Λέσβος: έργα που “λιώνουν” πριν στεγνώσει το τσιμέντο

Δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά. Δεν είναι «ατυχείς στιγμές». Δεν είναι ούτε κακιά ώρα ούτε θεομηνία. Είναι ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, σαν κακογραμμένο σενάριο που παίζεται σε κάθε γωνιά της Λέσβου: δημόσια έργα που παραδίδονται και λίγο αργότερα καταρρέουν, ξηλώνονται, μπαλώνονται ή επανακατασκευάζονται από την αρχή.

 Δύο χθεσινά παραδείγματα: Στην Κουλμπάρα, ένα σημείο όπου μόλις πριν από λίγο καιρό έγινε έργο της ΔΕΥΑΛ, το οδόστρωμα υποχωρεί λόγω καθίζησης. Στον Τσικνιά, αναλημματικός τοίχος σπάει και αποκαλύπτεται ότι δεν είχε ούτε ίχνος σιδήρου οπλισμού. Δύο εικόνες μέσα σε λίγες ώρες. Δύο περιστατικά που μοιάζουν διαφορετικά, αλλά έχουν κοινή ρίζα: την ποιότητα των έργων και την απουσία ουσιαστικού ελέγχου.

Και το ερώτημα είναι απλό, σχεδόν παιδικό:
Ποιος ελέγχει τελικά όλα αυτά τα έργα;

Γιατί η πραγματικότητα στο νησί είναι σκληρή και γνωστή σε όλους.
Νέα έργα που σε έναν χειμώνα αρχίζουν να ξηλώνονται.
Πεζοδρόμια που «μπαλώνονται» για τρίτη και τέταρτη φορά στο ίδιο σημείο.
Πλακόστρωτα σε χωριά που διαλύονται πριν προλάβουν να παλιώσουν.
Δρόμοι που ανοίγουν, κλείνουν, ξανανοίγουν και ξανασκάβονται μέσα σε λίγους μήνες.

Κάθε τέτοιο έργο δεν είναι απλώς μια τεχνική αστοχία. Είναι χρήμα δημοσίου. Είναι χρήμα των φορολογουμένων. Είναι χρήμα των ίδιων των κατοίκων της Λέσβου που βλέπουν τα ίδια σημεία να σκάβονται και να φτιάχνονται ξανά και ξανά, χωρίς ποτέ να υπάρχει μια οριστική, ποιοτική λύση.

Και κάτι ακόμη: δεν γίνεται κάθε φορά που αποκαλύπτεται μια κακοτεχνία, να εμφανίζεται ως άλλοθι η «καραμέλα» των ακραίων καιρικών φαινομένων. Η Λέσβος δεν είναι έρημος για να εκπλήσσεται από τη βροχή, ούτε τροπικό νησί για να καταρρέουν έργα στον πρώτο νοτιά. Τα τεχνικά έργα σχεδιάζονται ακριβώς για να αντέχουν τις καιρικές πιέσεις, τα νερά, τα φορτία και τη φθορά του χρόνου. Αν ένα πεζοδρόμιο διαλύεται σε έναν χειμώνα ή ένας τοίχος σπάει στο πρώτο δυνατό νερό, τότε το πρόβλημα δεν είναι ο καιρός· είναι η μελέτη, η επίβλεψη, τα υλικά ή η εκτέλεση. Όσο συνεχίζουμε να βαφτίζουμε κάθε αστοχία «θεομηνία», τόσο η ευθύνη θα χάνεται μέσα στη βροχή και τα ίδια λάθη θα επαναλαμβάνονται, με τον λογαριασμό πάντα να πηγαίνει στους πολίτες.

Στο θεσμικό επίπεδο, το σύστημα είναι σαφές.
Υπάρχουν μελέτες.
Υπάρχουν επιβλέποντες μηχανικοί.
Υπάρχουν υπηρεσίες που παραλαμβάνουν τα έργα.
Υπάρχουν εγγυήσεις καλής εκτέλεσης.
Υπάρχουν περίοδοι συντήρησης και ευθύνης του αναδόχου.

Στην πράξη όμως, το αποτέλεσμα δείχνει κάτι άλλο.
Έργα που χαλάνε πριν λήξει η εγγύηση.
Τεχνικές παρεμβάσεις που δεν αντέχουν ούτε έναν χειμώνα.
Υποδομές που μοιάζουν πρόχειρες, χωρίς αντοχή στον χρόνο και στις καιρικές πιέσεις.

Και τότε γεννιούνται τα μεγάλα ερωτήματα:

• Ποιος κάνει την τελική παραλαβή των έργων;
• Με ποια κριτήρια εγκρίνονται;
• Υπάρχουν πραγματικοί ποιοτικοί έλεγχοι ή απλώς υπογραφές σε χαρτιά;
• Ποιος ελέγχει αν τηρούνται οι τεχνικές προδιαγραφές;
• Πόσοι εργολάβοι έχουν κληθεί να επιστρέψουν χρήματα ή να αποκαταστήσουν ζημιές με δικά τους έξοδα;

Και πάνω από όλα:
Γιατί τα πολιτικά πρόσωπα σιωπούν;

Γιατί όταν ένα έργο εγκαινιάζεται, φωτογραφίζονται όλοι.
Όταν όμως σπάει, βουλιάζει ή ξηλώνεται, δεν υπάρχει κανείς.
Ούτε δηλώσεις, ούτε ευθύνες, ούτε λογοδοσία.

Ζητούμενο για άλλη μια φορά το αυτονόητο:
έργα που να κρατούν.
έργα που να ελέγχονται.
έργα που να παραδίδονται με πραγματική ευθύνη.

Γιατί κάθε σπασμένος τοίχος, κάθε καθίζηση, κάθε μπαλωμένο πεζοδρόμιο δεν είναι μονο μια τεχνική αστοχία.
Είναι μια πολιτική αποτυχία.
Και κάποια στιγμή, κάποιος πρέπει να απαντήσει γι’ αυτήν.