Η προειδοποίηση του Προέδρου Καλλονής ένα μήνα πριν έρθει η λάσπη – Ανάγκη για συντονισμό σήμερα
Ένα υπηρεσιακό έγγραφο του Οκτωβρίου καταγράφει έγκαιρη προειδοποίηση για τους χειμάρρους της Καλλονής. Σήμερα, μετά τις πλημμύρες, το μήνυμα δεν είναι η απόδοση ευθυνών αλλά η ανάγκη συνεργασίας Δήμου, Περιφέρειας και Υπουργείου για μόνιμες λύσεις.
Στις 13 Οκτωβρίου 2025, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Καλλονής, Νικόλαος Χαλκιώτης, απέστειλε ένα υπηρεσιακό έγγραφο, που σήμερα φέρνει στο φως της δημοσιότητας το Lesvosnews.net και αποκτά πλέον εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Το θέμα του εγγράφου λιτό, αλλά καίριο:
«Επισήμανση – Ενημέρωση σχετικά με την ανάθεση καθαρισμού των χειμάρρων».
Μέσα σε λίγες παραγράφους, ο Πρόεδρος προειδοποιούσε ότι ο ανάδοχος εργολάβος (προς το παρόν και για ευνόητους λόγους δεν αναφέρουμε το όνομά του) δεν διαθέτει τον απαραίτητο εξοπλισμό και πως «οι εργασίες καθαρισμού δεν μπορούν να εκτελεστούν σωστά ή εμπρόθεσμα». Ζητούσε ενημέρωση, προειδοποιούσε για τους κινδύνους και δήλωνε ξεκάθαρα πως δεν θα αναλάβει ευθύνη σε περίπτωση πλημμυρών.
Ήταν μια έγκαιρη, γραπτή προειδοποίηση, κατατεθειμένη επισήμως σε Περιφέρεια, Δήμο και συναρμόδιες υπηρεσίες. Ένα σήμα κινδύνου που καταγράφεται σε χαρτί — και σήμερα, δυστυχώς, δικαιώνεται μέσα στη λάσπη της Καλλονής.
Αποδέκτες του εγγράφου:
Οι αποδέκτες του εγγράφου του Προέδρου της Δημοτικής Κοινότητας Καλλονής δεν ήταν τυπικοί.... Ήταν ακριβώς εκείνοι που συγκροτούν τον θεσμικό κορμό της διαχείρισης των ρεμάτων στη Λέσβο: ο Αντιπεριφερειάρχης Χρυσόστομος Χατζηκυριάζης, η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Λέσβου, ο Εκτελεστικός Γραμματέας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου , ο Δήμαρχος Δυτικής Λέσβου και ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου.
Αξίζει να τονιστεί ότι ουσιαστικά το έγγραφο απευθύνεται προς την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου που και η υπεύθυνη για τον καθαρισμό χειμάρρων και ρεμάτων. Το έγγραφο για λόγους διοικητικούς κοινοποιήθηκε και στο Δήμο Δυτικής Λέσβου.
Το έγγραφο δεν έμεινε σε κάποιο συρτάρι μιας τοπικής κοινότητας· έφτασε θεσμικά στην κορυφή της ιεραρχίας, εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις για τα έργα και τις εργολαβίες καθαρισμού. Η προειδοποίηση απευθύνθηκε σε όλους όσους είχαν την αρμοδιότητα να δράσουν — και αυτό της δίνει σήμερα ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Παραμένει άγνωστο αν η έγκαιρη προειδοποίηση του Προέδρου, ακόμη κι αν είχε εισακουστεί πλήρως, θα μπορούσε από μόνη της να αποτρέψει το μέγεθος της καταστροφής. Ένας πιο ολοκληρωμένος και έγκαιρος καθαρισμός ίσως να μείωνε τις επιπτώσεις, όμως το πρόβλημα της Καλλονής είναι πολυπαραγοντικό: συνδυάζει τη γεωμορφολογία του λεκανοπεδίου, τη συσσώρευση χρόνιων παρεμβάσεων στην κοίτη, την κλιματική αστάθεια και την έλλειψη συνολικού σχεδίου διαχείρισης. Δεν αρκεί, λοιπόν, μία εργολαβία ή μία παρέμβαση ― χρειάζεται συντονισμός, επιστημονική τεκμηρίωση και διαρκής δράση από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς· Δήμο, Περιφέρεια, Υπουργείο και τοπική κοινωνία. Μόνο έτσι μπορεί η Καλλονή να πάψει να ζει με τον φόβο της επόμενης βροχής.
