Άνοιξε το μέτρο για τα τυροκομεία, αλλά το de minimis βάζει «κόφτη» στις αποζημιώσεις

Η δημοσίευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την έκτακτη οικονομική ενίσχυση των τυροκομικών επιχειρήσεων της Λέσβου έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η Πολιτεία ενεργοποιεί  αυτά που είχε αρχικά υποσχεθεί και αφορά ένα ειδικό μέτρο στήριξης για τις απώλειες που προκάλεσαν ο αφθώδης πυρετός και τα περιοριστικά μέτρα στη διάθεση γαλακτοκομικών προϊόντων. Όμως πίσω από τη θετική αυτή εξέλιξη υπάρχει ένα κρίσιμο σημείο που θα καθορίσει ποιοι τελικά θα πληρωθούν και πόσα χρήματα θα δουν στους λογαριασμούς τους: το καθεστώς de minimis.

Η ΚΥΑ 92423, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 2146 στις 16 Απριλίου 2026, αφορά επιχειρήσεις, φυσικά και νομικά πρόσωπα, που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή τυριού στη Λέσβο και υπέστησαν απώλεια εισοδήματος λόγω της απαγόρευσης διάθεσης γαλακτοκομικών προϊόντων εξαιτίας των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού. Η ενίσχυση καλύπτει την περίοδο από 15 Μαρτίου έως 5 Απριλίου 2026.

Σύμφωνα με την απόφαση, το ύψος της αποζημίωσης υπολογίζεται με βάση το άθροισμα της αξίας των τιμολογίων αγοράς γάλακτος που εκδόθηκαν στο συγκεκριμένο διάστημα για γάλα που παρήχθη στη Λέσβο. Ωστόσο, η αποζημίωση δεν μπορεί να ξεπεράσει το 1/12 του κύκλου εργασιών ΦΠΑ του 2025 για κάθε δικαιούχο. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και πριν μπει στη μέση το de minimis, υπάρχει ήδη ένα πρώτο ανώτατο όριο στην ενίσχυση που μπορεί να λάβει κάθε επιχείρηση.

Το μεγάλο όμως ζήτημα είναι αλλού. Η ίδια η ΚΥΑ ορίζει ρητά ότι η ενίσχυση χορηγείται στο πλαίσιο του Κανονισμού de minimis και ότι στον έλεγχο δεν υπολογίζεται μόνο η συγκεκριμένη επιχείρηση, αλλά η λεγόμενη «ενιαία επιχείρηση». Δηλαδή, εάν υπάρχουν συνδεδεμένες εταιρείες ή άλλες επιχειρήσεις που θεωρούνται ενιαίο σχήμα, τότε οι ενισχύσεις αθροίζονται. Και το συνολικό ποσό ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που έχει ληφθεί κατά την τελευταία τριετία, από οποιοδήποτε πρόγραμμα και με βάση οποιονδήποτε κανονισμό de minimis, δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ, μαζί με την παρούσα ενίσχυση.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η ανακοίνωση για την ενεργοποίηση του μέτρου δεν ισοδυναμεί με αυτόματη πληρωμή για όλους. Όσες επιχειρήσεις έχουν ακόμη διαθέσιμο «χώρο» μέσα στο όριο των 300.000 ευρώ στην τελευταία τριετία μπορούν να πληρωθούν κανονικά. Όσες όμως έχουν ήδη λάβει σημαντικά ποσά από άλλες ενισχύσεις de minimis, ενδέχεται να δουν το ποσό τους να μειώνεται ή ακόμη και να μην μπορέσουν να εισπράξουν τίποτε, αν με τη νέα ενίσχυση ξεπερνάται το ανώτατο όριο. Η ΚΥΑ μάλιστα αναφέρει καθαρά ότι το ύψος της ενίσχυσης προσαρμόζεται ανάλογα, ώστε να μην υπάρξει υπέρβαση του ορίου.

Με άλλα λόγια, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στο ότι «βγήκε το ΦΕΚ», αλλά στο τι έχει ήδη εισπράξει κάθε τυροκομική επιχείρηση ή κάθε ενιαίο επιχειρηματικό σχήμα στο οποίο ανήκει. Εκεί θα κριθεί αν η οικονομική στήριξη θα φτάσει ακέραιη, κουρεμένη ή καθόλου.

Η απόφαση προβλέπει επίσης ότι η συνολική δαπάνη του μέτρου φτάνει έως τα 8 εκατ. ευρώ, ποσό που έχει ήδη δεσμευθεί από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Αυτό δείχνει ότι υπάρχει δημοσιονομική πρόβλεψη για την πληρωμή του μέτρου. Όμως το δημοσιονομικό αποτύπωμα δεν αναιρεί τους περιορισμούς που επιβάλλει το ευρωπαϊκό πλαίσιο σώρευσης κρατικών ενισχύσεων ήσσονος σημασίας.

Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία, οι δικαιούχοι οφείλουν να υποβάλουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά στην αρμόδια κτηνιατρική αρχή της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου μέσα σε 15 ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης. Στη συνέχεια, η Περιφέρεια διαβιβάζει τα στοιχεία στο ΥΠΑΑΤ, ενώ η Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του υπουργείου ζητά από την ΑΑΔΕ τα στοιχεία του κύκλου εργασιών για το 2025, ώστε να υπολογιστεί το τελικό ύψος της ενίσχυσης.

 Οι τυροκόμοι της Λέσβου πράγματι αποκτούν πρόσβαση σε ένα ειδικό μέτρο αποζημίωσης για τις ζημιές που προκάλεσαν ο αφθώδης πυρετός και οι απαγορεύσεις διάθεσης προϊόντων. Όμως η πραγματική εικόνα θα φανεί στον έλεγχο των προηγούμενων ενισχύσεων. Για αρκετές επιχειρήσεις, το de minimis μπορεί να λειτουργήσει σαν σιωπηλός «κόφτης», περιορίζοντας αισθητά τη στήριξη που τελικά θα λάβουν.