Τουρκικό drone εμφανίζεται να περνά πάνω από τη Λέσβο – Τι δείχνει το ίχνος και τι δεν επιβεβαιώνει το ΓΕΕΘΑ
Ένα εξαιρετικά σοβαρό ηλεκτρονικό ίχνος τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους καταγράφηκε στο Βόρειο Αιγαίο, με το Flightradar24 να εμφανίζει Bayraktar TB2 της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας να διασχίζει χερσαίο τμήμα της Λέσβου. Ωστόσο, η εικόνα της δημόσιας πλατφόρμας δεν αρκεί από μόνη της για να πιστοποιήσει στρατιωτικά υπέρπτηση του νησιού και, σύμφωνα με το Armyvoice, το ΓΕΕΘΑ δεν την επιβεβαιώνει.
Η καταγραφή αφορά το Bayraktar TB2 με στοιχεία TC-S48, το οποίο το Flightradar24 καταχωρίζει ως αεροσκάφος της Turkey – Air Force, με κωδικό τύπου BTB2 και Mode-S 4B8363. Η σχετική εικόνα δημοσιοποιήθηκε την Κυριακή 30 Αυγούστου από τον δημοσιογράφο Βάιο Σύρρο και στη συνέχεια αναδείχθηκε από μέσα που καλύπτουν το στρατιωτικό ρεπορτάζ.
Το ίχνος που προκαλεί ερωτήματα
Στο στιγμιότυπο του Flightradar24, η πορεία του TC-S48 εμφανίζεται να ξεκινά από την απέναντι τουρκική ακτή, να κατευθύνεται προς τη Λέσβο, να τέμνει το νησί και στη συνέχεια να συνεχίζει δυτικά, μέσα στο Βόρειο Αιγαίο. Τη στιγμή της συγκεκριμένης καταγραφής εμφανίζεται σε βαρομετρικό ύψος 20.000 ποδών και με ταχύτητα εδάφους 118 κόμβων, ενώ ως σημείο αναχώρησης αναγράφεται το Edremit – Αδραμύττιο (EDO).
Η ίδια η βάση δεδομένων του Flightradar24 επιβεβαιώνει ότι το TC-S48 πέταξε στις 30 Αυγούστου, με ώρα αναχώρησης που εμφανίζεται ως 05:04 UTC από το Edremit, δηλαδή περίπου 08:04 ώρα Ελλάδας και Τουρκίας. Η πλατφόρμα δεν εμφανίζει δημόσια προορισμό για την πτήση. Στο διαθέσιμο ιστορικό φαίνονται επίσης πτήσεις του ίδιου UAV από το Edremit στις 26, 27, 28 και 31 Αυγούστου, κάτι που δείχνει συστηματική δραστηριότητα του συγκεκριμένου αεροχήματος στην περιοχή.
Το ίχνος που δημοσιοποιήθηκε συνεχίζεται δυτικά της Λέσβου και στη συνέχεια διακόπτεται μέσα στο Βόρειο Αιγαίο. Η διακοπή της απεικόνισης δεν σημαίνει ότι το drone προσγειώθηκε ή σταμάτησε να επιχειρεί· σημαίνει απλώς ότι από εκείνο το σημείο και μετά δεν υπήρχε διαθέσιμη θέση στη συγκεκριμένη δημόσια καταγραφή.
Το κρίσιμο σημείο: δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση υπέρπτησης της Λέσβου
Εδώ βρίσκεται και η ουσία του θέματος.
Εάν η πορεία που εμφανίζει το Flightradar24 αντιστοιχεί στην πραγματική θέση του αεροσκάφους, τότε το Bayraktar φαίνεται να έχει περάσει πάνω από ελληνικό έδαφος και συγκεκριμένα πάνω από τη Λέσβο. Αυτό όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί επίσημα επιβεβαιωμένη υπέρπτηση μόνο από την εικόνα μιας διαδικτυακής πλατφόρμας.
Σύμφωνα με το Armyvoice, το ΓΕΕΘΑ δεν επιβεβαιώνει ότι το συγκεκριμένο τουρκικό UAV πραγματοποίησε υπέρπτηση ελληνικού εδάφους. Επομένως, το ασφαλές δημοσιογραφικό συμπέρασμα σήμερα είναι ένα: το Flightradar24 εμφανίζει το TC-S48 να περνά πάνω από τη Λέσβο, αλλά δεν υπάρχει δημόσια στρατιωτική επιβεβαίωση ότι αυτή ήταν η πραγματική πορεία του.
Και αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη. Άλλο είναι μια παράβαση κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών, άλλο μια παραβίαση του Εθνικού Εναέριου Χώρου και ακόμη σοβαρότερο μια υπέρπτηση ελληνικού εδάφους.
Γιατί μπορεί να υπάρχει λάθος στο Flightradar24
Υπάρχει ένας σοβαρός τεχνικός λόγος που επιβάλλει επιφύλαξη.
Το ίδιο το Flightradar24 έχει εξηγήσει ότι οι θέσεις που μεταδίδονται μέσω ADS-B μπορούν να επηρεαστούν από GPS/GNSS jamming ή spoofing. Στο spoofing, το σύστημα πλοήγησης μπορεί να οδηγηθεί στο να «πιστεύει» ότι το αεροσκάφος βρίσκεται σε διαφορετική θέση από την πραγματική, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται στην οθόνη μια λανθασμένη διαδρομή.
