Όταν η κυβέρνηση “αφήνει” τα μπλόκα: Πώς καλλιεργείται ο κοινωνικός αυτοματισμός

Η σημερινή εικόνα της χώρας έχει κάτι το ανατριχιαστικά γνώριμο: δρόμοι κλειστοί, τρακτέρ παραταγμένα, τελωνεία και κόμβοι υπό κατάληψη ή απειλή κατάληψης, αγρότες εξαντλημένοι αλλά αποφασισμένοι. Κι όμως, πίσω από τον θόρυβο των κινητήρων υπάρχει ένα υπόστρωμα πιο σκοτεινό. Μια σιωπηλή στρατηγική που — αν δεν κατανοηθεί — απειλεί να μετατρέψει μια κοινωνική διαμαρτυρία σε εσωτερικό εμφύλιο.

Η επιλεκτική ανοχή δεν είναι τυχαία

Η κυβέρνηση εμφανίζεται να “ανέχεται” τις εντάσεις, τις πολιορκίες σε λιμάνια και κρίσιμες υποδομές, τις ουρές στα τελωνεία. Δεν επιλέγει τη σκληρή καταστολή που στο παρελθόν είδαμε απέναντι σε πολύ ηπιότερες διαμαρτυρίες. Γιατί;

Εδώ αρχίζει το πολιτικό παιχνίδι.

Η ανοχή δεν λειτουργεί ως πράξη δημοκρατικής κατανόησης. Αντίθετα, εξελίσσεται σε εργαλείο πίεσης. Η κυβέρνηση επιτρέπει την κλιμάκωση με πλήρη επίγνωση ότι κάθε κλειστός δρόμος, κάθε καθυστέρηση σε λιμάνι, κάθε χαμένη πτήση, κάθε χαμένη μεταφορά εμπορεύματος αυξάνει τη δυσαρέσκεια άλλων κοινωνικών ομάδων.

Κι έτσι, αντί η πίεση να στραφεί προς την εξουσία, στρέφεται εναντίον των ίδιων των αγροτών.

Αυτή δεν είναι απλή πολιτική τακτική. Είναι κατασκευή κοινωνικού αυτοματισμού.

Η μεγάλη παγίδα: να “φαίνονται” οι αγρότες ως οι υπεύθυνοι για τα πάντα

Όσο οι κινητοποιήσεις επεκτείνονται:

• Ο τουριστικός κλάδος διαμαρτύρεται για ακυρώσεις.
• Οι μεταφορικές εταιρείες μετρούν απώλειες.
• Οι μικρομεσαίοι της πόλης θυμώνουν με την αναταραχή.
• Οι εργαζόμενοι βλέπουν καθυστερήσεις στις μετακινήσεις τους.

Και κάπως έτσι, η οργή — που θα έπρεπε να κατευθύνεται προς τις κυβερνητικές πολιτικές που καταστρέφουν τον πρωτογενή τομέα — μεταφέρεται στους ίδιους τους ανθρώπους που παλεύουν για επιβίωση.

Κι αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο του κοινωνικού αυτοματισμού:
να στρέφεται η κοινωνία εναντίον της κοινωνίας.

Αγρότες στο στόχαστρο — όχι για όσα ζητούν, αλλά για όσα συμβολίζουν

Οι αγρότες δεν σηκώθηκαν για μια “μικρή” διεκδίκηση. Αντιμετωπίζουν:

• εκρηκτικό κόστος παραγωγής
• καθυστερήσεις και αστοχίες στις επιδοτήσεις
• φθαρμένες υποδομές
• κτηνοτροφία σε κατάρρευση
• χωριά που αδειάζουν
• παραγωγή που καταρρέει
• μια αγροτική οικονομία που τρίζει συθέμελα

Αυτά δεν είναι “κλαδικά αιτήματα”. Είναι ζητήματα επιβίωσης.

Κι όσο πιο οριακή γίνεται η κατάσταση, τόσο πιο εύκολο είναι να κατηγορηθούν για ό,τι δεν φταίνε: την αναστάτωση στην καθημερινότητα των άλλων.

Η κυβέρνηση γνωρίζει ακριβώς τι κάνει

Αφήνει την ένταση να μεγαλώσει για να φτάσει η κοινωνία στο σημείο βρασμού.
Για να πουν οι πολίτες:
«Φτάνει πια με τους αγρότες».
«Κάντε κάτι».
«Ανοίξτε τους δρόμους».

Και όταν το αίτημα αυτό γίνει πλειοψηφικό — τότε θα έρθει η καταστολή, “με την κοινωνία σύμφωνη”.

Αυτό είναι το επικίνδυνο σημείο της υπόθεσης.

Μια χώρα που κινδυνεύει να κοιμηθεί διχασμένη

Οι πόλεις νιώθουν ότι «κρατούνται όμηροι» από τα μπλόκα.
Τα χωριά νιώθουν ότι «κρατούνται όμηροι» από τις πολιτικές.

Και στην μέση, μια κοινωνία που σιγά σιγά ρωγμίζεται.

Ελλάδα των δύο ταχυτήτων.
Ελλάδα που δεν αναγνωρίζει τον ίδιο της τον εαυτό.
Ελλάδα που παύει να βλέπει τον αγρότη ως παραγωγό και θεμέλιο της εθνικής συνοχής — και τον βλέπει ως “εμπόδιο”.

Ο ρόλος της δημοσιογραφίας: όχι να χαϊδεύει αυτιά, αλλά να λέει αλήθειες

Σε τέτοιες συγκυρίες, η δημοσιογραφία πρέπει να σταθεί κάθετα απέναντι στον εύκολο διχασμό.
Να αναδείξει το πολιτικό σχέδιο πίσω από τη στάση της εξουσίας.
Να αποκαλύψει ότι το πρόβλημα δεν είναι οι αγρότες, αλλά η πολιτική που τους έφερε ως εδώ.

Να υπενθυμίσει ότι πίσω από κάθε τρακτέρ υπάρχει ένας άνθρωπος που παλεύει για να μη κλείσει το σπίτι του, να μη χαθούν τα χωράφια του, να μη σβήσει η ύπαιθρος.

Αν η κυβέρνηση συνεχίσει να αφήνει την κοινωνία να τσακωθεί μόνη της, τότε η Ελλάδα θα χάσει κάτι πολύ πιο βαθύ από μια αγροτική χρονιά ή μια τουριστική σεζόν: θα χάσει τον συνεκτικό της ιστό.

Δεν είναι ώρα να στραφεί η κοινωνία εναντίον των αγροτών.Είναι ώρα να στραφεί η κοινωνία στο πραγματικό ερώτημα:
Ποιος ωφελείται από τον διχασμό; Και η απάντηση — όσο κι αν πονά — δεν βρίσκεται στους δρόμους, αλλά στο κέντρο της εξουσίας.