Στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος του σχολείου μας «Εξερευνώντας τα νερά του νησιού μας» και σε συνεργασία με τον επιστημονικό συνεργάτη κ. Απόστολο Μακαρατζή, μελετήσαμε το υδρογραφικό δίκτυο της Λέσβου και τις αντίστοιχες υδρολογικές λεκάνες. Για τις ανάγκες της δράσης δημιουργήθηκαν δύο χάρτες κλίμακας 1:200.000. Στον πρώτο χάρτη αποτυπώνεται το υδρογραφικό δίκτυο του νησιού, δηλαδή τα ποτάμια και τα ρέματα, με διαφορετικό χρώμα ανάλογα την υδρολογική λεκάνη την οποία αποστραγγίζουν. Στο δεύτερο χάρτη σημειώνονται οι υδρολογικές λεκάνες του νησιού και κατατάσσονται, ανάλογα με το εμβαδό τους, σε έξι κατηγορίες από ελάχιστο 1τ.χλμ σε μέγιστο 95 τ. χλμ ενώ αναδεικνύονται οι τριάντα μεγαλύτερες και σημειώνονται οι ονομασίες τους. Πέρα από την έντυπη μορφή των δύο χαρτών που παρουσιάζονται παρακάτω, δημιουργήθηκε και ψηφιακός διαδραστικός χάρτης διαθέσιμος στην διεύθυνση: https://actus.great-site.net/hydrology/index.html
Επιπλέον οργανώθηκε ένα εργαστήριο χαρτογράφησης του υδρογραφικού δικτύου και ταξινόμησης του με τη μέθοδο Strahler. Για το εργαστήριο χρησιμοποιήθηκαν τοπογραφικοί χάρτες κλίμακας 1:50.000 πάνω στους οποίους οι μαθητές χρωμάτισαν με διαφορετικό χρώμα τις διαφορετικές τάξεις των ρεμάτων. Δημιουργήθηκαν ομάδες των πέντε ατόμων και μοιράστηκαν πέντε συνολικά χάρτες με προσημειωμένα το υδρογραφικό δίκτυο και τις υδρολογικές λεκάνες. Οι πέντε λεκάνες που επιλέχθηκαν είναι 1. Αγίου Ιγνατίου (Ο ποταμός της Μήθυμνας) 2. Ο Ποταμός της Τάψας (Βόρεια του Σιγρίου) 3. Μαλλιόντας (Ο ποταμός του Κρούσου) 4. Μακαρίσιος (Άγρα – Μάκαρα) 5. Σελαντάς (Ο ποταμός της Μελίντας). Τα αποτελέσματα του εργαστηρίου αφού ψηφιοποιήθηκαν, αναρτήθηκαν σε διαδικτυακό χάρτη στη διεύθυνση https://actus.great-site.net/hydrology/strahler/index.html
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εργασίες που δημιουργήθηκαν από τους μαθητές με συνεντεύξεις με οικία τους πρόσωπα σχετικά με τις ονομασίες των ποταμών του νησιού. Πράγματι όπως αναφέρεται στις εργασίες των μαθητών τα ποτάμια και τα ρέματα αντλούν τις ονομασίες τους από τα χαρακτηριστικά της φύσης και την τοπική παράδοση και ιστορία. Για παράδειγμα, η ονομασία του ποταμού Βουβάρη που εκβάλει στον Κόλπο Καλλονής προέρχεται από τη λατινική λέξη vivarium που σημαίνει ιχθυοτροφείο λόγω ότι στη Ρωμαϊκή περίοδο γινόταν εκεί εκτροφή ψαριών. Σε αντίθεση ο παραπόταμος του Ευεργέτουλα με τη ονομασία Βουβός Ποταμός ονομάζεται έτσι καθώς έχει πολύ ήρεμη ροή που σχεδόν δεν ακούγεται κάτι που εξηγείται από το ιδιαίτερα πεδινό ανάγλυφο στο οποίο ρέει. Επίσης ο Τσικνιάς, ο μεγαλύτερος ποταμός του νησιού με μέγιστο μήκος 19 χλμ, περίμετρο 58 χλμ και εμβαδό 95 τ.χλμ. φέρνει τα νερά από τις κορυφές του Λεπετύμνου στον Κόλπο Καλλονής όπου εκβάλει. Ονομάστηκε πιθανά έτσι λόγω του πλήθους των ερωδιών (Τσικνιάδες) που συναντούνται διαχρονικά στις όχθες και στις εκβολές του.
Τέλος πραγματοποιήσαμε εκπαιδευτική εκδρομή στον καταρράκτη της Μανικάτσας καθώς και στους υγροτόπους Καλλονής, συγκεκριμένα στο Παρατηρητήριο ορνιθοπανίδας 3, αλλά και στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού του Μέσσου.
Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον κ. Απόστολο Μακαρατζή για την πολύτιμη συνεργασία.
