Σουδάν: «Χέρια του Θανάτου» προλαβαίνουν τις επιδημίες και αφαιρούν σχεδόν χίλιες ζωές από νοσοκομεία σε μισό χρόνο
Από τα μέσα Απριλίου 2023, το Σουδάν βιώνει μία από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις στην ιστορία του, εξαιτίας ενός συνεχιζόμενου εμφυλίου πολέμου συνοδευόμενου από φρικτές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων Σουδανών, τον εκτοπισμό εκατομμυρίων και έχει επηρεάσει περίπου 24 εκατομμύρια ανθρώπους, πλήττοντας ιδιαίτερα αμάχους και φτάνοντας στο επίπεδο των εγκλημάτων πολέμου.
Τα νοσοκομεία δεν αποτελούν πλέον ασφαλές καταφύγιο. Έχουν γίνει στόχος στρατιωτικών επιθέσεων, προκαλώντας ανείπωτες τραγωδίες για τους αμάχους.
Ανησυχητικά στοιχεία
Σύμφωνα με στοιχεία της οργάνωσης «Save the Children» που δημοσιεύθηκαν στις 3 Ιουλίου 2025, οι επιθέσεις σε υγειονομικές δομές στο Σουδάν το πρώτο εξάμηνο του έτους προκάλεσαν τον θάνατο 933 ανθρώπων. Σε ανακοίνωσή της, η οργάνωση δήλωσε ότι «933 άτομα σκοτώθηκαν φέτος ενώ προσπαθούσαν να λάβουν ιατρική περίθαλψη ή επισκέπτονταν αγαπημένους τους στα νοσοκομεία».
Η ανάλυση βασίστηκε σε εκθέσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και αποκάλυψε ότι μέσα σε έξι μήνες σημειώθηκαν πάνω από 38 περιστατικά, με θύματα παιδιά και ενήλικες. Ο αριθμός αυτός είναι σχεδόν 60 φορές μεγαλύτερος από εκείνον της αντίστοιχης περιόδου το 2024, ενώ οι τραυματισμένοι φτάνουν τους 148 — τριπλάσιοι σε σχέση με πέρυσι.
Η έκθεση σημειώνει: «Από την έναρξη της σύγκρουσης στις 15 Απριλίου 2023 μέχρι το τέλος εκείνου του έτους, σημειώθηκαν 136 επιθέσεις σε υγειονομικές δομές με 238 νεκρούς και 214 τραυματίες. Το πρώτο εξάμηνο του 2024 καταγράφηκαν 13 επιθέσεις με 16 νεκρούς και 148 τραυματίες».
Η οργάνωση προειδοποιεί ότι οι επιθέσεις αυξάνονται ανησυχητικά, ενώ το σύστημα υγείας δίνει μάχη με πολλαπλές επιδημίες, κυρίως χολέρα, η οποία από τον Ιούλιο 2024 έχει μολύνει πάνω από 83.000 ανθρώπους και έχει σκοτώσει 2.121.
Το 80% των δομών υγείας στις εμπόλεμες ζώνες και περίπου το 45% στις υπόλοιπες περιοχές έχουν σταματήσει να λειτουργούν.
Σφαγή στο Νοσοκομείο Al-Mujlad
Η πιο πρόσφατη επίθεση σε νοσοκομείο έγινε στις 21 Ιουνίου, όταν βομβαρδίστηκε το Νοσοκομείο Al-Mujlad στην πολιτεία Δυτικού Κορντοφάν. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, σκοτώθηκαν 40 άτομα, μεταξύ των οποίων 5 εργαζόμενοι στον τομέα υγείας και 6 παιδιά.
Η οργάνωση κατήγγειλε σοβαρές ζημιές στις εγκαταστάσεις και ζήτησε άμεση παύση των επιθέσεων σε υποδομές υγείας.
Η ομάδα ανθρωπίνων δικαιωμάτων «Δικηγόροι Έκτακτης Ανάγκης» κατηγόρησε τον σουδανικό στρατό για την επίθεση, χαρακτηρίζοντάς την «σοβαρή παραβίαση» καθώς το νοσοκομείο διέθετε μονάδα αιμοκάθαρσης.
