Βία στο Σουδάν: Θα διαλύσουν οι εσωτερικές διαφωνίες τη συμμαχία του στρατού;
Πριν από περίπου δύο μήνες, ο εμφύλιος πόλεμος στο Σουδάν ανάμεσα στον στρατό και τις Δυνάμεις Γρήγορης Υποστήριξης μπήκε στο τρίτο έτος του, με πάνω από 120.000 νεκρούς και περίπου 24 εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν πληγεί.
Ο πόλεμος έχει σημειώσει πολυάριθμες παραβιάσεις, που κατατάσσονται ως εγκλήματα πολέμου, με κυριότερη τη χρήση χημικών όπλων από τον σουδανικό στρατό υπό την ηγεσία του Αμπντελφάταχ αλ-Μπουρχάν, γεγονός που οδήγησε τις ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις στη χώρα.
Στο πεδίο των μαχών, οι Δυνάμεις Γρήγορης Υποστήριξης συνεχίζουν την προέλασή τους και έχουν καταλάβει τη στρατηγική περιοχή του τριγώνου στα σύνορα κοντά στη Λιβύη.
Λίγες μέρες πριν, ο σουδανικός στρατός υπέστη σοβαρές απώλειες στην επαρχία Κερντάφαν από τις Δυνάμεις Γρήγορης Υποστήριξης, με εκατοντάδες νεκρούς στρατιώτες. Στις μάχες αυτές σκοτώθηκε και ο ταξίαρχος Ιχάμπ Γιούσεφ αλ-Τάιμπ, διοικητής των κινητών δυνάμεων της Κερντάφαν και ένας από τους ηγέτες της χημικής μονάδας όπλων, μια μεγάλη απώλεια για τον στρατό.
Εσωτερικές διαφωνίες
Σύμφωνα με σουδανικά ρεπορτάζ, οι πρόσφατες μάχες προκάλεσαν ρήγματα στη συμμαχία του σουδανικού στρατού με τους συμμάχους του, εγείροντας τον κίνδυνο διάλυσης της συνεργασίας τους.
Η εφημερίδα Blue News ανέφερε ότι η ένταση στο στρατόπεδο των συμμάχων του στρατού στο Πόρτ Σουδάν αυξήθηκε μετά τις πρόσφατες ήττες στις περιοχές Κουάι και Ντουμπιμπάτ, που εκμεταλλεύτηκαν οι Δυνάμεις Γρήγορης Υποστήριξης για σημαντική προέλαση.
Ο Μόνι Άρκου Μανάουι, ηγέτης του Κινήματος Απελευθέρωσης του Σουδάν, εξαπέλυσε σκληρή επίθεση κατά της στρατιωτικής ηγεσίας, κατηγορώντας την για την ήττα. Σε κλειστή σύσκεψη με στελέχη του κινήματός του είπε: «Όποιος δεν έχει το θάρρος δεν φέρνει τη νίκη. Αυτό που συνέβη στο Ντουμπιμπάτ ήταν αποτέλεσμα αδικαιολόγητης υποχώρησης από τον στρατό, που προκάλεσε την κατάρρευση των πρώτων γραμμών μας».
Υποστήριξε ότι οι δυνάμεις του άφησαν στρατιώτες στις πόλεις που έπεσαν για να εξασφαλίσουν τη θέση του στρατού και να αποτρέψουν την υποχώρησή του σε περίπτωση αιφνιδιαστικής επίθεσης, αλλά αυτό δεν απέτρεψε την «κατάρρευση λόγω κακής συντονισμού και πειθαρχίας».
Η εφημερίδα σημειώνει ότι ο Μανάουι σκοπεύει να αποσύρει τις δυνάμεις του από την Κερντάφαν προς το Χαρτούμ, ζητώντας «επείγουσα συνάντηση με τον αρχηγό Αμπντελφάταχ αλ-Μπουρχάν» και τόνισε ότι η συνέχιση των μαχών εξαρτάται από την αποδοχή των όρων του κινήματός του. Ο Μανάουι πρόσθεσε: «Δεν θα δώσουμε χαμένες μάχες εξαιτίας λανθασμένων αποφάσεων και αν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά μας, κάθε γεγονός έχει τη δική του ιστορία και κάθε τόπος τη δική του ομιλία».
