Έκρηξη στη Λέσβο: Μηνυτήρια αναφορά για το γάλα – 9.000 μονάδες στον αέρα, φόβοι για υγειονομική βόμβα

Η κρίση που έχει ξεσπάσει στη Λέσβο μετά την επιβεβαίωση κρούσματος αφθώδους πυρετού παίρνει πλέον και δικαστική τροπή, καθώς το Αγροτικό Κτηνοτροφικό Κόμμα Ελλάδας (ΑΚΚΕΛ) κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά στον εισαγγελέα Πρωτοδικών Μυτιλήνης για τη διακοπή παραλαβής γάλακτος από χιλιάδες κτηνοτροφικές μονάδες στο νησί. Η υπόθεση έρχεται να προστεθεί στο ήδη εκρηκτικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί στον πρωτογενή τομέα της Λέσβου μετά τα περιοριστικά μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά την επίσημη επιβεβαίωση του κρούσματος.

Στη μηνυτήρια αναφορά, την οποία υπέβαλε ο πρόεδρος του ΑΚΚΕΛ Βάκης Τσιομπανίδης, ζητείται να διερευνηθούν τυχόν ποινικές ευθύνες για πράξεις ή παραλείψεις αρμόδιων αρχών, με το επιχείρημα ότι η πλήρης παύση παραλαβής γάλακτος εφαρμόστηκε χωρίς να έχει προηγηθεί σαφές και λειτουργικό σχέδιο διαχείρισης για τη συλλογή, μεταφορά, επεξεργασία ή ασφαλή καταστροφή των παραγόμενων ποσοτήτων. Σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται, το μέτρο αφορά περίπου 9.000 κτηνοτροφικές μονάδες, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ασφυκτική πίεση σε ένα ήδη χτυπημένο παραγωγικό σύστημα.

Το βασικό επιχείρημα του ΑΚΚΕΛ είναι ότι, εφόσον δεν υπάρχει οργανωμένος μηχανισμός διαχείρισης του γάλακτος που δεν παραλαμβάνεται, ανοίγει ο δρόμος για ανεξέλεγκτη απόρριψή του στο περιβάλλον. Στη σχετική καταγγελία υποστηρίζεται ότι το νωπό γάλα, ως υλικό με υψηλό οργανικό φορτίο, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις αν διατεθεί ανεξέλεγκτα στο έδαφος ή σε άλλους φυσικούς αποδέκτες, με κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, τον υδροφόρο ορίζοντα και τη συνολική περιβαλλοντική ισορροπία του νησιού. Το ΑΚΚΕΛ μιλά ευθέως για έναν προβλέψιμο κίνδυνο που, όπως υποστηρίζει, η πολιτεία όφειλε να έχει προλάβει με συγκεκριμένες οδηγίες και επιχειρησιακά μέτρα.

Παράλληλα, στην αναφορά περιγράφεται μια κατάσταση πλήρους οικονομικής ασφυξίας για τους κτηνοτρόφους. Οι παραγωγοί, όπως αναφέρεται, έχουν τα ζώα κλεισμένα λόγω καραντίνας, συνεχίζουν να επιβαρύνονται με το κόστος των ζωοτροφών και των καθημερινών λειτουργικών αναγκών, ενώ ταυτόχρονα αδυνατούν να διαθέσουν το γάλα τους και βρίσκονται αντιμέτωποι με μηδενισμό του εισοδήματός τους. Το ΑΚΚΕΛ υποστηρίζει ότι τα περιοριστικά μέτρα εφαρμόζονται χωρίς να έχει προηγηθεί ένα καθαρό σχήμα αποζημιώσεων και χωρίς να υπάρχει οδικός χάρτης για το πώς θα αντέξουν οι κτηνοτροφικές οικογένειες τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες.

Από την πλευρά του, το ΥΠΑΑΤ έχει ήδη επιβεβαιώσει επίσημα το κρούσμα αφθώδους πυρετού στη Λέσβο και ανακοίνωσε την άμεση εφαρμογή μέτρων περιορισμού και εκρίζωσης της νόσου. Το υπουργείο έχει υπογραμμίσει τη σοβαρότητα της κατάστασης, καθώς ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτική ζωονόσος, γεγονός που εξηγεί και την αυστηρότητα των παρεμβάσεων που επιβλήθηκαν. Ωστόσο, το πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα που πλέον αναδεικνύεται στο νησί δεν αφορά μόνο την ανάγκη ελέγχου της νόσου, αλλά και το κατά πόσο το κράτος προχώρησε σε μέτρα χωρίς να έχει παράλληλα διαμορφώσει ένα ρεαλιστικό σχέδιο διαχείρισης των άμεσων συνεπειών στην παραγωγή.

Εδώ ακριβώς εστιάζει και η ουσία της προσφυγής του ΑΚΚΕΛ στη Δικαιοσύνη. Δεν αμφισβητείται μόνο η αυστηρότητα των μέτρων, αλλά κυρίως το αν η εφαρμογή τους συνοδεύτηκε από τις αναγκαίες εγγυήσεις προστασίας για το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία και την οικονομική επιβίωση των ανθρώπων της παραγωγής. Με πιο ωμά λόγια: όταν κλείνεις τη στρόφιγγα της αγοράς, οφείλεις να έχεις ήδη έτοιμο το σχέδιο για το τι θα γίνει την επόμενη ώρα. Αλλιώς, το πρόβλημα δεν μένει στον στάβλο· απλώνεται σε όλο το νησί.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η μηνυτήρια αναφορά βάζει πλέον την υπόθεση και σε δικαστική τροχιά. Την ίδια στιγμή, η πίεση προς την κυβέρνηση και τις αρμόδιες υπηρεσίες μεγαλώνει, καθώς οι κτηνοτρόφοι (μετά το σημερινό φιάσκο)  ζητούν όχι γενικόλογες διαβεβαιώσεις αλλά άμεσες, εφαρμόσιμες λύσεις: σαφείς οδηγίες για τη διαχείριση του γάλακτος, ουσιαστική οικονομική στήριξη και ένα σχέδιο που να αποτρέπει το ενδεχόμενο η υγειονομική κρίση να μετατραπεί σε κοινωνική και περιβαλλοντική καταστροφή.