Ανατροπή στο πολιτικό σκηνικό: Ο Τσίπρας δίνει το σύνθημα για νέα Μεταπολίτευση και χτίσιμο προοδευτικού φορέα από το μηδέν
Το «Παλλάς» έμοιαζε χθες περισσότερο με αφετηρία παρά με θέατρο. Ο Αλέξης Τσίπρας, μπροστά σε ένα πολυπληθές κοινό, βουλευτές, στελέχη της Αριστεράς και χιλιάδες πολίτες που παρακολουθούσαν διαδικτυακά, ξεδίπλωσε ένα πολιτικό σχέδιο που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μιας απλής βιβλιοπαρουσίασης. Το βιβλίο «Ιθάκη» ήταν η αφορμή — η πολιτική εξαγγελία όμως ήταν το πραγματικό γεγονός.
Με μια ομιλία που συνδύαζε αυτοκριτική, πολιτικό όραμα, οξύτατη αντιπολίτευση και ριζική στρατηγική πρόταση για το αύριο, ο πρώην πρωθυπουργός ουσιαστικά ανακοίνωσε την επανεκκίνηση της προοδευτικής παράταξης, τη συγκρότηση ενός νέου σχηματισμού «με τον λαό και στον λαό», και την ανάγκη για αυτό που ονόμασε Νέα Μεταπολίτευση.
Ένα κάλεσμα που θυμίζει ιδρυτικό συνέδριο
Ο Τσίπρας ζήτησε επί της ουσίας από τους πολίτες να ξεκινήσουν άμεσα διαδικασίες αυτοοργάνωσης:
- σε γειτονιές,
- σε πόλεις,
- σε χώρους εργασίας,
- σε πανεπιστήμια,
- σε κάθε κοινωνικό κύτταρο.
Πρόκειται για ένα bottom-up μοντέλο, που θυμίζει συμμετοχική δημοκρατία και πολιτική κινητοποίηση από τα κάτω, με στόχο να φτιαχτεί ένα νέο, μαζικό, κινηματικό, αλλά ταυτόχρονα προγραμματικά στιβαρό προοδευτικό μέτωπο.
Η φράση του «προσκλήσεις για όλους, αλλά καμία ρεζερβέ πρώτη θέση για κανέναν» ήταν μια ξεκάθαρη βολή προς το εσωτερικό του προοδευτικού χώρου. Ένα μήνυμα ότι το νέο σχήμα δεν θα οικοδομηθεί ως «κλειστό κλαμπ στελεχών», αλλά ως ανοιχτή κοινωνική συμμαχία.
Η Νέα Μεταπολίτευση: πολιτικό Big Bang
Ο Τσίπρας παρουσίασε μια ολοκληρωμένη πολιτική θεωρία για την «Νέα Μεταπολίτευση» που οραματίζεται:
- όχι με αλλαγή Συντάγματος,
- αλλά με αναδιάταξη συσχετισμών,
- με επιστροφή των πολιτών στην πολιτική,
- με αποκατάσταση αξιοπιστίας των θεσμών,
- με ανεξαρτησία ενημέρωσης,
- με ενίσχυση λογοδοσίας,
- με πραγματικό Κράτος Δικαίου.
Αυτό που περιέγραψε ήταν ένα είδος «σοκ Δημοκρατίας», μια βαθιά αναζωογόνηση της πολιτικής ζωής σε μια εποχή εξουθενωτικής αποχής, κόπωσης και δυσπιστίας.
Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο:
το πολιτικό σύστημα σήμερα δεν εμπνέει∙ πρέπει να ξαναχτιστεί.
Σκληρή αποτίμηση της αντιπολίτευσης: «περίκλειστα κόμματα, αυταρέσκεια, μικροκομματισμός»
Σε έναν χώρο όπου παρευρίσκονταν κορυφαία στελέχη ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς, ο Τσίπρας επέλεξε μια ασυνήθιστα ευθύβολη κριτική προς το σύνολο της προοδευτικής πλευράς:
- μίλησε για κόμματα «περίκλειστα στην αυταρέσκειά τους»,
- ηγεσίες που νοιάζονται περισσότερο για το «ποιος θα είναι πρώτος στο χωριό»,
- σχηματισμούς που λειτουργούν ως φραγμός στη λαϊκή ανάγκη για πολιτική αλλαγή,
- αποσκιρτήσεις, μεταπηδήσεις, μικροφιλοδοξίες.
