Όχι, κύριοι — Ο Σταύρος Ξαρχάκος είχε δίκιο!

Όχι, κύριοι — Ο Σταύρος Ξαρχάκος είχε κάθε λόγο να ζητήσει το χειροκρότημα για τους μουσικούς του

γράφει ο Ανδρέας Κωνσταντίνου

Η τέχνη δεν είναι απλώς μουσική. Είναι πολιτισμός, παιδεία, τρόπος στάσης απέναντι στον κόσμο και στον διπλανό μας. Κι αν κάποιος στη σύγχρονη Ελλάδα έχει ενσαρκώσει αυτή τη βαθιά αίσθηση σεβασμού απέναντι στον μουσικό και το κοινό, αυτός είναι ο Σταύρος Ξαρχάκος.

Κάποιοι ενοχλήθηκαν λέει, επειδή στην έναρξη της συναυλίας του στο Μουσείο Βρανά, στον Παπάδο Γέρας, ο Ξαρχάκος έκανε παρατήρηση στο κοινό που δεν χάρισε το αυτονόητο χειροκρότημα στους μουσικούς κατά την είσοδό τους στη σκηνή. Και ρωτώ:

Αυτό σας ενόχλησε;

Το ότι ένας μαέστρος 85 ετών, με σεμνότητα και αυθεντική ανθρωπιά, υπενθύμισε στην κοινωνία μας μια χαμένη ευγένεια και έναν ξεχασμένο σεβασμό;

Ο Σταύρος Ξαρχάκος δεν έκανε ποτέ δημόσιες σχέσεις. Δεν χάιδεψε αυτιά. Δεν υπήρξε ποτέ celebrity. Είναι ένας άνθρωπος που η πορεία του αποδεικνύει ότι έχει στήσει ολόκληρη τη ζωή του γύρω από την αξιοπρέπεια των μουσικών, τη διαφύλαξη της τέχνης και την ουσιαστική σύνδεση με τον άνθρωπο.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ζητά το χειροκρότημα για τους μουσικούς του. Δεν είναι η πρώτη φορά που φροντίζει να τιμήσει αυτούς που στέκονται πλάι του στη σκηνή. Από τον άσημο πλανόδιο μουσικό της Πανεπιστημίου που τον αγκάλιασε αυθόρμητα πέρυσι, μέχρι τις γενναίες δωρεές σε μουσικά σχολεία και τη συστηματική στήριξη της νέας γενιάς μουσικών, ο Ξαρχάκος έχει χτίσει μια ζωή πάνω σε αυτή τη στάση: κανείς μουσικός δεν πρέπει να περνά απαρατήρητος. .

Κι αν μετά από 2-3 τραγούδια είπε την φράση «ψωμί και αλάτι» για το αυστηρό ύψος της παρατήρησής του το είπε γιατί αυτός είναι. Ένας άνθρωπος που ξέρει να στηλιτεύει εκεί που πρέπει, αλλά και να συμφιλιώνεται. Που δεν κρατά κακία, που δεν υπολογίζει το χειροκρότημα για τον εαυτό του, αλλά το απαιτεί για τους ανθρώπους πίσω του.  Με τη φράση εκείνη (για όσους καταλαβαίνουν) , ο Ξαρχάκος  έδωσε άλλο ένα μάθημα. Υπενθύμισε ότι η τέχνη —όπως και η ζωή— έχει στιγμές αυστηρότητας, αλλά πρέπει πάντα να καταλήγει σε συμφιλίωση, ανθρωπιά και αλληλοεκτίμηση. Έδειξε ότι το μάθημα δεν έγινε από εγωισμό, αλλά από αγάπη. Και όσοι έχουν μάθει να τιμούν την τέχνη, καταλαβαίνουν ακριβώς τι σημαίνει αυτό. (Δύσκολα νοήματα ε;)

Αν κάτι λείπει από την εποχή μας, δεν είναι οι συναυλίες-φιέστες, ούτε τα πυροτεχνήματα και οι φωτογραφίες. Είναι το ήθος. Το να σηκωθεί ένα ολόκληρο κοινό, να υποκλιθεί στον μουσικό που υπηρετεί την τέχνη και όχι το star system.
Ο Ξαρχάκος, λοιπόν, έκανε αυτό που έπρεπε. Όχι για τον εαυτό του. Αλλά για όλους εκείνους τους μουσικούς που εργάζονται αθόρυβα, που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν το όνομά τους, που παλεύουν για την τέχνη τους και αξίζουν μια στιγμή αναγνώρισης.

Όσοι ενοχλήθηκαν, ας το σκεφτούν ξανά. Ίσως το πρόβλημα δεν ήταν η παρατήρηση του Ξαρχάκου, αλλά το ότι χρειάστηκε να την κάνει.
Γιατί σε μια συναυλία —όπως σε κάθε ανθρώπινη συνάντηση— η αξιοπρέπεια δεν είναι διαπραγματεύσιμη.