«Εξοικονομώ 2025»: Όταν ο δείκτης νικά την πραγματικότητα – Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου καταγγέλλει θεσμική αδικία εις βάρος νησιωτών

Σκληρή και τεκμηριωμένη είναι η παρέμβαση του Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Περιφερειακού Τμήματος Βορειοανατολικού Αιγαίου, που με επίσημο έγγραφο προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θέτει ευθέως ζήτημα θεσμικής στρέβλωσης στο πρόγραμμα Εξοικονομώ 2025.

Ο πυρήνας της καταγγελίας είναι σαφής: η μονοκριτηριακή χρήση των βαθμοημερών θέρμανσης ως βασικού φίλτρου ένταξης οδηγεί σε μαζικό αποκλεισμό πολιτών από νησιωτικές και θερμότερες περιοχές της χώρας, ανεξάρτητα από την πραγματική ενεργειακή τους ανάγκη, το εισόδημα, την παλαιότητα των κατοικιών ή το κόστος ενέργειας.

Ένας δείκτης, χιλιάδες αποκλεισμοί

Σύμφωνα με το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου, η εφαρμογή του κριτηρίου των βαθμοημερών δημιούργησε γεωγραφική υπερσυγκέντρωση πόρων στη Βόρεια Ελλάδα, όπου οι χαμηλότερες θερμοκρασίες ανεβάζουν αυτόματα τη μοριοδότηση. Το αποτέλεσμα; Περιοχές όπως τα νησιά του Αιγαίου, η Αττική και τμήματα της Στερεάς Ελλάδας βρέθηκαν εκτός παιχνιδιού, όχι επειδή δεν έχουν ανάγκη, αλλά επειδή το μοντέλο αξιολόγησης δεν “βλέπει” την ενεργειακή φτώχεια, το αυξημένο κόστος μεταφορών, ούτε τις ιδιαιτερότητες των νησιωτικών κατασκευών.

Εδώ δεν μιλάμε για τεχνική λεπτομέρεια. Μιλάμε για πολιτική επιλογή με κοινωνικό αποτύπωμα.

Η προειδοποίηση που αγνοήθηκε

Το πιο ενοχλητικό –και πολιτικά εκρηκτικό– στοιχείο είναι ότι το ΤΕΕ είχε προειδοποιήσει εγκαίρως. Με έγγραφο από τον Μάρτιο του 2025 (αρ. πρωτ. 209), είχε επισημάνει ότι η μονοδιάστατη χρήση των βαθμοημερών θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε ανισότητες και αποκλεισμούς.

Η προειδοποίηση κατατέθηκε.
Η στρέβλωση επαληθεύτηκε.
Η διόρθωση… δεν ήρθε.

Σήμερα, χιλιάδες πολίτες που πληρούν ουσιαστικά και κοινωνικά κριτήρια ενεργειακής αναβάθμισης μένουν εκτός, επειδή ένας τεχνικός δείκτης δεν αποτυπώνει την πραγματική ενεργειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών.

Θεσσαλία, Σάμος, Χίος – και μετά σιωπή

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο αν δει κανείς τη διαχείριση των δεσμευμένων κονδυλίων. Από τα 91,2 εκατ. ευρώ που προβλέφθηκαν για πληγέντες περιοχών (Θεσσαλία, Αρκαλοχώρι, Σάμος – με τη Χίο ενταγμένη), ακολούθησε διεύρυνση της κατηγορίας με περιοχές όπως η Πιερία και η Φλώρινα, χωρίς αύξηση ή ανακατανομή του προϋπολογισμού.

Με απλά λόγια: μπήκαν περισσότερες –και ψυχρότερες– περιοχές στο ίδιο “ταμείο”, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος να εξαντληθούν οι πόροι πριν φτάσουν σε Σάμο και Χίο να είναι απολύτως πραγματικός.

Τι ζητά το ΤΕΕ – και τι κρίνεται πολιτικά

Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου δεν περιορίζεται στη διαμαρτυρία. Καταθέτει συγκεκριμένες θεσμικές προτάσεις:

• Άμεση επανεξέταση των κριτηρίων του «Εξοικονομώ 2025».
• Ειδική μέριμνα για νησιωτικές περιοχές και ζώνες με αυξημένο ενεργειακό κόστος.
• Συμπληρωματική ή νέα πρόσκληση, ώστε να αρθεί η κατάφωρη αδικία.
• Εναλλακτικά, κατανομή πόρων ανά Περιφέρεια ή αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού.
• Παράταση προθεσμιών, ώστε οι πολίτες να ενημερωθούν και να συμμετάσχουν ισότιμα.

Το μήνυμα είναι καθαρό και θεσμικά αιχμηρό:
αν δεν υπάρξει διόρθωση, το πρόγραμμα χάνει την κοινωνική του νομιμοποίηση και η ευθύνη της αδικίας βαραίνει αποκλειστικά τον σχεδιασμό.

Η ουσία πίσω από τους αριθμούς

Το «Εξοικονομώ» δεν είναι απλώς ένα πρόγραμμα. Είναι εργαλείο κοινωνικής συνοχής, ενεργειακής δικαιοσύνης και περιφερειακής ισορροπίας. Όταν όμως μετατρέπεται σε άσκηση ψυχρών δεικτών, τότε χάνει τον λόγο ύπαρξής του.

Και τότε το ερώτημα δεν είναι τεχνικό.
Είναι βαθιά πολιτικό:
Ποια Ελλάδα θέλουμε να εξοικονομήσει ενέργεια – και ποια να μείνει στο κρύο;