Η τοπική ομάδα «Επιχειρησιακό Κέντρο Al-Mujlad» χαρακτήρισε την επίθεση έγκλημα πολέμου και ζήτησε από τον ΟΗΕ και οργανώσεις δικαιωμάτων να παρέμβουν άμεσα για την προστασία των πολιτών και των υποδομών.
Άλλες αναφορές από σουδανικά μέσα κάνουν λόγο για επιθέσεις του στρατού σε νοσοκομεία υπό τον έλεγχο των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης, κυρίως στο νοσοκομείο Sharq Al-Nil στο Χαρτούμ Μπαχρί, καθώς και στα Ibn Sina, Al-Baraaha, Al-Du'ayn, Nyala και Babiker Nahar για παιδιά στο Al-Fashir.
Πορτ Σουδάν: Τι μέλλον έχει η συμμαχία;
Ταυτόχρονα, εντείνεται η εσωτερική κρίση στο στρατιωτικό στρατόπεδο. Μετά την απόφαση του πρωθυπουργού που διορίστηκε από τον στρατό, Kamel Idris Al-Tayyib, να διαλύσει την κυβέρνηση, ξέσπασε έντονη αντίδραση από τα ένοπλα κινήματα που είχαν υπογράψει τη Συμφωνία της Τζούμπα, καθώς είχαν μερίδιο περίπου 25% στην εξουσία, κυρίως στα υπουργεία Ορυκτών και Οικονομικών.
Ο Kamel Idris ανακοίνωσε πρόθεση σχηματισμού τεχνοκρατικής κυβέρνησης, προκαλώντας την οργή των κινημάτων Δικαιοσύνης & Ισότητας (με επικεφαλής τον Jibril Ibrahim) και Απελευθέρωσης του Σουδάν (με αρχηγό τον Minni Arko Minnawi), που θεώρησαν την κίνηση ως στρατιωτικό ελιγμό για τον παραγκωνισμό τους.
Οι δύο ηγέτες πίεσαν τον στρατηγό Burhan να διορίσει δικά τους στελέχη, αλλά το στρατόπεδο Burhan αρνήθηκε. Τον Ιούνιο ο Idris παρουσίασε την πρότασή του στις πλευρές της συμφωνίας ειρήνης, αλλά Minnawi και Jibril την απέρριψαν. Ο Minnawi αποχώρησε εξοργισμένος και κατηγόρησε το καθεστώς για διαρροή παραποιημένων πρακτικών και συκοφάντηση.
Στη συνέχεια, ο Burhan του έστειλε αξιωματικούς πληροφοριών με απειλές για διάλυση της συμμαχίας αν δεν σταματήσει τον «πολιτικό εκβιασμό».
Μετά από διαβουλεύσεις, προσφέρθηκε στον Jibril το Υπουργείο Οικονομικών, αλλά εκείνος το απέρριψε απαιτώντας επίσης το Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας. Αντίθετα, ο Minnawi φέρεται να εξετάζει την αποδοχή της πρότασης.
Εσωτερικές διαιρέσεις στα κινήματα
Αναλυτές εκτιμούν πως η αποδοχή της πρότασης από τον Minnawi μπορεί να οδηγήσει σε ρήξη με το κίνημα του Jibril, δημιουργώντας ρήγματα που μπορεί να εκμεταλλευτεί ο στρατός.
Η εφημερίδα Idrak αποκάλυψε ότι οι ομάδες των Agar, Abdullah Yahya και Rasas αντιτίθενται στην επιμονή των Minnawi και Jibril να κρατήσουν τα υπουργεία Ορυκτών, Οικονομικών και Κοινωνικής Πρόνοιας. Ζητούν εναλλασσόμενη κατανομή εξουσίας, τονίζοντας ότι η συμφωνία της Τζούμπα δεν καθόρισε συγκεκριμένα υπουργεία για κάθε κίνημα.
Η επιμονή των Jibril και Minnawi θεωρείται παραβίαση της συμφωνίας και μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω όξυνση των εντάσεων. Από την άλλη, οι ομάδες Agar και Rasas κατηγορούνται ότι εξυπηρετούν συμφέροντα φιλικά προς το στρατό και την στρατιωτική αντικατασκοπεία.
