Νύχτα οριακής ρήξης στο Ιράν: μαζική εξέγερση, μπλακ άουτ επικοινωνιών και ανοιχτά σενάρια διεθνούς εμπλοκής
Τεχεράνη και μεγάλες πόλεις του Ιράν ζουν ώρες ιστορικής έντασης. Το καθεστώς έχει επιλέξει τη σκληρή γραμμή, οι δρόμοι γεμίζουν ξανά μετά τη δύση του ήλιου και η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί μια κρίση που εξελίσσεται ταχύτατα – με πραγματικό κίνδυνο αποσταθεροποίησης ολόκληρης της περιοχής.
Τι συμβαίνει τώρα
Από το απόγευμα και καθ’ όλη τη νύχτα, εκτεταμένες διαδηλώσεις καταγράφονται σε συνοικίες της Τεχεράνη και σε δεκάδες ακόμη πόλεις. Φωτιές στους δρόμους, συνθήματα κατά της θεοκρατικής εξουσίας, συγκρούσεις με δυνάμεις ασφαλείας. Το κράτος απαντά με μαζική παρουσία των Φρουρών της Επανάστασης, συλλήψεις και χρήση πραγματικών πυρών σε ορισμένες εστίες έντασης.
Παράλληλα, η χώρα έχει μπει σε σχεδόν καθολικό μπλακ άουτ επικοινωνιών. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο και στις τηλεφωνικές συνδέσεις περιορίζεται δραστικά, καθιστώντας δύσκολη την πλήρη αποτύπωση της κατάστασης και τροφοδοτώντας ένα επικίνδυνο κενό πληροφόρησης. Αυτό το μπλακ άουτ δεν είναι τεχνικό· είναι πολιτικό εργαλείο.
Οι απώλειες αυξάνονται. Οι ανεπίσημες εκτιμήσεις μιλούν για δεκάδες νεκρούς και χιλιάδες συλλήψεις τις τελευταίες ημέρες, με τον πραγματικό αριθμό να παραμένει άγνωστος λόγω της φίμωσης. Νοσοκομεία δέχονται τραυματίες με σοβαρά τραύματα, ενώ καταγγελίες αναφέρουν επιχειρήσεις ασφαλείας ακόμη και σε χώρους περίθαλψης.
Το καθεστώς ανεβάζει τους τόνους
Η επίσημη ρητορική της Τεχεράνης μετατοπίζεται από τη «διατήρηση της τάξης» στη λογική της “αντιτρομοκρατίας”. Οι Φρουροί της Επανάστασης μιλούν ανοιχτά για «τρομοκρατικές ομάδες» και θέτουν τη διαφύλαξη του συστήματος ως αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή. Πρόκειται για σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής – και προάγγελο ακόμη σκληρότερης καταστολής.
Ταυτόχρονα, το καθεστώς κατηγορεί Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ για υποκίνηση της αναταραχής, επιχειρώντας να μετατρέψει μια εσωτερική κοινωνική εξέγερση σε αφήγημα εξωτερικής απειλής.
Η Ουάσιγκτον στο προσκήνιο
Η κρίση έχει πλέον διεθνοποιηθεί. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει δημόσια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι «έτοιμες να βοηθήσουν» τον ιρανικό λαό που «κοιτάζει προς την ελευθερία», ενώ κορυφαία στελέχη της αμερικανικής διοίκησης, όπως ο Μάρκο Ρούμπιο, εκφράζουν ανοιχτή στήριξη στους διαδηλωτές.
Στο παρασκήνιο, κυκλοφορούν σενάρια για στρατιωτικές επιλογές σε περίπτωση περαιτέρω αιματοχυσίας. Επισήμως δεν υπάρχει απόφαση, όμως η ρητορική έχει ανέβει επικίνδυνα. Για την Τεχεράνη, αυτές οι δηλώσεις λειτουργούν ως επιβεβαίωση του αφηγήματος περί ξένης παρέμβασης. Για τους διαδηλωτές, ως μήνυμα ότι «ο κόσμος βλέπει».
Πτήσεις κόβονται, η οικονομία παγώνει
Η ανασφάλεια αποτυπώνεται και στην πράξη. Μεγάλες αεροπορικές εταιρείες αναστέλλουν ή ακυρώνουν πτήσεις προς το Ιράν, επικαλούμενες λόγους ασφαλείας. Είναι το πρώτο καθαρό σημάδι ότι η κρίση περνά από το πολιτικό στο οικονομικό και επιχειρησιακό επίπεδο, αυξάνοντας την πίεση σε μια ήδη εύθραυστη οικονομία.
Πώς φτάσαμε εδώ – μια σύντομη αναδρομή
Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν ως κοινωνική έκρηξη: πληθωρισμός, κατάρρευση του νομίσματος, αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών. Μέσα σε λίγες ημέρες, όμως, μετατράπηκαν σε ανοιχτή πολιτική αμφισβήτηση της θεοκρατικής εξουσίας και του ανώτατου ηγέτη. Αυτό που σήμερα εκτυλίσσεται δεν είναι απλώς διαμαρτυρία για την ακρίβεια· είναι σύγκρουση για το ποιος κυβερνά και με ποια νομιμοποίηση.
Τα σενάρια από εδώ και πέρα
- Καταστολή-σοκ: το κράτος ποντάρει στον φόβο και στη σιωπή για να αδειάσουν οι δρόμοι.
- Μαραθώνιος αντοχής: διαδηλώσεις κατά κύματα, παρατεταμένη αστάθεια και φθορά του καθεστώτος.
- Διεθνής κλιμάκωση: ένα λάθος βήμα ή μια υπερβολική δήλωση μπορεί να μετατρέψει την εσωτερική κρίση σε γεωπολιτική σύγκρουση.
Το Ιράν βρίσκεται στο πιο επικίνδυνο σημείο των τελευταίων δεκαετιών. Ένας λαός στους δρόμους, ένα καθεστώς που δεν υποχωρεί, και μια διεθνής σκηνή που πλησιάζει όλο και περισσότερο. Το αν αυτή η εξέγερση θα σβήσει στο σκοτάδι του μπλακ άουτ ή θα ανοίξει έναν νέο ιστορικό κύκλο, θα κριθεί τις επόμενες ώρες και ημέρες. Οι δρόμοι μιλούν. Το ερώτημα είναι ποιος θα ακούσει – και με ποιο τίμημα.
