Ισραήλ και Χαμάς συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός – Το σχέδιο Τραμπ υπόσχεται «διαρκή ειρήνη» στη Γάζα
Έπειτα από περισσότερα από δύο χρόνια αιματηρού πολέμου, το Ισραήλ και η Χαμάς ανακοίνωσαν τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης ότι κατέληξαν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας, στο πλαίσιο σχεδίου που προώθησε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ.
Στόχος, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, είναι η επίτευξη μιας «ισχυρής, διαρκούς και αιώνιας ειρήνης» στη Μέση Ανατολή.
Η ανακοίνωση Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος γνωστοποίησε τη συμφωνία με ανάρτησή του στο Truth Social, δηλώνοντας με «υπερηφάνεια» ότι τα μέρη αποδέχθηκαν την πρώτη φάση του σχεδίου του ύστερα από εντατικές έμμεσες διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Σαρμ ελ Σέιχ της Αιγύπτου.
«Αυτό σημαίνει πως ΟΛΟΙ οι όμηροι θα απελευθερωθούν πολύ σύντομα», ανέφερε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι το Ισραήλ «θα αποσύρει τα στρατεύματά του σε γραμμή προβλεπόμενη από τη συμφωνία».
Μιλώντας αργότερα στο Fox News, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος εκτίμησε ότι «όλοι οι Ισραηλινοί όμηροι που απομένουν θα επιστρέψουν έως τη Δευτέρα», περιλαμβανομένων, όπως είπε, και «των σορών των νεκρών».
Οι όμηροι και οι όροι της συμφωνίας
Από τους 251 ανθρώπους που είχαν απαχθεί κατά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 – γεγονός που πυροδότησε τον πόλεμο – 47 παραμένουν ακόμη όμηροι, εκ των οποίων οι 25 έχουν κηρυχθεί νεκροί.
Σύμφωνα με πηγές της Χαμάς που επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο, η συμφωνία προβλέπει την απελευθέρωση όλων των ζωντανών ομήρων με αντάλλαγμα την αποφυλάκιση 250 Παλαιστινίων καταδικασμένων σε ισόβια και 1.700 κρατουμένων που συνελήφθησαν μετά το ξέσπασμα του πολέμου. Παράλληλα, το Ισραήλ θα αποσύρει σταδιακά τα στρατεύματά του από τη Γάζα, με βάση χάρτες που παρουσιάστηκαν στις συνομιλίες.
Διεθνής μεσολάβηση και αντιδράσεις
Το Κατάρ, το οποίο είχε κεντρικό ρόλο στη μεσολάβηση, επιβεβαίωσε τη συμφωνία, τονίζοντας ότι «έχουν οριστεί όλοι οι μηχανισμοί εφαρμογής της πρώτης φάσης που θα οδηγήσει στο τέλος του πολέμου και στην είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας».
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, χαρακτήρισε τη συμφωνία «σπουδαία μέρα για το Ισραήλ» και ευχαρίστησε τον Τραμπ, ανακοινώνοντας ότι το υπουργικό συμβούλιο θα συνεδριάσει εντός της ημέρας για να την επικυρώσει.
Ο ΟΗΕ χαιρέτισε την εξέλιξη, με τον γενικό γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες να καλεί τα δύο μέρη να «τηρήσουν πλήρως» τη συμφωνία και να «τερματίσουν μια για πάντα τα δεινά».
Το σχέδιο Τραμπ και οι αντιφάσεις
Το αμερικανικό σχέδιο, όπως παρουσιάστηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου, προβλέπει:
- Κατάπαυση του πυρός εντός 72 ωρών,
- Απελευθέρωση των ομήρων,
- Σταδιακή απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων,
- Και αφοπλισμό της Χαμάς.
Ωστόσο, η Χαμάς δεν έχει δεσμευθεί δημόσια στον αφοπλισμό, σημειώνοντας ότι ζητά «εγγυήσεις» πως ο πόλεμος θα λήξει «μια για πάντα». Αντιθέτως, ο Νετανιάχου επιμένει ότι η στρατιωτική παρουσία του Ισραήλ στη Γάζα θα παραμείνει «όσο χρειαστεί» και ότι «η εξουδετέρωση της Χαμάς» είναι προϋπόθεση για μακροχρόνια ειρήνη.
Οι απώλειες και η ανθρωπιστική κρίση
Από την έναρξη των συγκρούσεων, έχουν χάσει τη ζωή τους περισσότεροι από 67.000 άνθρωποι στη Λωρίδα της Γάζας, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της κυβέρνησης της Χαμάς, αριθμό που ο ΟΗΕ θεωρεί αξιόπιστο.
Στην ισραηλινή πλευρά, η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 στοίχισε τη ζωή σε 1.219 ανθρώπους, στην πλειονότητά τους αμάχους.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών έχει κηρύξει κατάσταση λιμού σε περιοχές της Γάζας, ενώ ανεξάρτητοι ερευνητές κατηγορούν το Ισραήλ για εγκλήματα πολέμου και γενοκτονία — κατηγορίες που το Τελ Αβίβ απορρίπτει κατηγορηματικά.
Προς μια «νέα εποχή» ή πρόσκαιρη ανάπαυλα;
Ο Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι επιδιώκει να λάβει το Νόμπελ Ειρήνης, σκοπεύει – σύμφωνα με αμερικανικές πηγές – να επισκεφθεί τη Μέση Ανατολή τις επόμενες ημέρες για να παραστεί στην επίσημη υπογραφή της συμφωνίας.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, αν και η συμφωνία αποτελεί σημαντική διπλωματική επιτυχία, παραμένουν σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητά της, δεδομένης της αμοιβαίας καχυποψίας, των πολιτικών αντιθέσεων στο Ισραήλ και της απροθυμίας της Χαμάς να παραδώσει τα όπλα.
Όπως σημείωσε ο Γκουτέρες, «οι μάχες πρέπει να σταματήσουν μια για πάντα». Το αν η συμφωνία Τραμπ θα αποτελέσει την αρχή της ειρήνης ή άλλη μία προσωρινή ανάπαυλα σε έναν ατέρμονο κύκλο βίας, μένει να αποδειχθεί.
