Καββαδάς στη Βουλή: «Πάνω από 60 στελέχη στη Λέσβο» – Γιατί η μεγάλη κινητοποίηση έρχεται έξι μήνες μετά;
Σχεδόν έξι μήνες μετά την εμφάνιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, η κυβέρνηση προχωρά σε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στη μέχρι σήμερα διαχείριση της κρίσης: το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό στο πεδίο, ενώ το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διατηρεί την ευθύνη για το επιστημονικό, ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιο.
Τη νέα δομή παρουσίασε στη Βουλή ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς, μιλώντας για ενίσχυση των δυνάμεων, για περισσότερα από 60 στελέχη στο πεδίο και για μια «πραγματική μάχη» απέναντι στην επιζωοτία.
Μόνο που εδώ προκύπτει το προφανές ερώτημα: γιατί χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν έξι μήνες για να δημιουργηθεί τώρα αυτός ο ενιαίος επιχειρησιακός μηχανισμός;
Όταν μια κρίση που ξεκίνησε στις 15 Μαρτίου οδηγεί τον Σεπτέμβριο στην εμπλοκή του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στην τοποθέτηση αξιωματικού ως επικεφαλής συντονιστή και στη μαζική ενίσχυση με δεκάδες επιπλέον στελέχη, είναι δύσκολο να μην εκληφθεί η κίνηση ως έμμεση παραδοχή ότι το προηγούμενο μοντέλο δεν λειτούργησε με την αποτελεσματικότητα που απαιτούσε η κατάσταση.
Ο Στρατός αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό
Με τη νομοθετική ρύθμιση, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό των εμπλεκόμενων δημόσιων υπηρεσιών και φορέων στη Λέσβο.
Στη διαδικασία εντάσσονται οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι λιμενικές και τελωνειακές αρχές και οι υπόλοιποι φορείς που εμπλέκονται στην εφαρμογή των μέτρων.
Επικεφαλής θα τίθεται αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων, με στόχο –όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση– να υπάρχει πλέον ένα σαφές κέντρο επιχειρησιακών αποφάσεων, χωρίς καθυστερήσεις, επικαλύψεις και διαφορετικές ταχύτητες μεταξύ των υπηρεσιών.
Η επιστημονική και κτηνιατρική διαχείριση παραμένει στις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές και, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, δεν αλλάζουν τα υγειονομικά πρωτόκολλα αντιμετώπισης της νόσου.
Η ίδια όμως η αναφορά στην ανάγκη να εξαλειφθούν οι «καθυστερήσεις», οι «επικαλύψεις αρμοδιοτήτων» και οι «διαφορετικές ταχύτητες» δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το τι ακριβώς συνέβαινε όλους τους προηγούμενους μήνες.
Καββαδάς: Πάνω από 60 στελέχη στο πεδίο
Ο Θανάσης Καββαδάς ανέφερε ότι η ιχνηλάτηση έχει φτάσει περίπου στο 80% της Λέσβου, με περισσότερες από 3.115 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις να έχουν εξεταστεί.
Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, επιχειρούν 15 στρατιωτικοί και 14 κτηνίατροι και γεωπόνοι.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναμένεται να διαθέσει επιπλέον 25 κτηνιάτρους, ενώ θα συνδράμουν περισσότερα από 20 στελέχη του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, τέσσερα στελέχη του ΕΦΕΤ και δύο στελέχη κτηνιατρικών υπηρεσιών.
Εφόσον υπάρξει και περαιτέρω ενίσχυση από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η συνολική δύναμη αναμένεται να ξεπεράσει τα 60 άτομα.
Πρόκειται αναμφίβολα για σημαντική ενίσχυση.
Ακριβώς όμως αυτή η ενίσχυση κάνει ακόμη πιο έντονο το ερώτημα: γιατί αυτή η δύναμη δεν κινητοποιήθηκε τον Μάρτιο, τον Απρίλιο ή τον Μάιο, όταν η επιδημιολογική φωτιά άναβε και υπήρχε ακόμη περισσότερος χρόνος για να περιοριστεί;
«Εδώ υπάρχει πραγματική μάχη»
Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης χαρακτήρισε την κατάσταση «πραγματική μάχη».
«Πρέπει όλοι να καταλάβουμε ότι εδώ υπάρχει μια πραγματική μάχη. Αυτή η νόσος έχει τεράστιες συνέπειες για την κτηνοτροφία μας», ανέφερε από το βήμα της Βουλής.
Και σε αυτό ασφαλώς δεν μπορεί να διαφωνήσει κανείς.
Οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου βιώνουν εδώ και μήνες ακριβώς αυτή τη μάχη: θανατώσεις ζώων, απώλεια ζωικού κεφαλαίου, περιορισμούς στις μετακινήσεις, προβλήματα στις ζωοτροφές, χαμένο εισόδημα και βαθιά αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα.
Γι' αυτό και η μεγάλη κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού σήμερα δεν μπορεί να παρουσιαστεί μόνο ως «νέα φάση» της διαχείρισης. Είναι παράλληλα και μια κίνηση που αποκαλύπτει ότι κάτι ουσιαστικό έπρεπε να αλλάξει επειγόντως.
