Καμπανάκι για τη Γέρα από τον Π. Αυγουστίδη: Η ΔΕΥΑΛ ρισκάρει την ύδρευση σε τρεις οικισμούς

Με αφορμή τη χτεσινή συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Μυτιλήνης πάνω σε ερώτηση που έθεσε η επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης κ. Νίκη Τσιριγώτη, για τα προβλήματα ύδρευσης στους οικισμούς του Δήμου και τους σχεδιασμούς της ΔΕΥΑΛ για την αντιμετώπισή τους, ο Δημοτικός Σύμβουλος της Λαϊκής Συσπείρωσης  κ. Παναγιώτης Αυγουστίδης  αναφέρει:

Διαχείριση του νερού στη Γέρα:

Ακροβατώντας στην κόψη του ξυραφιού - Η περίπτωση του Σκοπέλου

Είναι γνωστό το πρόβλημα που ταλαιπώρησε και ταλαιπωρεί τη Δημοτική Κοινότητα του Παπάδου, σε σχέση με την κάλυψη των αναγκών της σε πόσιμο νερό.
Κατά το διάστημα αυτό η ΔΕΥΑΛ ολοκληρώνει την κατασκευή και τρίτης γραμμής που θα μεταφέρει νερό από τη δεξαμενή του Σκοπέλου στον Παπάδο, δημιουργώντας έτσι ένα σύστημα τριπλής παροχής, ισοδύναμο περίπου με μια παροχή Φ200, το οποίο σε 24ωρη βάση θα ενισχύει υδατικά τον Παπάδο.

Το πρόβλημα που δημιουργεί ο σχεδιασμός αυτός της ΔΕΥΑΛ είναι διαχειριστικό· επί της ουσίας η προσπάθεια αντιμετώπισης των υδρευτικών αναγκών που προαναφέραμε, στηρίζεται κατά κύριο λόγο στη γεώτρηση της Δρόμας.

Η γεώτρηση αυτή, που εκτός από κύρια πηγή υδροδότησης του Σκοπέλου θα υδροδοτεί μεγάλο μέρος του Παπάδου αλλά και (σήμερα) τμήμα του Μεσαγρού, είναι η σημαντικότερη γεώτρηση στο σύστημα διαχείρισης του νερού στη Γέρα.
Βρίσκεται στη διοικητική περιφέρεια Σκοπέλου και με παροχή περίπου 40 κ.μ./ώρα, στέλνει περίπου 900 έως 1000 κυβικά το 24ωρο στη δεξαμενή του Σκοπέλου.

Η δεύτερη, υποστηρικτική γεώτρηση του Καρυώνα, έχει αποδυναμωθεί δραματικά λόγω υπεράντλησης κατά το παρελθόν, σε σημείο που να παρέχει πλέον ελάχιστη ποσότητα στο σύστημα ύδρευσης.
Αποτελεί, θα λέγαμε, χαρακτηριστικό παράδειγμα κακής υδατικής διαχείρισης, που θα έπρεπε να μας έχει διδάξει πολύτιμα μαθήματα για τον τρόπο διαχείρισης των υδατικών πόρων.

Η τακτική του "φορτώνω δυο καρπούζια στην ίδια μασχάλη" είναι εξαιρετικά ριψοκίνδυνη.
Σε περίοδο χρόνιας λειψυδρίας, όπου τα υδατικά αποθέματα μειώνονται δραματικά, το να λειτουργεί η γεώτρηση με εξαντλητικούς ρυθμούς αποτελεί, θα λέγαμε, συνταγή καταστροφής.

• Τι θα συμβεί αν η γεώτρηση της Δρόμας πάθει ζημιά από τη συνεχή άντληση;
• Πού θα βρεθούν τα 1.000 κυβικά μέτρα ημερησίως που θα λείψουν από το σύστημα;
• Ποιες είναι οι εναλλακτικές λύσεις και ποιος σχεδιασμός υπάρχει σε ένα τέτοιο σενάριο;

Η έντονη ζήτηση λόγω καλοκαιριού και η συνεχής λειτουργία της γεώτρησης, με την εναλλαγή κύριου και εφεδρικού μοτέρ άντλησης, προκαλούν διακυμάνσεις στην πίεση του δικτύου, με αποτέλεσμα στις ψηλότερες περιοχές του Σκοπέλου, το νερό – κυρίως τις απογευματινές και βραδινές ώρες – να φτάνει ελάχιστο ή καθόλου, και οι κάτοικοι να ταλαιπωρούνται και να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην καθημερινότητά τους.

Η διαχείριση των υδατικών πόρων από πλευράς ΔΕΥΑΛ στη Γέρα αποδεικνύεται αποσπασματική, κινούμενη στη λογική του "βλέποντας και κάνοντας", χωρίς πρόβλεψη ή σχεδιασμό για την επόμενη μέρα.

