Η κυβέρνηση θέλει να φέρει ξανά τη χαλάλ σφαγή — αλλά το ΣτΕ έχει ήδη μιλήσει. Σάλος, αντιδράσεις και κρυφές συμφωνίες;
Η κυβέρνηση ξανανοίγει ένα θέμα που φέρνει στη μνήμη νομικές αποφάσεις, φιλοζωικές κινητοποιήσεις και ηθικές συγκρούσεις: η ιδέα μιας Εθνικής Στρατηγικής Halal για εξαγωγές ελληνικών κρεάτων στις μουσουλμανικές αγορές, όπως την πρότεινε δημόσια ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστος Κέλλας. Το θέμα δεν είναι εκτός από εμπορικό — είναι νομικό, ηθικό και πρακτικά ανθρωπιστικό.
Τι σημαίνει «χαλάλ» — και γιατί προκαλεί οργή
Η μέθοδος που περιγράφεται ως χαλάλ (όπως και η αντίστοιχη κοσέρ) είναι θρησκευτικός τρόπος σφαγής. Σε πολλές εφαρμογές της —όπως αυτές που ζητούν πιστοποίηση χωρίς αναισθητοποίηση— το ζώο σφαγιάζεται χωρίς προηγούμενη αναισθητοποίηση και αφαιρείται το αίμα μέχρι να επέλθει ο θάνατος. Για πολλούς κτηνιάτρους και φιλοζωικές οργανώσεις αυτό σημαίνει αργό, οδυνηρό θάνατο και καθαρή βιαιότητα που οι πολιτισμένες κοινωνίες δεν μπορούν να δεχτούν. (Αυτή είναι η βασική αιτία της έντασης.)
Το νομικό «φρένο»: το ΣτΕ είχε αποφανθεί
Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) με την απόφαση Δ 1751/2021 έκρινε ότι η θρησκευτική σφαγή ζώων χωρίς αναισθητοποίηση τίθεται υπό αμφισβήτηση και, σε ουσία, την έθεσε εκτός νομιμότητας στην τρέχουσα νομοθετική μορφή — δικαίωση που ήρθε μετά από προσφυγές φιλοζωικών και περιβαλλοντικών οργανώσεων. Αυτό το νομικό πλαίσιο είναι κρίσιμο: δεν πρόκειται απλά για μια πολιτική επιλογή, αλλά για δικαστική απόφαση που δεσμεύει.
Και τότε γιατί ξαναέρχεται το θέμα; Συμφωνίες, πιστοποιητές και εξαγωγές
Παρά την απόφαση του ΣτΕ, τον τελευταίο χρόνο έχουν εμφανιστεί κινήσεις για την οργάνωση πιστοποίησης Halal σε ελληνική βάση και για συνεργασίες με φορείς του Κόλπου — γεγονός που ανοίγει την πόρτα σε εξαγωγικές ευκαιρίες αλλά και σε νομικές-ηθικές συγκρούσεις. Υπάρχουν ήδη ελληνικοί φορείς πιστοποίησης που έλαβαν διαπιστεύσεις και καταγράφονται πρωτοβουλίες για διεύρυνση της πρόσβασης στις αγορές του Κόλπου. Αυτός ο συνδυασμός — κρατική στρατηγική + ιδιωτικές πιστοποιήσεις + διεθνείς συμβάσεις — είναι που ανησυχεί τους επικριτές.
Ορθολογική κριτική, όχι μίσος — τι ζητούν οι φιλοζωικές οργανώσεις
Οι φιλοζωικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις που προσέφυγαν στο ΣτΕ δεν στρέφονται κατά θρησκειών ή ανθρώπων, αλλά κατά μιας πρακτικής που την κρίνουν βάρβαρη και αντίθετη στις αρχές της ευζωίας. Ζητούν να τηρούνται οι κανόνες περί αναισθητοποίησης και να μην παρακάμπτονται οι δικαστικές αποφάσεις στο όνομα ενός επιχειρηματικού κέρδους.