Από τη γνώση στην αδράνεια
"Η Καλλονή δεν πνίγηκε από τη βροχή. Πνίγηκε από τη γνώση που αγνοήθηκε"
Όπως τεκμηριώσαμε χθες, οι επιστημονικές μελέτες είχαν προειδοποιήσει για τη μεταβλητότητα και σφοδρότητα των πλημμυρικών επεισοδίων στον Τσικνιά, σε συνδυασμό με τη γεωμορφολογία της λεκάνης και την κλιματική κρίση.
Η θεσμική γνώση επίσης υπήρχε — και μάλιστα με υπογραφή Προέδρου - όπως αποκαλύπτει σήμερα το Lesvosnews.net
Όμως, εδώ δεν χρειάζεται να αναζητήσουμε αποδιοπομπαίους τράγους. Τονίζουμε ότι το έγγραφο του Προέδρου δεν αποτελεί κατηγορητήριο κατά της Περιφέρειας.
Αποτελεί τεκμήριο θεσμικής δυσλειτουργίας· ενός μηχανισμού που αδυνατεί να κινηθεί με την ταχύτητα που απαιτεί το ρίσκο.
Όταν οι Δήμοι, οι Τεχνικές Υπηρεσίες, οι Περιφέρειες και τα Υπουργεία λειτουργούν σε παράλληλους χρόνους, το νερό βρίσκει πρώτα το δρόμο — κι έπειτα η ευθύνη ψάχνει ποιον θα βρει.
Ούτε ευθύνες χωρίς μέτρο, ούτε σιωπή χωρίς μνήμη
Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου πράγματι εκτελεί κάθε χρόνο πρόγραμμα καθαρισμών. Ο Δήμος Δυτικής Λέσβου επίσης ενισχύει έργα αποκατάστασης και υποδομής. Όμως, αυτό που λείπει δεν είναι η πρόθεση.
Είναι ο συντονισμός.
Η Καλλονή δεν χρειάζεται αντιπαραθέσεις, χρειάζεται ένα ενιαίο σχέδιο δράσης — με κοινό επιχειρησιακό χάρτη, ενιαία παρακολούθηση και δημόσιο χρονοδιάγραμμα.
Να μην αποφασίζει η Περιφέρεια χωρίς τη γνώση του Δήμου, ούτε ο Δήμος χωρίς τον σχεδιασμό της Περιφέρειας.
Να συμμετέχουν τα Υπουργεία όχι εκ των υστέρων, αλλά από την αρχή του σχεδιασμού.
Να υπάρχει επιτέλους συντονιστικό όργανο για τη λεκάνη της Καλλονής, όπου θα κάθονται στο ίδιο τραπέζι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς — από την Πολιτική Προστασία έως το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Τώρα, προέχει ο άνθρωπος
Αυτή τη στιγμή, η πρώτη προτεραιότητα είναι η αποζημίωση των πληγέντων.
Οι οικογένειες που έχασαν περιουσίες, τα μαγαζιά που καταστράφηκαν, οι αγρότες που είδαν τα χωράφια τους να γίνονται βάλτος, πρέπει να στηριχθούν άμεσα — χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς επιτροπές που «θα δουν».
Αλλά η δεύτερη και πιο κρίσιμη προτεραιότητα είναι να μην ξαναζήσουμε το ίδιο. Η Καλλονή δεν αντέχει άλλο έναν χειμώνα με υποσχέσεις.
Χρειάζεται διαρκή συνεργασία, τεχνικό σχέδιο, λογοδοσία και πολιτική ενότητα.
Όπως έγραψε κι ένας πολίτης στα social media:
«Δεν φταίει ο ουρανός που άνοιξε· φταίει που τον περιμέναμε με κλειστά μάτια.»
Η προειδοποίηση δόθηκε. Τώρα, το ζητούμενο είναι να υπάρξει συντονισμός πριν η επόμενη βροχή γίνει ξανά πρωτοσέλιδο.