Η πλατφόρμα χρησιμοποιεί και MLAT – multilateration, δηλαδή υπολογισμό της θέσης από πολλούς επίγειους δέκτες, ώστε να διορθώνει τέτοιες ανωμαλίες. Παραδέχεται όμως ότι δεν είναι δυνατό να αντιμετωπίζονται όλες οι περιπτώσεις GPS interference, ειδικά όταν δεν υπάρχει η απαιτούμενη κάλυψη από αρκετούς δέκτες.
Γι' αυτό ακριβώς η τελική απάντηση για το αν ένα στρατιωτικό UAV πέρασε πράγματι πάνω από τη Λέσβο μπορεί να δοθεί από την καταγραφή των ελληνικών στρατιωτικών συστημάτων επιτήρησης και όχι από το Flightradar24.
Το περιστατικό δεν εμφανίζεται σε «ήσυχη» ημέρα στο Αιγαίο
Το στοιχείο που κάνει την καταγραφή ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η έντονη δραστηριότητα τουρκικών UAV τις ίδιες ακριβώς ημέρες.
Στις 29 Αυγούστου, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ που δημοσιεύθηκαν από ελληνικά μέσα, δύο τουρκικά UAV πραγματοποίησαν δύο παραβάσεις των Κανόνων Εναέριας Κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών και δύο παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου, στο Βορειοανατολικό και Κεντρικό Αιγαίο. Τα δύο UAV αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες.
Την επόμενη ημέρα, 30 Αυγούστου, όταν δημοσιοποιήθηκε και το ίχνος του TC-S48, το ΓΕΕΘΑ κατέγραψε τρία τουρκικά UAV, τρεις παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και μία παραβίαση του Εθνικού Εναέριου Χώρου στο Κεντρικό Αιγαίο. Και τα τρία UAV αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν.
Δεν υπάρχουν όμως δημόσια στοιχεία που να επιτρέπουν να πούμε ότι το TC-S48 ήταν το UAV στο οποίο αποδόθηκε η συγκεκριμένη παραβίαση. Αυτό θα ήταν αυθαίρετη σύνδεση δύο διαφορετικών καταγραφών.
Μόλις δύο ημέρες νωρίτερα είχε υπάρξει επίσης έντονη δραστηριότητα τουρκικών UAV στο βόρειο Αιγαίο και στο Θρακικό Πέλαγος, μεταξύ της ευρύτερης περιοχής Αλεξανδρούπολης, Σαμοθράκης, Ίμβρου και Λήμνου.
Τι είναι το Bayraktar TB2
Το Bayraktar TB2 είναι τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος κατηγορίας MALE – Medium Altitude Long Endurance – σχεδιασμένο για αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης, συλλογής πληροφοριών αλλά και προσβολής στόχων όταν βρίσκεται σε ένοπλη διαμόρφωση.
Σύμφωνα με την κατασκευάστρια Baykar, έχει άνοιγμα πτερύγων 12 μέτρων, μπορεί να πραγματοποιεί αυτόνομη απογείωση, πτήση και προσγείωση και διαθέτει συστήματα ηλεκτροοπτικής και υπέρυθρης παρατήρησης και laser designation. Η ένοπλη έκδοση μπορεί να φέρει κατευθυνόμενα πυρομαχικά της οικογένειας MAM.
Η Baykar αναφέρει επιχειρησιακό ύψος περίπου 16.000 ποδών, service ceiling 20.000 ποδών στη σημερινή διαμόρφωση που παρουσιάζει στην ιστοσελίδα της και αυτονομία άνω των 18 ωρών. Το ύψος των 20.000 ποδών που εμφανίζεται στο επίμαχο ίχνος βρίσκεται επομένως μέσα στις δηλωμένες δυνατότητες του αεροχήματος.
Δεν υπάρχει, πάντως, δημόσια πληροφορία που να αποδεικνύει ότι το συγκεκριμένο TC-S48 έφερε οπλισμό στη συγκεκριμένη πτήση. Μάλιστα τα ημερήσια στοιχεία του ΓΕΕΘΑ για τις 29 και 30 Αυγούστου δεν χαρακτηρίζουν τα UAV που κατέγραψαν ως οπλισμένα.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό
Το ηλεκτρονικό αποτύπωμα του TC-S48 είναι αρκετά συγκεκριμένο ώστε να μην μπορεί να αγνοηθεί: Bayraktar TB2 της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας, αναχώρηση από το Αδραμύττιο, ύψος 20.000 ποδών, ταχύτητα 118 κόμβων και μια γραμμή στην οθόνη που φαίνεται να περνά μέσα από τη Λέσβο.
Δεν μπορούμε ομως υπεύθυνα να πουμε ότι «τουρκικό Bayraktar έκανε υπέρπτηση της Λέσβου» ως επιβεβαιωμένο γεγονός.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν το ίχνος αυτό καταγράφηκε στην ίδια θέση και από τα ελληνικά στρατιωτικά ραντάρ. Μέχρι να υπάρξει τέτοια επιβεβαίωση, η ακριβής διατύπωση είναι ότι το Bayraktar TC-S48 εμφανίστηκε στο Flightradar24 να περνά πάνω από τη Λέσβο.
Και αυτό, από μόνο του, σε μια περίοδο αλλεπάλληλων καταγεγραμμένων τουρκικών παραβάσεων και παραβιάσεων στο Αιγαίο, είναι ένα περιστατικό που απαιτεί απαντήσεις.
