Μεταξύ σαουδαραβικών επιδρομών και του χάους της Μουσουλμανικής Αδελφότητας… ο νότος της Υεμένης μπροστά σε «νάρκες των συμμάχων»
Δεν πέρασαν παρά λίγες ώρες από τη στιγμή που οι δυνάμεις του Μεταβατικού Συμβουλίου του Νότου στην Υεμένη, συμμάχου της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, ανακοίνωσαν ότι έθεσαν τέλος σε στρατιωτική ανταρσία συμμαχίας φυλετικών ομάδων στην επαρχία Χαντραμούτ, όταν αιφνιδιάστηκαν από σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές κατά των νότιων δυνάμεων — των ίδιων δυνάμεων που επί χρόνια αποτέλεσαν βασικό στήριγμα των διεθνών κινήσεων σε μια πετρελαιοφόρα και στρατηγική ζώνη, κρίσιμη για τις θαλάσσιες γραμμές που συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη.
Τα σαουδαραβικά πλήγματα ερμηνεύθηκαν από μέσα ενημέρωσης, στρατιωτικές πηγές και αναλυτές στην Υεμένη ως μια σαφής προσπάθεια «παρεμπόδισης των νότιων δυνάμεων, εξαναγκασμού τους σε υποχώρηση και αποτροπής της ολοκλήρωσης του ελέγχου τους επί της 23ης Ταξιαρχίας στην περιοχή Αλ-Άμπρ (Αλ-Αμπρ) της Χαντραμούτ». Αυτό ειδικά επειδή τα πλήγματα ήρθαν λίγες ημέρες μετά την επιτυχία των ίδιων δυνάμεων να επιβάλουν τον έλεγχο, να αναγκάσουν φυλετικούς ενόπλους —που είχαν επιτεθεί σε θέσεις και πετρελαϊκά πεδία και τα είχαν καταλάβει υπό την ονομασία «Συμμαχία Φυλών της Χαντραμούτ»— να αποχωρήσουν από την επαρχία, ενώ υπήρχαν ενδείξεις για τερματισμό της παρουσίας της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στη χώρα.
Ο αντιστράτηγος (εν αποστρατεία) Φάρατζ Σάλεμιν Αλ-Μπαχσάνι, μέλος του Προεδρικού Συμβουλίου Ηγεσίας και ταυτόχρονα αναπληρωτής πρόεδρος του Μεταβατικού Συμβουλίου, ήταν ο πρώτος που ανακοίνωσε, σε χθεσινή του δήλωση (Πέμπτη), «το κλείσιμο της σελίδας της ανταρσίας της φυλετικής συμμαχίας που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία εντός των πετρελαϊκών εταιρειών», τονίζοντας ότι το κράτος αντιμετώπισε το περιστατικό με νομική αποφασιστικότητα που ενισχύει το κύρος των θεσμών. Ωστόσο, ακολούθησαν σαουδαραβικά πλήγματα χωρίς εμφανή αιτιολόγηση.
Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, η Χαντραμούτ έγινε μάρτυρας φυλετικών εξοπλισμών γύρω από μια οντότητα με την ονομασία «Συμμαχία Φυλών της Χαντραμούτ», η οποία —σύμφωνα με την ανάλυση— στόχευε πρωτίστως στον έλεγχο πετρελαϊκών πεδίων, σε πράξεις λεηλασίας και σε αποκλεισμούς δρόμων, απέναντι στις δυνάμεις του νότου, οι οποίες είχαν επιβάλει εκτεταμένη σταθερότητα τα προηγούμενα χρόνια, απέτρεψαν τις προσπάθειες των Χούθι να υλοποιήσουν ιρανικό σχέδιο διαμελισμού της Υεμένης, αντιμετώπισαν επίσης την «Αλ Κάιντα» το 2016 και διατήρησαν την ασφάλεια των διεθνών θαλάσσιων γραμμών.
Πετρελαϊκές βλέψεις
Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι ότι τα σαουδαραβικά πλήγματα ήρθαν λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της Yemen PetroMasila (Petro Masila) για σταδιακή επανεκκίνηση λειτουργίας, παραγωγής και διύλισης στη Χαντραμούτ, έπειτα από βελτίωση της ασφάλειας, διασφάλιση των πεδίων και των εγκαταστάσεων και ανάκτησή τους από ενόπλους.
Η PetroMasila είχε ανακοινώσει το περασμένο Σάββατο πλήρη διακοπή εργασιών στον Τομέα (14) και διακοπή παροχής αερίου που είναι απαραίτητο για τη λειτουργία των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που τροφοδοτούν περιοχές του Ουάντι Χαντραμούτ, μετά την επιδείνωση της ασφάλειας γύρω από τις εγκαταστάσεις της, λόγω προσπαθειών εισβολής σε ορισμένα σημεία από ένοπλες φυλετικές ομάδες υπό ηγεσία ατόμων που —σύμφωνα με το κείμενο— υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία.