Η πιο βαριά φράση:
«Δεν υπάρχει σήμερα πολιτική δύναμη ικανή να μετατρέψει την κοινωνική αντίθεση σε πολιτική προοπτική αλλαγής».
Ένα έμμεσο, αλλά σαφές επιχείρημα υπέρ της ανάγκης για κάτι νέο.
Αποτίμηση κυβέρνησης Μητσοτάκη: “Ετοιμόρροπη αλλά κυρίαρχη, γιατί δεν έχει αντίπαλο”
Η κριτική στην κυβέρνηση ήταν πολυεπίπεδη:
- αναποτελεσματικότητα,
- διαφθορά,
- αδικίες,
- συγκεντρωτισμός,
- πρόσδεση συμφερόντων με την εξουσία,
- διάβρωση θεσμών.
Ο Τσίπρας υποστήριξε ότι η κυβέρνηση παραμένει κυρίαρχη παρότι φθαρμένη, επειδή απέναντί της δεν υπάρχει ενιαία, σοβαρή, πειστική εναλλακτική δύναμη διακυβέρνησης.
«Κανένα δημοκρατικό σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς αντίβαρο και χωρίς δυνατότητα εναλλαγής».
Η φράση αυτή στοχεύει ευθέως στον σημερινό πολιτικό χάρτη.
Τι είπε για την περίοδο διακυβέρνησης 2015–2019
Στο πιο προσωπικό κομμάτι της ομιλίας, ο πρώην πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την κυβερνητική του θητεία:
- μίλησε για «καράβι τσακισμένο» που έλαβε,
- για έξοδο από τα μνημόνια «χωρίς αστερίσκους»,
- για ρύθμιση χρέους,
- για «εντιμότερη κυβέρνηση της σύγχρονης ιστορίας».
Η αυτοκριτική του συνδέθηκε με την ανάγκη να μη χαθεί το πολιτικό αφήγημα από τους αντιπάλους του:
«Δεν θα απολογηθώ σε αυτούς που διέπραξαν τον φόνο και σήμερα μας ζητούν εξηγήσεις για τα ορφανά που δημιούργησαν».
Η φράση ήταν από τις πιο αιχμηρές της βραδιάς.
Εθνικό Σχέδιο Αναγέννησης – Οι 4 πυλώνες
Ο Τσίπρας παρουσίασε ένα πλαίσιο τεσσάρων πυλώνων:
- Ανάπτυξη
- Αναδιανομή
- Ασφάλεια
- Ανθεκτικότητα
Πρόκειται για ένα μοντέλο που επιχειρεί να συνδυάσει:
- κοινωνική δικαιοσύνη,
- οικονομική σταθερότητα,
- θεσμική αξιοπιστία,
- κλιματική & κοινωνική ανθεκτικότητα.
Ένα μείγμα που προορίζεται να λειτουργήσει ως «αντίπαλο δέος» στη σημερινή κυβερνητική στρατηγική.
Το πολιτικό διάγγελμα Τσίπρα: “Ξεκινάμε από το μηδέν — όλοι μαζί”
Η κορύφωση της ομιλίας ήρθε όταν ο Τσίπρας ανακοίνωσε ότι ο νέος δρόμος δεν θα χτιστεί από τα κεντρικά επιτελεία, αλλά από την κοινωνία:
- ανοιχτές διαδικασίες,
- χωρίς εξασφαλισμένες καρέκλες,
- με ενιαίο όραμα,
- με οργανωμένη συμμετοχή.
«Να χτίσουμε την προσωπική και συλλογική αντίσταση στην απολυταρχία της ολιγαρχίας και της κλεπτοκρατίας».
Το μήνυμα είναι ένα:
Ανοίγει ο δρόμος για τη συγκρότηση ενός νέου προοδευτικού πόλου εξουσίας.
Η ανταπόκριση στο κάλεσμα θα καθορίσει και το μέλλον του εγχειρήματος.