Σε κάθε περίπτωση, η επίλυση των υδρευτικών προβλημάτων μιας περιοχής, ειδικά σε συνθήκες ραγδαίας μείωσης των υδατικών πόρων, απαιτεί πάνω απ' όλα ολοκληρωμένο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που θα διασφαλίζει τη βιωσιμότητά τους.

1. Στρατηγικός Σχεδιασμός - Εναλλακτικές Πηγές

Θα πρέπει να γίνει συστηματική έρευνα των υδατικών πόρων, με διερεύνηση των δυνατοτήτων της περιοχής όσον αφορά την ανόρυξη νέων γεωτρήσεων, καθώς και νέων πηγών ύδρευσης.

Η αξιοποίηση κλειστών δημοτικών γεωτρήσεων – τέτοιες υπάρχουν στην περιοχή – για ύδρευση, με τη βοήθεια κατάλληλου τεχνικού εξοπλισμού, αν αυτό είναι τεχνικοοικονομικά εφικτό, ή για άλλες χρήσεις.
Η εκμίσθωση ιδιωτικών γεωτρήσεων με ποιοτικά κατάλληλο προς πόση νερό, κοντά σε υφιστάμενα δίκτυα, μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση του συστήματος κατά την περίοδο αιχμής.

Επιπλέον, σε συνεργασία με την Περιφέρεια θα πρέπει να μελετηθεί συστηματικά η δυνατότητα κατασκευής παραποτάμιων λιμνοδεξαμενών, για τη συγκέντρωση επιφανειακών υδάτων από τους χειμάρρους της Γέρας, που είναι αξιόλογοι.
Υπενθυμίζουμε ότι τρέχει μελέτη από πλευράς Δήμου για την αντιπλημμυρική προστασία των χαμηλότερων περιοχών της Γέρας από τις πλημμύρες αυτών των χειμάρρων.

Η κατασκευή τέτοιων λιμνοδεξαμενών, που είναι έργα μικρής σχετικά κλίμακας, μπορεί να βοηθήσει – πέραν της αντιμετώπισης των προβλημάτων ύδρευσης και άρδευσης – και προς την κατεύθυνση της αντιπλημμυρικής προστασίας.

2. Μείωση Απωλειών και Σπατάλης

Ο συστηματικός έλεγχος για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των απωλειών στα δίκτυα ύδρευσης, ιδίως στην περιοχή του Παπάδου, όπου τα δίκτυα παρουσιάζουν μεγάλες απώλειες, είναι καθοριστικής σημασίας για την αποδοτικότητα του συστήματος.

Επιπλέον, θα πρέπει να προωθηθεί με συστηματικό τρόπο η αντικατάσταση των πεπαλαιωμένων δικτύων ύδρευσης, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες νερού.

3. Τοποθέτηση Σύγχρονων Υδρομέτρων

Η εγκατάσταση σύγχρονων υδρομέτρων σε όλες τις παροχές θα επιτρέψει τον καλύτερο έλεγχο της κατανάλωσης και των απωλειών νερού, ενώ μπορεί να συμβάλει στον πιο αποτελεσματικό προγραμματισμό της ύδρευσης.

4. Ευαισθητοποίηση του Πληθυσμού

Η ευαισθητοποίηση των κατοίκων για την ορθή χρήση του νερού μπορεί να βοηθήσει στην αποφυγή της σπατάλης, ιδίως στην περίπτωση των αρδεύσεων κήπων, με τον τρόπο που γίνεται σήμερα.

5. Επιστημονικός Έλεγχος και Παρακολούθηση

Η εφαρμογή συστημάτων παρακολούθησης των υδατικών πόρων, ειδικότερα των υδρογεωτρήσεων, με τακτικούς ελέγχους και η αξιολόγηση της κατάστασης των υδροφορέων, είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη καταστροφικών φαινομένων λόγω υπεράντλησης.

Τονίζουμε:
Όχι άντληση των υδρογεωτρήσεων, πέραν των υδραυλικών και γεωλογικών δυνατοτήτων του υδροφόρου στρώματος, δηλαδή της φέρουσας ικανότητας του υδροφορέα.
Σε εγκαταστάσεις τόσο κρίσιμες, όπως στη γεώτρηση της Δρόμας, αυτό πρέπει σαφώς να προσδιορίζεται, δεδομένου ότι οι συνέπειες από την υπεράντληση μπορεί να αποβούν μη αναστρέψιμες.

Το παράδειγμα της γεώτρησης του Καρυώνα πρέπει, νομίζουμε, να γίνει μάθημα για όλους.