Πώς να προστατεύσετε τις ελιές από το έντονο κρύο και το χιόνι

Το έντονο κύμα κακοκαιρίας και οι χιονοπτώσεις ακόμη και σε χαμηλά υψόμετρα και ισχυρούς ψυχρούς ανέμους, έφερε ξανά στο προσκήνιο έναν παλιό φόβο των ελαιοκαλλιεργητών: τις ζημιές από το κρύο και τον παγετό στα ελαιόδεντρα.

Το ερώτημα είναι απλό αλλά κρίσιμο: πότε κινδυνεύει πραγματικά η ελιά και τι μπορεί να γίνει πριν και μετά το ψύχος;

Πώς αντιδρά η ελιά στο κρύο

Η ελιά είναι κατεξοχήν μεσογειακό φυτό. Αντέχει σε σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες, όμως αρχίζει να εμφανίζει προβλήματα όταν το θερμόμετρο πέσει κάτω από τους 5°C.
Σε θερμοκρασίες -2 έως -3°C, το φυτό ενεργοποιεί αμυντικούς μηχανισμούς: συγκεντρώνει διαλυμένες ουσίες (άλατα, σάκχαρα) στο κυτταρόπλασμα και στα μεσοκυττάρια υγρά, ώστε να μειώσει το σημείο πήξης και να προστατεύσει τα κύτταρα.

Όταν όμως το κρύο είναι έντονο και παρατεταμένο, οι φυσικές αυτές άμυνες δεν επαρκούν. Εκεί ξεκινούν οι σοβαρές ζημιές.

Ο πιο ύπουλος εχθρός: παγωμένη βροχή και ψυχροί άνεμοι

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο το χιόνι ή ο απλός παγετός, αλλά ο συνδυασμός βροχής, χιονιού και παγωμένων ανέμων.
Σε αυτές τις συνθήκες εμφανίζεται το φαινόμενο της παγωμένης βροχής, όπου οι σταγόνες παγώνουν αμέσως μόλις έρθουν σε επαφή με το φυτό, σχηματίζοντας στρώμα πάγου πάνω στα φύλλα και στους βλαστούς.

Αυτό προκαλεί:

• απότομη πτώση θερμοκρασίας στους φυτικούς ιστούς
• θερμικό σοκ
• μηχανική καταπόνηση από το βάρος του πάγου

Τι ζημιές προκαλεί ο παγετός στην ελιά

Οι πιο συνηθισμένες επιπτώσεις είναι:

• Νέκρωση φύλλων: τα φύλλα καφετιάζουν, ξεραίνονται και τελικά πέφτουν
• Ρωγμές στο ξύλο των νεαρών, χλοωδών βλαστών
• Δημιουργία «πυλών εισόδου» για παθογόνα, κυρίως βακτήρια και μυκητολογικές ασθένειες
• Αυξημένος κίνδυνος για κηλίδωση φύλλων και άλλες δευτερογενείς προσβολές την άνοιξη

Τι μπορεί να κάνει ο παραγωγός – και τι όχι

Σε συνθήκες έντονου ψύχους δεν γίνονται θαύματα. Υπάρχουν όμως παρεμβάσεις που μειώνουν τις απώλειες και βοηθούν το φυτό να ανακάμψει.

Προληπτικά μέτρα (πριν το ψύχος)

• Επαρκής θρέψη με κάλιο, που ενισχύει την αντοχή σε αβιοτικό στρες
• Χρήση βιοδιεγερτικών ωσμωπροστασίας, όπως:
  • αμινοξέα (προλίνη, γλυκίνη-βεταΐνη)
  • σάκχαρα (π.χ. τρεχαλόζη)
  • πολυόλες (π.χ. σορβιτόλη)

Οι ουσίες αυτές βοηθούν τα κύτταρα να συγκρατούν νερό και να αντέχουν τις χαμηλές θερμοκρασίες.

Παρεμβάσεις μετά τον παγετό

Αφού περάσει το κύμα ψύχους και στεγνώσει το έδαφος, μπορούν να εφαρμοστούν:

• Διαφυλλικοί ψεκασμοί με εκχυλίσματα φυκιών
• Προϊόντα όπως απόσταγμα ξύλου, που διεγείρουν τον μεταβολισμό και την ανάκαμψη

Στόχος δεν είναι η «θεραπεία» της ζημιάς, αλλά η ταχύτερη επαναφορά του φυτού και η μείωση των μακροπρόθεσμων συνεπειών στην παραγωγή.

Τι να προσέξουν οι ελαιοκαλλιεργητές

• Μην προχωράτε σε κλαδέματα αμέσως μετά τον παγετό
• Περιμένετε να φανεί ξεκάθαρα η έκταση των ζημιών
• Παρακολουθήστε την εμφάνιση ασθενειών την άνοιξη
• Επενδύστε στη σωστή θρέψη, όχι σε πανικόβλητες κινήσεις

Το κρύο δεν σκοτώνει εύκολα την ελιά. Όταν όμως συνδυάζεται με υγρασία, άνεμο και απότομες μεταβολές, μπορεί να αφήσει πληγές που φαίνονται μήνες μετά. Η ψυχραιμία, η γνώση και οι στοχευμένες παρεμβάσεις είναι το πραγματικό «αντιπαγετικό» όπλο του παραγωγού.

με πληροφορίες https://olivonews.it/