Το Reuters αναφέρει ότι ο τομέας Αλ-Μασίλα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πετρελαιοφόρες περιοχές της Υεμένης, φιλοξενώντας πεδία που λειτουργούν εταιρείες, με κυριότερη την κρατική PetroMasila, η οποία παράγει πετρέλαιο από το 2011. Η Χαντραμούτ παράγει από το πεδίο Αλ-Μασίλα, που διαχειρίζεται η PetroMasila, περίπου 50.000 βαρέλια ημερησίως που προορίζονται για εξαγωγή.
Το ίδιο πρακτορείο εξηγεί ότι η «φυλετική συμμαχία» είναι ένας γνωστός σχηματισμός που αντιτίθεται στο Μεταβατικό Συμβούλιο του Νότου και επιδιώκει την αυτονομία της επαρχίας — κάτι που περιγράφεται ως «πίσω πόρτα» για τον διαμελισμό της Υεμένης και ως πορεία που ευθυγραμμίζεται με τους Χούθι, την «Αλ Κάιντα» και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Ο σχηματισμός αυτός διαθέτει πλέον στρατιωτική δύναμη σε ορισμένες διοικητικές περιφέρειες της Χαντραμούτ και δεν υπάγεται στο Υπουργείο Άμυνας της Υεμένης.
Τον Ιανουάριο, φυλετικοί μαχητές που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία κατέλαβαν πετρελαϊκά πεδία στο εσωτερικό της επαρχίας, διέκοψαν τις προμήθειες προς την κυβέρνηση και ζήτησαν μεγαλύτερο μερίδιο από τον πετρελαϊκό πλούτο της Υεμένης. Οι νέες κινήσεις των ίδιων μαχητών ενισχύουν την εκτίμηση ότι η κρίση περιστρέφεται γύρω από πετρελαϊκές βλέψεις εκτός του πλαισίου του κράτους.
Η φυλετική ένοπλη κλιμάκωση στη Χαντραμούτ συνιστά, κατά την ανάλυση, άμεση απειλή για έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του παγκόσμιου εμπορίου και της ενέργειας. Μια διατάραξη της λειτουργίας πετρελαϊκών λιμένων ή των δρόμων εξαγωγής προς την Αραβική Θάλασσα θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος θαλάσσιας ασφάλισης και να επηρεάσει τη ροή έως και 3,8 εκατ. βαρελιών πετρελαίου την ημέρα μέσω του Μπαμπ αλ-Μαντάμπ και της Διώρυγας του Σουέζ — μιας βασικής διαδρομής που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη. Επίσης, οποιαδήποτε επέκταση της σύγκρουσης από τη «Συμμαχία Φυλών της Χαντραμούτ» —που στο κείμενο χαρακτηρίζεται ως σαουδαραβικά υποστηριζόμενη— σημαίνει αυξανόμενους κινδύνους για τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Παρατηρητές εκφράζουν φόβους ότι η Χαντραμούτ μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο ένοπλης φυλετικής σύγκρουσης που θα θέσει το παγκόσμιο εμπόριο υπό άμεση απειλή. Η κλιμάκωση της «Συμμαχίας», οι αποκλεισμοί δρόμων και οι εισβολές σε εγκαταστάσεις πετρελαϊκών εταιρειών θεωρούνται άμεση απειλή για τα πεδία Αλ-Μασίλα, Άτουφ και Χαλκουάζ — τα σημαντικότερα πεδία της Υεμένης και τα πιο συνδεδεμένα με διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού. Η Χαντραμούτ, σύμφωνα με την ίδια οπτική, δεν είναι απλώς μια τοπική εστία έντασης, αλλά σημείο αναφοράς για την ασφάλεια της παγκόσμιας ενέργειας και της διεθνούς ναυσιπλοΐας, και οποιαδήποτε αποσταθεροποίησή της υπερβαίνει τα σύνορα της Υεμένης και αφορά την περιοχή και τον κόσμο.
Οι πλευρές που στηρίζουν τη φυλετική κλιμάκωση φέρουν άμεση ευθύνη για τις συνέπειες της αταξίας, της ανασφάλειας και της διάβρωσης όσων κρατικών θεσμών έχουν απομείνει στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, τίθεται αίτημα προς τη διεθνή κοινότητα να ασκήσει πραγματική πίεση για την παύση στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Χαντραμούτ και να διασφαλίσει την περιοχή μέσω ενός ουδέτερου μηχανισμού παρακολούθησης, ώστε να αποτραπεί περαιτέρω κλιμάκωση.
«Κλείσιμο» του φακέλου της Αδελφότητας
Ένα ακόμη ερώτημα που προκύπτει αφορά τα αίτια της σαουδαραβικής επιδρομής, ιδίως επειδή ήρθε μετά την ανακοίνωση επιτυχίας των νότιων ένοπλων δυνάμεων να εδραιώσουν τον έλεγχο σε αρκετές ζωτικής σημασίας στρατιωτικές βάσεις στο Ουάντι Χαντραμούτ, σε μια κίνηση που χαρακτηρίζεται ως η ευρύτερη στρατιωτική δράση εδώ και χρόνια, με στόχο την ανάκτηση του συνόλου των περιοχών της κοιλάδας, οι οποίες επί μια δεκαετία βρίσκονταν υπό την επιρροή της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.