Μετά αυτές τις δηλώσεις, ο Μανάουι συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό στο Πόρτ Σουδάν, Κάμελ Ιντρίς αλ-Τάιμπ, και αναλυτές δεν αποκλείουν να συνδέεται η συνάντηση με τις παραπάνω δηλώσεις.
Προηγουμένως, ο Μανάουι είχε εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τον αποκλεισμό της φυλής Ζάγκαουα, στην οποία ανήκει, που παλεύει στις τάξεις του σουδανικού στρατού αλλά αντιμετωπίζεται ως δεύτερης κατηγορίας μαχητές και πολίτες.
Ο Μανάουι, ηγετική φυσιογνωμία της φυλής και ένας από τους σημαντικότερους διοικητές των παραστρατιωτικών συμμοριών που συμμάχησαν με τον στρατό και τον Αμπντελφάταχ αλ-Μπουρχάν, είπε ότι υπάρχουν περιορισμοί μέσα στον στρατό που εμποδίζουν ομάδες όπως οι Ζάγκαουα, οι Μασαλίτ και οι Φόρ να προάγονται σε υψηλές θέσεις, και ότι χαρακτηρίζονται με τον κωδικό «Μουφάζ» από την στρατιωτική πληροφορία.
Ανώτερη στρατιωτική πηγή στο Πόρτ Σουδάν δήλωσε στην εφημερίδα ότι η ηγεσία του στρατού στις Ντουμπιμπάτ παραπονιόταν για τις κοινές δυνάμεις που κατηγορήθηκαν για «έλλειψη εμπειρίας και αδύναμη στρατιωτική πειθαρχία», και ότι ορισμένοι διοικητές κινημάτων δεν τήρησαν τις εντολές που εκδόθηκαν στα κοινά επιχειρησιακά κέντρα, προκαλώντας πεδία αταξίας και διαταραχές στη διαχείριση της μάχης.
Αυτές οι διαφωνίες, σύμφωνα με την εφημερίδα, αποτελούν ένδειξη σοβαρού εσωτερικού ρήγματος που ενδέχεται να οδηγήσει σε κατάρρευση της στρατιωτικής συμμαχίας που στηρίζεται ο στρατός στα μέτωπα στη δυτική Σουδάν, ενώ οι Δυνάμεις Γρήγορης Υποστήριξης προχωρούν σταθερά στο έδαφος.
Διάβρωση της εσωτερικής συνοχής στο στρατόπεδο του στρατού
Παράλληλα, η σουδανική εφημερίδα Idraak αποκάλυψε μια «μυστική» έκθεση που αποκαλύπτει την όξυνση της σύγκρουσης μεταξύ των ισλαμιστικών και επαναστατικών μονάδων μέσα στον σουδανικό στρατό, βασισμένη σε ακριβείς επιτόπιες πληροφορίες, αναφορές πληροφοριών και αξιόπιστες ανοιχτές πηγές, εντάσσοντας το σε στρατηγικό πλαίσιο του τρέχοντος πολέμου.
Η έκθεση αναφέρει: «Υπήρξαν σοβαρές ενδείξεις διάβρωσης της εσωτερικής συνοχής στο στρατόπεδο του στρατού, λόγω όξυνσης της σύγκρουσης μεταξύ ισλαμιστικών μονάδων (όπως η ταξιαρχία αλ-Μπαράα μπιν Μάλικ) και επαναστατικών μονάδων (από τη νεολαία του Ομντουρμάν και άλλες περιοχές), υπό την εποπτεία του ταξίαρχου Γιασέρ αλ-Άτα, βοηθού του αρχηγού. Αυτή η σύγκρουση δεν είναι πλέον μόνο ιδεολογική, αλλά άμεση απειλή για την ενότητα του μετώπου ενάντια στις Δυνάμεις Γρήγορης Υποστήριξης, με σοβαρές ανησυχίες για το ενδεχόμενο να εξελιχθεί σε εσωτερική σύγκρουση που μπορεί να οδηγήσει σε εμφύλιο πόλεμο στο πλευρό του στρατού.»
Η έκθεση εξηγεί ότι ο ταξίαρχος Γιασέρ αλ-Άτα έχει αναδειχθεί ως βασικός παίκτης στη διαχείριση αυτών των μονάδων, γεγονός που τον τοποθετεί στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης ανάμεσα στην αφοσίωση στο στρατιωτικό ίδρυμα και στις κατηγορίες ότι χρησιμοποιεί τις ισλαμιστικές μονάδες για να ενισχύσει την επιρροή του Ισλαμικού Κινήματος μέσα στον στρατό.
