«Ποιος αποφάσισε να γίνει ο Οθωμανός Μπαρμπαρόσα «τουριστικό προϊόν» στη Λέσβο;»

Ο βουλευτής Λαρίσης της ΝΙΚΗΣ, Γεώργιος Ρούντας, κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση προς τα Υπουργεία Πολιτισμού, Τουρισμού και Παιδείας, εκφράζοντας έντονο προβληματισμό για τη διοργάνωση συνεδρίου στη Μυτιλήνη με επίκεντρο τον Οθωμανό κουρσάρο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα.

Το συνέδριο προγραμματίζεται για τις 18 Ιουλίου 2026 στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, με θεματική που συνδέεται με την «τουριστική αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς» γύρω από τη μορφή του Μπαρμπαρόσα. Παράλληλα προβλέπονται δράσεις όπως μαθητικές εκθέσεις, ψηφιακή πολιτιστική διαδρομή σε τρεις γλώσσες και εκδήλωση με τίτλο «Πειρατική Ρεγκάτα».

Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ υπογραμμίζει ότι η ιστορική έρευνα και η ακαδημαϊκή ελευθερία είναι απολύτως σεβαστές, επισημαίνει όμως ότι η εμπλοκή του κράτους, η πιθανή δημόσια χρηματοδότηση και η συμμετοχή σχολείων δημιουργούν σοβαρά ζητήματα για το μήνυμα που εκπέμπεται σε μια περιοχή με ιδιαίτερη εθνική και γεωπολιτική σημασία όπως η Λέσβος.

Στην ερώτησή του ζητά να αποσαφηνιστεί αν υπάρχει οικονομική ή θεσμική στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, ποιο είναι το ύψος της χρηματοδότησης, ποια υπηρεσία ενέκρινε τη δράση και με ποια κριτήρια αξιολογήθηκε το περιεχόμενό της.

Παράλληλα, θέτει ερωτήματα για τη συμμετοχή μαθητών και σχολείων στις παράλληλες εκδηλώσεις, για τον έλεγχο της ιστορικής ακρίβειας του ψηφιακού υλικού που θα παρουσιαστεί και για πιθανή εμπλοκή του Υπουργείου Τουρισμού στην προβολή της συγκεκριμένης ιστορικής αφήγησης ως τουριστικού προϊόντος.

Αναλυτικά το κείμενο της ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την Υπουργό Πολιτισμού, την Υπουργό Τουρισμού, την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Θέμα: «Συνέδριο στη Λέσβο για τον Οθωμανό κουρσάρο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα»

Αξιότιμες κ. Υπουργοί,

Σύμφωνα με δημοσίευμα τοπικού μέσου της Λέσβου, πρόκειται να πραγματοποιηθεί στη Μυτιλήνη επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Ιστορία - Λαϊκή Παράδοση και Τουριστική Αξιοποίηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς», με επίκεντρο τη μορφή του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, Οθωμανού κουρσάρου, ο οποίος συνδέεται, κατά ορισμένες ιστορικές αναφορές, με την περιοχή του Παλαιοκήπου Γέρας στη Λέσβο.

Κατά το ίδιο δημοσίευμα, οι εργασίες του συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν στις 18 Ιουλίου 2026 στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, μέσω του πολιτιστικού σωματείου Culture4All («Πολιτισμός για όλους»). Αναφέρεται επίσης συμμετοχή ελληνικών και ξένων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων (μεταξύ των οποίων και του τουρκικού Yıldız Technical University), καθώς και παράλληλες δράσεις, μεταξύ των οποίων έκθεση ζωγραφικής και χειροτεχνίας σχολείων με θέμα «Η Λέσβος και ο Μπαρμπαρόσα - ανάμεσα στον μύθο και την ιστορία», παρουσίαση ψηφιακής πολιτιστικής διαδρομής στον Παλαιόκηπο σε τρεις γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά και τουρκικά) και εκδήλωση με τίτλο «Πειρατική Ρεγκάτα».

Η ιστορική έρευνα, η ακαδημαϊκή ελευθερία και η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς κάθε τόπου είναι αυτονόητα σεβαστές. Ωστόσο, όταν η κρατική στήριξη, η τουριστική προβολή και η συμμετοχή μαθητών συνδέονται με την προβολή μιας ιστορικής μορφής που ταυτίστηκε με την οθωμανική ναυτική ισχύ, την πειρατεία και την κουρσάρικη δράση στην Ανατολική Μεσόγειο, προκύπτουν εύλογα ερωτήματα ως προς το περιεχόμενο, τη στόχευση, τα κριτήρια χρηματοδότησης και το μήνυμα που εκπέμπεται.

Ιδίως σε μία ακριτική περιοχή όπως η Λέσβος, με ιδιαίτερη ιστορική, γεωπολιτική και εθνική σημασία, η τουριστική αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκομμένα από την ιστορική μνήμη, την τοπική κοινωνία, την εκπαιδευτική διάσταση και την ανάγκη αποφυγής μονομερών ή εξωραϊστικών αφηγήσεων.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. Με ποια ακριβώς μορφή στηρίζει το Υπουργείο Πολιτισμού το εν λόγω συνέδριο; Πρόκειται για οικονομική χρηματοδότηση, αιγίδα, υλικοτεχνική συνδρομή ή άλλη μορφή θεσμικής υποστήριξης;
2. Ποιο είναι το ύψος της τυχόν δημόσιας χρηματοδότησης που έχει εγκριθεί ή προβλέπεται να εγκριθεί για το συνέδριο και τις παράλληλες δράσεις του, και από ποιον κωδικό ή πρόγραμμα καλύπτεται;
3. Ποια ήταν τα κριτήρια με βάση τα οποία εγκρίθηκε η στήριξη της συγκεκριμένης δράσης από το Υπουργείο Πολιτισμού και ποια υπηρεσία αξιολόγησε τον φάκελο;
4. Έχει εξεταστεί από το Υπουργείο Πολιτισμού το πλήρες επιστημονικό και επικοινωνιακό περιεχόμενο της δράσης, ώστε να διασφαλίζεται ότι η παρουσίαση της ιστορικής μορφής του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα δεν οδηγεί σε εξωραϊσμό ή άκριτη τουριστική εμπορευματοποίηση μιας αμφιλεγόμενης ιστορικής προσωπικότητας;
5. Υπάρχει εμπλοκή ή έγκριση του Υπουργείου Παιδείας για τη συμμετοχή σχολείων ή μαθητών στην έκθεση με θέμα «Η Λέσβος και ο Μπαρμπαρόσα - ανάμεσα στον μύθο και την ιστορία»; Αν ναι, με ποια παιδαγωγικά κριτήρια εγκρίθηκε η σχετική συμμετοχή;
6. Ποιοι φορείς έχουν την ευθύνη για το περιεχόμενο της ψηφιακής πολιτιστικής διαδρομής στον Παλαιόκηπο και ποιος ελέγχει την ιστορική ακρίβεια του υλικού που θα παρουσιαστεί στα ελληνικά, αγγλικά και τουρκικά;
7. Συμμετέχει το Υπουργείο Τουρισμού ή εποπτευόμενος φορέας του στον σχεδιασμό, την προβολή ή την αξιοποίηση της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας ως τουριστικού προϊόντος; Αν ναι, ποια είναι η επίσημη θέση του Υπουργείου για την προβολή της Λέσβου μέσω της συγκεκριμένης ιστορικής αφήγησης;

Ο ερωτών Βουλευτής

Γεώργιος Ναπ. Ρούντας