«Ντου» στην ακτοπλοΐα: Στο μικροσκόπιο οι τιμές των εισιτηρίων και πιθανό καρτέλ

Συναγερμός έχει σημάνει στον χώρο της ακτοπλοΐας, καθώς η Επιτροπή Ανταγωνισμού πραγματοποίησε αιφνιδιαστικούς επιτόπιους ελέγχους σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις θαλάσσιες μεταφορές επιβατών, ΙΧ αυτοκινήτων και φορτηγών.

Στο επίκεντρο της μεγάλης έρευνας βρίσκονται οι τιμές των εισιτηρίων, η κατανομή της ακτοπλοϊκής αγοράς, πιθανές συνεννοήσεις μεταξύ ανταγωνιστικών εταιρειών, αλλά και ενδεχόμενη κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από ισχυρούς παίκτες του κλάδου.

Με απλά λόγια, οι ελεγκτές αναζητούν στοιχεία που θα μπορούσαν να αποδείξουν εάν εταιρείες συμφωνούσαν, άμεσα ή έμμεσα, τις τιμές, «μοίραζαν» δρομολόγια ή περιοχές δραστηριοποίησης ή ακολουθούσαν πρακτικές που περιόριζαν τον πραγματικό ανταγωνισμό.

Ψάχνουν συμφωνίες για τιμές και «μοίρασμα» της αγοράς

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ανακοίνωσε ότι οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο αυτεπάγγελτων ερευνών για πιθανές οριζόντιες συμπράξεις μεταξύ ανταγωνιστών.

Η έρευνα αφορά, μεταξύ άλλων:

• Ενδεχόμενο καθορισμό τιμών στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια.
• Πιθανή κατανομή αγορών, δρομολογίων ή πελατών.
• Τιμολογιακές πρακτικές που ενδέχεται να περιορίζουν τον ανταγωνισμό.
• Πιθανή κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από επιχείρηση του κλάδου.
• Πρακτικές που μπορεί να οδηγούν σε ακριβότερα εισιτήρια και χαμηλότερη ποιότητα υπηρεσιών.

Η υπόθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα νησιά και ειδικά για απομακρυσμένες περιοχές, όπως η Λέσβος, όπου το πλοίο δεν αποτελεί πολυτέλεια ή απλή τουριστική επιλογή, αλλά βασικό μέσο μετακίνησης ανθρώπων, οχημάτων και εμπορευμάτων.

Οι έλεγχοι δεν σημαίνουν ενοχή

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ξεκαθαρίζει ότι η πραγματοποίηση των αιφνιδιαστικών ελέγχων δεν σημαίνει ότι οι ελεγχόμενες επιχειρήσεις έχουν παραβιάσει τη νομοθεσία.

Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται προκειμένου να συλλεχθούν στοιχεία, ηλεκτρονικά δεδομένα, αλληλογραφία και άλλα έγγραφα που θα μπορούσαν να φωτίσουν τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς.

Το αποτέλεσμα της έρευνας παραμένει ανοικτό και θα εξαρτηθεί από τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν και θα αξιολογηθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Γιατί η ακτοπλοΐα μπήκε στο μικροσκόπιο

Η ίδια η Επιτροπή χαρακτηρίζει την ακτοπλοΐα κλάδο στρατηγικής σημασίας για την ελληνική οικονομία και βασικό συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην ηπειρωτική Ελλάδα και τον νησιωτικό χώρο.

Οι αυξήσεις των τελευταίων ετών, το υψηλό κόστος μεταφοράς μιας οικογένειας με αυτοκίνητο, αλλά και η περιορισμένη δυνατότητα επιλογής εταιρείας σε αρκετές γραμμές έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από κατοίκους, επαγγελματίες και φορείς των νησιών.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού επισημαίνει ότι ενδεχόμενες στρεβλώσεις μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα υψηλότερες τιμές και υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους ταξιδιώτες.

Παράλληλα, διεξάγεται ευρύτερη κλαδική έρευνα για την πραγματική ένταση και ποιότητα του ανταγωνισμού στην ακτοπλοΐα.

Τα πρώτα συμπεράσματα καταδεικνύουν, σύμφωνα με την Επιτροπή, την ανάγκη:

• Επαναξιολόγησης του ρυθμιστικού πλαισίου.
• Εκσυγχρονισμού του γηρασμένου ακτοπλοϊκού στόλου.
• Αναβάθμισης των λιμενικών υποδομών.
• Ενίσχυσης του ανταγωνισμού.
• Εξισορρόπησης της βιωσιμότητας των εταιρειών με την εξυπηρέτηση των νησιωτών και του δημοσίου συμφέροντος.

Βαριά πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις

Σε περίπτωση που αποδειχθεί η ύπαρξη καρτέλ ή άλλων σοβαρών παραβάσεων, οι συνέπειες μπορεί να είναι ιδιαίτερα βαριές.

Η συμμετοχή σε μυστικές συμφωνίες για τον καθορισμό τιμών, την κατανομή πελατών ή μεριδίων της αγοράς και τη νόθευση διαγωνισμών μπορεί να επιφέρει:

• Υψηλά διοικητικά πρόστιμα.
• Ποινικές κυρώσεις για τα υπεύθυνα φυσικά πρόσωπα.
• Αποκλεισμό επιχειρήσεων από δημόσιους διαγωνισμούς.
• Αποκλεισμό από συμβάσεις παραχώρησης για τρία χρόνια.

Η Επιτροπή καλεί, παράλληλα, επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που ενδεχομένως γνωρίζουν στοιχεία για παράνομες συμφωνίες να αξιοποιήσουν το πρόγραμμα επιείκειας ή το σύστημα ανώνυμης πληροφόρησης.

Όσοι συνεργαστούν και παραδώσουν κρίσιμα στοιχεία μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να εξασφαλίσουν ολική ή μερική απαλλαγή από πρόστιμα και ποινικές ή άλλες διοικητικές κυρώσεις.

Η έρευνα ανοίγει ξανά τη μεγάλη συζήτηση για το κόστος της νησιωτικότητας και για το κατά πόσο λειτουργεί πραγματικός ανταγωνισμός στις ακτοπλοϊκές γραμμές.Για έναν κάτοικο της Λέσβου, η ακτοπλοϊκή σύνδεση δεν είναι μία ακόμη υπηρεσία της αγοράς. Είναι ο δρόμος προς την υπόλοιπη Ελλάδα.Και όταν αυτός ο δρόμος γίνεται δυσβάσταχτα ακριβός, το κόστος δεν μένει μόνο στο εισιτήριο. Περνά στα προϊόντα, στις μεταφορές, στον τουρισμό, στις επιχειρήσεις και τελικά σε κάθε νοικοκυριό του νησιού.Η έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού βρίσκεται σε εξέλιξη και πλέον όλοι αναμένουν εάν τα στοιχεία θα αποκαλύψουν παραβάσεις ή εάν οι εταιρείες θα δικαιωθούν.

   Τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία υπαγωγής στο πρόγραμμα επιείκειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να τις αναζητήσουν στο https://www.epant.gr/nomothesia/nomothesia-antagonismou/programma-epieikias.html ή να επικοινωνήσουν στο 210 88 09 100.

   Για το σύστημα ανώνυμης πληροφόρησης της Επιτροπής Ανταγωνισμού μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα https://www.epant.gr/digital/anonymi-paroxi-pliroforion/gia-polites-epixeiriseis.html

   *Η φωτογραφία του άρθρου  παραχωρήθηκε από την Επιτροπή Ανταγωνισμού