός και εξαιρετικά δραστήριος παράγων της πνευματικής κίνησης στη Λέσβο, στο Λεσβιακό Ημερολόγιό του, που συμπλήρωσε 16 χρόνια και 16 τόμους, έβαλε στόχο, και τον τηρεί να γράφει, να ανθολογεί, να ετοιμάζει αφιερώματα, να αναζητά ποιοτικές συνεργασίες και να προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό που έχει (ή και δεν έχει) σχέση με το νησί της Λέσβου μέρος από την ετήσια πνευματική παραγωγή του νησιού. Όχι γιατί το νησί είναι αποκομμένο από την πνευματική κίνηση της χώρας γενικά, αλλά για να αναδείξει ότι η παράδοση στη Μυτιλήνη συνεχίζεται, εις πείσμα των καιρών.
Ας μην υπερβάλλουμε, η ετήσια παραγωγή που καταγράφεται στο Ημερολόγιο κάθε χρόνο σε αυξανόμενο αριθμό σελίδων δεν σημαίνει ότι συνεχίζει το διακεκριμένο και ποικίλο έργο Λεσβίων συγγραφέων σαν τη Σαπφώ και τον Εφταλιώτη και τον Μυριβήλη και τον Ελύτη, ας πούμε. Αλλά, χωρίς να υπερβάλλουμε, το δείγμα της ετήσιας παραγωγής που περιλαμβάνεται στο Ημερολόγιο 2026, προκαλεί τον θαυμασμό, με την ποσότητα και την ποιότητά του.
Η ποικίλη ύλη αφορά, ως προς την κλασική ύλη των περιοδικών ημερολογίων που είδαμε στο παράθεμα, πρωτότυπα λογοτεχνικά έργα, ποιήματα και πεζογραφήματα, ιστορικές και γλωσσολογικές μελέτες, ένα μικρό αφιέρωμα σε Λέσβιους λογοτέχνες, παρουσιάσεις καινούργιων βιβλίων και ένα εκτεταμένο, πολύ ενδιαφέρον, αφιέρωμα στον ερευνητή γραμματολόγο Κώστα Μίσσιο.
Υπάρχει όμως και υλικό για την εικαστική παραγωγή των δημιουργών του νησιού, με εξαιρετικό εικονογραφικό υλικό. Ένα αφιέρωμα στον σπουδαίο Λέσβιο γλύπτη Αριστείδη Πατσόγλου, αλλά και παρουσιάσεις της καλλιτεχνικής οικογένειας των Σαραντίδηδων από τον Μεσότοπο, του ξυλογλύπτη Στρατή Καρυώτη, και άλλων.
Το Λεσβιακό ημερολόγιο 2026 δεν προορίζεται να το έχει κανείς στο γραφείο του για να κάνει προγραμματισμό του χρόνου του και, άντε, να χαζεύει και με κανένα κείμενο. Είναι ένα σοβαρό περιοδικό βιβλίοπληροφοριακό, , ευχάριστο, σημαντικό. Να το διαβάζεις και να το χαίρεσαι.
Ο Παναγιώτης Σκορδάς παραθέτει ως μότο στην «Εισαγωγή» του ένα απόσπασμα του Διονύση Σαββόπουλου που καταλήγει:
…άκου και τ’ αηδονάκι
Του πάει το ντέρτι κι ο καημός, η λύπη του ταιριάζει
Μα θέλει και το φάρμακο. Ποιος το ’χει; Το μοιράζει;
Το Λεσβιακό Ημερολόγιο 2026, ως κάποιου είδους αηδονάκι, μοιράζει ντέρτι και καημό, συνήθη θέματα της τέχνης. Μοιράζει όμως, παράλληλα, και το φάρμακο: την απόλαυση της ποιότητας του λόγου και της μορφής.
Να ακολουθήσουν πολλά ακόμη Λεσβιακά Ημερολόγια!
ΣΗΜ: Η παρουσίαση του Ημερολογίου 2026, τον περασμένο Φεβρουάριο στην Αθήνα έγινε στο εργαστήριο του Αριστείδη Πατσόγλου στον Λυκαβηττό. ΟΙ περισσότεροι από το κοινό (δεν κρίνω μόνο εξ ιδίων…) έζησαν μια σπάνια εμπειρία ανάμεσα στα γλυπτά του χώρου. Πέρα από την κεφάτη παρουσίαση του βιβλίου…