Κατηγορείται ότι διαχειρίζεται και τροφοδοτεί τη σύγκρουση, διατηρώντας μια ισορροπία (φαίνεται) ανάμεσα στα δύο μέρη, με στόχο τη χρήση και των δύο ως εργαλείων για την προστασία της προσωπικής του επιρροής έναντι των επαγγελματιών στρατιωτικών.
Η έκθεση περιγράφει άμεση σύγκρουση μεταξύ μελών της ταξιαρχίας αλ-Μπαράα και της αντί-κατασκοπείας, που ανάγκασε τον αλ-Άτα να παρέμβει, επιβεβαιώνοντας ότι οι συγκρούσεις μεταξύ ισλαμιστικών και επαναστατικών μονάδων ήταν σχεδόν ανεξέλεγκτες χωρίς την παρέμβαση διαμεσολαβητών.
Αναφέρει επίσης ότι ο ηγέτης της ισλαμιστικής μονάδας Αλ-Μισμπάχ προκάλεσε νωρίτερα επίδειξη στρατηγικών όπλων σε προκλητική κίνηση προς τις επαναστατικές μονάδες, αυξάνοντας την ένταση.
Οι ρίζες του προβλήματος αποδίδονται σε βαθύ ιδεολογικό διχασμό μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων της επανάστασης και του Ισλαμικού Κινήματος, καθώς και σε επανειλημμένες προσπάθειες προσηλυτισμού της νεολαίας της επανάστασης από τις ισλαμιστικές μονάδες, με σκοπό τη νομιμοποίηση της επιρροής τους.
Επιπλέον, κατηγορείται ο Γιασέρ αλ-Άτα ότι εκμεταλλεύεται αυτή τη σύγκρουση για να ενισχύσει τη θέση του στον στρατό και στο περιβάλλον της ηγεσίας, με κάθε πλευρά να αγωνίζεται για συμβολικό και πεδινό έλεγχο στους στρατιωτικούς κύκλους, προκαλώντας τη σύγκρουση.
Η έκθεση καταλήγει ότι σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, η όξυνση της έντασης μπορεί να οδηγήσει σε ανοιχτές συγκρούσεις και κατάρρευση του συντονισμού στο πεδίο, με άμεσο αντίκτυπο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ο διοικητής των Δυνάμεων Ασπίδα του Σουδάν, Αμπού Ακλά Κικάλ, είχε κατηγορήσει προηγουμένως απευθείας τον υπουργό Οικονομικών Τζεμπρίλ Ιμπραήμ, ηγέτη του Κινήματος Δικαιοσύνης και Ισότητας στο Νταρφούρ, ότι επιθυμεί να ελέγξει το αγροτικό έργο στην επαρχία Τζιζίρα (κεντρικό Σουδάν), κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει τοπική σύγκρουση μεταξύ οπλισμένων ομάδων που θεωρούν ότι έχουν επιτύχει στρατιωτικά στην περιοχή.
Ο Κικάλ κατηγόρησε την κυβέρνηση για την υποχώρηση στη στήριξη του αγροτικού έργου στην Τζιζίρα, το μεγαλύτερο στο Σουδάν, και προειδοποίησε ότι οι κάτοικοι της επαρχίας δεν θα εγκαταλείψουν τα δικαιώματά τους «παρά τη θέληση κανενός», χρησιμοποιώντας σαφείς απειλές βίας για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους. Παρατηρητές ερμήνευσαν τα λόγια αυτά ως ενδείξεις εσωτερικών διενέξεων που μπορεί να οδηγήσουν σε τοπικές συγκρούσεις στο Σουδάν.
Αυτό συνέβη μετά από τριβές μεταξύ του Κικάλ και του κυβερνήτη του Νταρφούρ, Μόνι Άρκου Μανάουι, εξαιτίας τοπικών διαφορών και κατηγοριών που απηύθυνε ο διοικητής των Δυνάμεων Ασπίδα κατά των Κοινών Δυνάμεων στην Τζιζίρα, ενώ ο Κικάλ αρνήθηκε να επιτρέψει σε ένοπλα κινήματα από τη δυτική Σουδάν να διαχειριστούν οποιοδήποτε θέμα εκτός των περιοχών τους.