Και όταν αλλάζεις εκ βάθρων τον επιχειρησιακό μηχανισμό μιας κρίσης σχεδόν έξι μήνες μετά την έναρξή της, είναι δύσκολο να υποστηρίξεις ότι όλα μέχρι τότε λειτουργούσαν όπως έπρεπε.
7,3 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις και στήριξη
Ο κ. Καββαδάς παρουσίασε στη Βουλή και τα οικονομικά στοιχεία για τη μέχρι σήμερα στήριξη.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε:
- 726.038 ευρώ καταβλήθηκαν αρχικά για θανατωθέντα ζώα,
- στις 31 Αυγούστου καταβλήθηκαν επιπλέον 2,84 εκατ. ευρώ για θανατωθέντα ζώα,
- 2.391.886 ευρώ έχουν δοθεί στα τυροκομεία,
- 1.341.767 ευρώ έχουν διατεθεί για απώλεια εισοδήματος.
Συνολικά, σύμφωνα με τον Υφυπουργό, οι καταβολές φτάνουν περίπου τα 7,3 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα προβλέπεται ενίσχυση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου με επιπλέον 3 εκατ. ευρώ, για ανάγκες που σχετίζονται με προσωπικό, μεταφορές, απολυμάνσεις, εξοπλισμό, φύλαξη και τη συνολική επιχειρησιακή διαχείριση της κρίσης.
Παραμένουν ανοιχτές ζωοτροφές και αποζημίωση γάλακτος
Σημαντικές εκκρεμότητες εξακολουθούν να υπάρχουν.
Αφορούν κυρίως την ενίσχυση για τις ζωοτροφές και την αποζημίωση του κατεστραμμένου γάλακτος.
Ο Θανάσης Καββαδάς δήλωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η ολοκλήρωση της ΚΥΑ για το γάλα, ενώ για τις ζωοτροφές γίνεται επεξεργασία των στοιχείων της ΑΑΔΕ.
Όπως είπε, το συνολικό πρόγραμμα ενίσχυσης για ζωοτροφές σε επίπεδο χώρας ενδέχεται να ξεπεράσει τα 100 εκατ. ευρώ.
Ο Καββαδάς επιμένει: «Τον εμβολιασμό αποφασίζουν οι επιστήμονες»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του Υφυπουργού στον εμβολιασμό.
«Τον εμβολιασμό τον αποφασίζουν οι επιστήμονες. Δεν τον αποφασίζω ούτε εγώ, ούτε εσείς, ούτε κανένας άλλος», υποστήριξε.
Η τοποθέτηση αυτή, όμως, αφήνει ένα κρίσιμο ζήτημα ανοικτό.
Εφόσον η κυβέρνηση επικαλείται σταθερά την επιστημονική κοινότητα για την απόρριψη του εμβολιασμού, τότε θα ήταν χρήσιμο και απολύτως θεμιτό να δοθούν στη δημοσιότητα οι συγκεκριμένες επιστημονικές εισηγήσεις, η τεκμηρίωση και τα πρόσωπα ή οι επιτροπές που τις υπογράφουν.
Γιατί σε μια κρίση τέτοιου μεγέθους δεν αρκεί η γενική επίκληση «των επιστημόνων». Χρειάζεται διαφάνεια για το ποιος εισηγείται τι, με ποια επιδημιολογικά δεδομένα και με ποια επιστημονική τεκμηρίωση.
«Δεν κρυβόμαστε», λέει ο Υφυπουργός
Ο Θανάσης Καββαδάς δήλωσε επίσης:
«Είμαστε εδώ για να απαντήσουμε, το Υπουργείο είναι εδώ. Θα ακούσει αυτά τα οποία θα μας πείτε, θα απαντήσουμε. Και δεν κρυβόμαστε».
Η κυβέρνηση πράγματι καλείται πλέον να δώσει απαντήσεις.
Όχι μόνο για το τι θα γίνει από εδώ και πέρα, αλλά και για το τι έγινε τους προηγούμενους μήνες.
Γιατί η είσοδος του Στρατού στον επιχειρησιακό συντονισμό, η μαζική ενίσχυση με προσωπικό και η δημιουργία νέας δομής διοίκησης δεν είναι μία απλή διοικητική προσαρμογή.
Είναι μια δραστική αλλαγή μοντέλου.
Και η πραγματική πολιτική συζήτηση τώρα είναι μία:
αν σήμερα απαιτούνται πάνω από 60 στελέχη, στρατιωτικός επιχειρησιακός συντονιστής και κινητοποίηση τεσσάρων Υπουργείων για να αντιμετωπιστεί η κρίση, τότε τι ακριβώς δεν έγινε σωστά τους προηγούμενους σχεδόν έξι μήνες;
Για τους κτηνοτρόφους της Λέσβου, αυτή δεν είναι θεωρητική συζήτηση.
Είναι η διαφορά ανάμεσα σε κοπάδια που χάθηκαν και κοπάδια που ίσως μπορούσαν να είχαν σωθεί.
Και όσο η κυβέρνηση ενισχύει σήμερα τον μηχανισμό, τόσο περισσότερο ενισχύεται και η εντύπωση ότι η σημερινή μεγάλη κινητοποίηση αποτελεί, έστω και χωρίς να λέγεται καθαρά, την πιο ηχηρή παραδοχή ότι η μέχρι τώρα διαχείριση δεν απέδωσε όσα έπρεπε.