Η κυβέρνηση λέει «όχι» — αλλά τα έγγραφα άλλα λένε;
Σε κοινοβουλευτικές ερωτήσεις ορισμένοι αρμόδιοι δηλώνουν πως «δεν υπάρχει πρόθεση εφαρμογής της μεθόδου χαλάλ εντός Ελλάδας». Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση, οι εκδηλώσεις περί εθνικής στρατηγικής και οι διαπιστεύσεις φορέων δημιουργούν την εικόνα ότι υπάρχουν κινήσεις «εκτός προβολής» που μπορεί να οδηγήσουν σε εφαρμογή πρακτικών που το ΣτΕ έχει εμπλακεί να προστατέψει από το παρελθόν. Η αντίθεση αυτή —λόγια vs. έγγραφα/συμφωνίες— τροφοδοτεί την κοινή αγωνία.
Τί θα συμβεί τώρα — και τι ζητά η Λαϊκή Ενότητα
Η Λαϊκή Ενότητα — Ανυπότακτη Αριστερά ζητά άμεση δέσμευση: μη εφαρμογή της μεθόδου χαλάλ χωρίς αναισθητοποίηση στην Ελλάδα, σεβασμό στην απόφαση του ΣτΕ και ακύρωση τυχόν συμβάσεων που παρακάμπτουν τη νομολογία και τα κριτήρια ευζωίας. Προφανώς επιδιώκουν την εφαρμογή της «στα κρυφά» παραβιάζοντας απόφαση του ΣΤΕ, όπως έχουν κάνει τόσες φορές με τόσα άλλα θέματα!Ζητά επίσης διαφάνεια σχετικά με κάθε συμφωνία πιστοποίησης ή εξαγωγής που έχει υπογραφεί. (Αυτή είναι η επίσημη θέση που απαιτεί δράση.)
Κλείσιμο — Σκληρό μήνυμα
Η συζήτηση για το Halal στην Ελλάδα δεν είναι απλά μια εμπορική υπόθεση. Είναι δοκιμασία των αξιών μιας κοινωνίας: θα βάλουμε το κέρδος πάνω από τη νομιμότητα και την ευζωία; Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει καθαρά — όχι διπλά λόγια, όχι «στα κρυφά». Οι πολίτες και οι οργανώσεις θα παρακολουθούν
info
Τα τρόφιμα Χαλάλ έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη μουσουλμανική κοινότητα. Όπως αναφέρεται, τα τρόφιμα αυτά έχουν ειδική πιστοποίηση και ξεχωρίζουν από τα υπόλοιπα προϊόντα της αγοράς λόγω των συστατικών και του τρόπου παραγωγής τους. Επίσης, τα τρόφιμα Χαλάλ δεν περιέχουν ποτέ ουσίες από χοιρινό κρέας & αίμα και αλκοόλ. Για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανόνες, υπάρχουν rapid test με τα οποία μπορεί να ελέγξει ο καταναλωτής αν υπάρχει χοιρινό κρέας στο γεύμα του
Επιπλέον, τα κρέατα Χαλάλ προέρχονται από τελετουργική σφαγή των ζώων και κατά τη διάρκεια της σφαγής, ο υποχρεωτικά μουσουλμάνος σφαγέας επικαλείται τον Αλλάχ. Η διαδικασία είναι παρόμοια με τη διαδικασία σφαγής των Εβραίων Κοσέρ. Επιπλέον, ορισμένα τρόφιμα μπορούν να έχουν ταυτόχρονα και τις δύο πιστοποιήσεις χαλάλ και κοσέρ. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι το φαγητό των Χριστιανών και των Ιουδαίων θεωρείται Χαλάλ, αρκεί να μην περιέχει ουσίες που απαγορεύονται.
Τα τρόφιμα Χαλάλ έχουν δεχτεί σκληρή κριτική από τις φιλοζωικές οργανώσεις. Πολλοί φιλόζωοι υποστηρίζουν πως τα ζωντανά αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερα βάρβαρο τρόπο από τους σφαγείς τους.Ο ευρωπαϊκός νόμος απαιτεί τα ζώα να αναισθητοποιούνται πριν από τη θανάτωσή τους.
