Δημοσιογραφία δεν είναι το γλείψιμο…
Η δημοσιογραφία δεν είναι υπηρεσία δημοσίων σχέσεων. Δεν είναι η τέχνη του «φτιάχνω λίγο καλύτερα το δελτίο Τύπου» και το σερβίρω ως ρεπορτάζ. Δεν είναι να παίρνεις μια έτοιμη ανακοίνωση, να τη ρίχνεις σε ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, να της βάζεις λίγη σάλτσα ύφους και να την ανεβάζεις ένα σκαλί – όχι με έρευνα, αλλά με κολακεία.
Αν αυτό βαφτίζεται ενημέρωση, τότε έχουμε χάσει το νόημα.
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι εργαλείο. Μπορεί να βοηθήσει στη δομή, στη σύνταξη, στη διασταύρωση δεδομένων. Δεν είναι, όμως, υποκατάστατο της δημοσιογραφικής συνείδησης. Όταν χρησιμοποιείται για να «γυαλίζει» πρόσωπα και να χτίζει λιβανιστήρια, τότε δεν μιλάμε για τεχνολογική εξέλιξη. Μιλάμε για εκσυγχρονισμένο γλείψιμο.
Και το γλείψιμο δεν είναι αθώο.
Είναι η στιγμή που ο δημοσιογράφος παύει να ελέγχει την εξουσία και αρχίζει να τη χαϊδεύει. Που αντί να ρωτά «γιατί;», ρωτά «πώς μπορώ να το πω πιο ωραία;». Που αντί να αναδεικνύει τις αντιφάσεις, αναπαράγει τα υπερθετικά. «Σπουδαίος», «οραματιστής», «αποφασιστικός», «αποτελεσματικός»,«ιστορική μέρα» κτλ Λέξεις που πέφτουν βροχή, χωρίς να προηγηθεί ούτε μια σκληρή ερώτηση.
Κάπως έτσι, το δελτίο Τύπου μετατρέπεται σε αγιογραφία. Και ο συντάκτης σε βασιλικότερο του βασιλέως.
Στην εποχή της ταχύτητας και των αλγορίθμων, ο πειρασμός είναι μεγάλος: copy–paste, λίγο «γυάλισμα», μια φωτογραφια με χαμόγελα και πάμε παρακάτω. Παραγωγή περιεχομένου. Όχι ενημερωση.
Αλλά η αξιοπιστία δεν χτίζεται με likes. Χτίζεται με συνεπεια. Με το να ξέρει ο αναγνώστης ότι όταν διαβάζει ένα άρθρο, δεν διαβάζει μεταμφιεσμένο δελτίο Τύπου. Με το να ξέρει ο αναγνώστης ότι δεν διαβάζει πληρωμένα άρθρα, πληρωμένες καταχωρήσεις.
Η δημοσιογραφία δεν είναι να λες πόσο «γαμάτος» είναι ο κάθε πολιτικός. Είναι να εξετάζεις αν αυτά που λέει και κάνει στέκουν. Να βάζεις τα στοιχεία στο τραπέζι. Να φωτίζεις όσα κάποιοι θα προτιμούσαν να μείνουν στη σκια.
Όλα τα άλλα είναι δημόσιες σχέσεις με πληκτρολόγιο.
Και αν συνεχίσουμε να τα μπερδεύουμε, τότε μην απορούμε γιατί η κοινωνία γυρίζει την πλάτη στα ΜΜΕ. Όταν η εξουσία δεν ελέγχεται αλλά λιβανίζεται, η εμπιστοσύνη διαλύεται.
Αφήστε που υπάρχει ο κίνδυνος, ο κόσμος να καταλάβει ότι ο «γαμάτος» πολιτικός, που διάβαζε κάποτε στα ΜΜΕ, είναι μια τεράστια φούσκα! Και τότε σκάνε και οι δύο φούσκες μαζί... και η πολιτική και η δημοσιογραφική φούσκα!
Η δημοσιογραφία, για να αξίζει το όνομά της, πρέπει να είναι ενοχλητική. Όχι αρεστή.
Να είναι καθρέφτης. Όχι φίλτρο ομορφιάς.