Υεμενίτες παρατηρητές θεωρούν ότι η σαουδαραβική αεροπορική επίθεση αποτελεί επικίνδυνη και μη αποδεκτή κλιμάκωση, ιδίως επειδή στόχευσε δυνάμεις που θεωρούνται μέρος σχηματισμών συμμαχικών προς τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση, ενώ έρχεται σε σαφή αντίθεση με τον δηλωμένο ρόλο του Ριάντ ως εγγυητή διαμεσολάβησης για αποκλιμάκωση.
Η στοχοποίηση «συμμάχων» στον νότο εκλαμβάνεται επίσης ως ένδειξη σύγχυσης στη διαχείριση των συμμαχιών, κάτι που υπονομεύει την εμπιστοσύνη μεταξύ τοπικών και περιφερειακών εταίρων και βλάπτει τις προσπάθειες σταθεροποίησης της Υεμένης. Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ότι η Μουσουλμανική Αδελφότητα ή η «Αλ Κάιντα» μπορεί να εκμεταλλευθούν το χάος που προκάλεσε μια φυλετική στρατιωτική ανταρσία, την οποία το κείμενο αποδίδει σε σαουδαραβική στήριξη.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η στοχοποίηση των νότιων δυνάμεων μπορεί να αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη ανάμεσα στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης και τους συμμάχους της, καθώς οποιαδήποτε αντιπαράθεση με τον νότο θεωρείται «προδοσία της εθνικής σύμπραξης» και εξυπηρετεί τα συμφέροντα των Χούθι και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.
Το Ίδρυμα «Al-Youm Al-Thamen» για τα ΜΜΕ και τις Μελέτες αναφέρει ότι η Χαντραμούτ βαδίζει προς μια κρίσιμη φάση, με τις κινήσεις των νότιων δυνάμεων να στοχεύουν στον τερματισμό της τελευταίας στρατιωτικής επιρροής της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στον νότο της Υεμένης. Σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, οι εξελίξεις υποδεικνύουν μια στρατηγική μετατόπιση που περιλαμβάνει το Ουάντι Χαντραμούτ και την Αλ-Μάχρα, με στόχο την εγκατάσταση τοπικών δυνάμεων, τη διακοπή ιρανικών διαδρομών λαθρεμπορίου και τον περιορισμό του ρόλου τόσο της Αδελφότητας όσο και των Χούθι στην ανατολική Υεμένη.
Ο ανεξάρτητος ερευνητής και πολιτικός Σάλεχ Αμπού Άουδαλ εκτιμά ότι η τρέχουσα κατάσταση μπορεί να συνεχιστεί για εβδομάδες, έως ότου επιτευχθεί μια συμφωνία που θα τερματίσει την παρουσία των υεμενικών στρατιωτικών δυνάμεων στην κοιλάδα και την έρημο της Χαντραμούτ. Αυτό, πρακτικά, θα σήμαινε ότι ο φάκελος της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στον νότο της Υεμένης έχει «κλείσει» πλήρως. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε βήματα που αποδίδονται στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με χαρακτηρισμό της Μουσουλμανικής Αδελφότητας ως «τρομοκρατικής οργάνωσης», τα οποία —σύμφωνα με το κείμενο— μείωσαν την πολιτική αμηχανία για ορισμένες περιφερειακές χώρες, μεταξύ αυτών και τη Σαουδική Αραβία, που έως τώρα τηρούσαν ισορροπίες ώστε να μην καταρρεύσει το στρατόπεδο της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης στην Υεμένη.
Ο Αμπού Άουδαλ θεωρεί επίσης πιθανό ένα σενάριο επανάληψης όσων συμβαίνουν στη Χαντραμούτ και στην επαρχία Αλ-Μάχρα, δηλαδή την απομάκρυνση των υεμενικών δυνάμεων που πρόσκεινται στη Μουσουλμανική Αδελφότητα από την κοιλάδα και την έρημο της Χαντραμούτ και από την Αλ-Μάχρα.
πηγες:
- Reuters (Dec 9, 2025) – overview/analysis of the STC's power shift and takeover claims in Hadramout + Mahra, and the wider risk of escalation. Reuters
- Associated Press (Dec 8, 2025) – reports the brief closure of Yemen's airspace / flight permissions by the Saudi-led coalition as a "message" amid STC advances; also mentions PetroMasila in the context of STC gains. AP News
- The National (Dec 3, 2025) – STC says it moved troops into Hadramout to confront a tribal-led "rebellion"; describes armed men entering oilfields and triggering oil-company shutdowns.
