Θα είναι ο Δουδωνής ο νέος Στεφανής της Λέσβου;

Ένα πολιτικό déjà vu που απειλεί να εκτροχιάσει το ΠΑΣΟΚ

Σε μια πολιτική συγκυρία όπου η Ελλάδα κινείται σε τεντωμένο σχοινί, η επιλογή του ΠΑΣΟΚ να προωθήσει τον Παναγιώτη Δουδωνή ως υποψήφιο βουλευτή στη Λέσβο δεν είναι απλά μια ακόμη «λίστα ονομάτων». Είναι συγκρουσιακή στρατηγική επιλογή, που ξαναφέρνει στο προσκήνιο τα ερωτήματα για το πώς αποφασίζονται οι υποψηφιότητες και πώς ανταποκρίνονται στις κοινωνίες που αυτές αφορούν.

Το «μοντέλο Στεφανή»: πολιτική επιβολή ή πολιτικό λάθος;

Η περίπτωση Δουδωνή φέρνει στο μυαλό μια άλλη  πολιτική περιπέτεια  στο νησί μας με βαθιά ρίζα στο πώς οι ηγεσίες επιλέγουν και προωθούν πρόσωπα· την προσπάθεια ενίσχυσης της υποψηφιότητας του Αλκιβιάδη Στεφανή για Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, που είχε γίνει υπό την «ομπρέλα» στήριξης από την κορυφή της Νέας Δημοκρατίας. Εκείνο το εγχείρημα δεν απέδωσε τα επιδιωκόμενα, κυρίως επειδή απέτυχε να πείσει την τοπική κοινωνία ότι η κίνηση αυτή είχε ρίζες στον ίδιο τον τόπο και όχι απλώς στον κομματικό σχεδιασμό.

Η Λέσβος, σε εκείνη την εκλογική αναμέτρηση, ανέδειξε με σαφήνεια ότι καμία πολιτική επιβολή δεν μπορεί να υπερκεράσει την έλλειψη τοπικής αποδοχής — ενα μαθημα  που η κεντρική πολιτική σκηνή πρέπει να έχει αποστηθίσει, όχι να το αγνοησει.

Σήμερα, με την επιλογή Δουδωνή, η Χαριλάου Τρικούπη φαίνεται να επιχειρεί κάτι παρόμοιο: μια υποψηφιότητα που φέρνει υψηλή κομματική έγκριση και εθνικό πολιτικό στίγμα, αλλά η οποία, από πλευράς τοπικής κοινωνίας, κινδυνεύει να μείνει αιχμή “επιβολής από τα πάνω”, παρά εκλογική προτίμηση από τα κάτω. 

Η στρατηγική επιλογή και οι πολιτικές συνέπειες

Η αντίδραση του νυν βουλευτή Λέσβου, Παναγιώτη Παρασκευαΐδη, δεν είναι απλά σχολιασμός ή εσωκομματική γκρίνια. Αντιπροσωπεύει μια βαθύτερη πολιτική ανησυχία: ότι η απόφαση να προωθηθεί ένας υποψήφιος χωρίς σταθερό τοπικό αποτύπωμα — ακόμη και αν έχει καταγωγή από το νησί — μπορεί να ενισχύσει αισθήματα αποξένωσης και διχασμού μέσα στην ίδια την οργανωτική βάση του κόμματος.

Αυτή η δυναμική δεν είναι μόνο προσωπική. Είναι πολιτική και στρατηγική: υποψηφιότητες που προωθούνται με κριτήριο την κεντρική στήριξη και όχι την οργανική σχέση με την κοινωνία αυξάνουν την πιθανότητα πολιτικής διάσπασης, μειώνουν την τοπική συσπείρωση και δίνουν πλεονέκτημα σε αντιπάλους που μπορούν να «επενδύσουν» σε αυτή την εσωκομματική ρήξη.

Δουδωνής: εγχώρια πολιτική παρουσία ή εθνική φιγούρα με αντιφατική αποδοχή;

Ο Παναγιώτης Δουδωνής δεν είναι άγνωστο πρόσωπο στην κεντρική πολιτική σκηνή του ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, η πολιτική του πορεία — με έμφαση σε εθνικά ζητήματα και παρεμβάσεις στη Βουλή — δεν έχει ακόμη καθιερωθεί ως συνώνυμο με την καθημερινή εμπειρία της λεσβιακής κοινωνίας. 

Αντίθετα, στελέχη με βαθιά τοπική παρουσία και συνεχή πολιτική τριβή στο νησί βλέπουν την επιλογή αυτή ως απομάκρυνση από την πολιτική εκπροσώπηση που βασίζεται σε πραγματικές σχέσεις με τον τόπο. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί η πολιτική — ιδιαίτερα σε μικρές κοινωνίες — δεν κερδίζεται μόνο από το “brand name” ή την εθνική αναγνωρισιμότητα, αλλά από την εμπιστοσύνη που χτίζεται καθημερινά.

Το πολιτικό δίλημμα που ανοίγει η Λέσβος

Το πραγματικό ζητούμενο για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ δεν είναι μόνο αν θα πετύχει η συγκεκριμένη υποψηφιότητα, αλλά πώς αυτή η επιλογή ερμηνεύεται από την ίδια την κοινωνία.

• Είναι η υποψηφιότητα Δουδωνή προϊόν στρατηγικού σχεδιασμού ή αποκομένη από την πραγματικότητα της Λέσβου;
• Πώς επηρεάζει την αίσθηση πολιτικής εκπροσώπησης εκείνων που περιμένουν να δουν στο ψηφοδέλτιο πρόσωπα με καθημερινη σχέση με τα προβλήματα του τόπου;
• Κινδυνεύει η κεντρική επιλογή να ενισχύσει — αντί να κατευνάσει — τις τοπικές ανησυχιες   απέναντι στη Χαριλάου Τρικούπη;

Αυτά είναι τα ερωτήματα που δεν αφορούν μόνο το ΠΑΣΟΚ, αλλά την ίδια τη δομή της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας σε περιφερειακές κοινωνίες.

Τι δείχνει το πολιτικό παρελθόν

Ιστορικά, η ελληνική πολιτική σκηνή έχει δώσει δείγματα όπου πολιτικές επιλογές που φαινόταν λογικές στο κέντρο αποφάσεων μετατράπηκαν σε πολιτικά αυτογκόλ στο πεδίο. Η περίπτωση Στεφανή αποτελεί το πιο πρόσφατο παράδειγμα αυτής της παγίδας — όταν η κεντρική στήριξη δεν κατάφερε να μπει στη ζυγαριά της τοπικής συνείδησης και της πολιτικής νομιμοποίησης στο έδαφος.

Το ΠΑΣΟΚ σήμερα καλείται να αποφασίσει αν θα επαναλάβει το ίδιο λάθος — δηλαδή να βασιστεί περισσότερο στην κομματική στήριξη από τα πάνω παρά στη δημοκρατική νομιμοποίηση από τα κάτω — ή αν θα αναγνωρίσει ότι πολιτική εκπροσώπηση σημαίνει ενσωμάτωση τοπικών πολιτικών δυναμικών, όχι επιβολή υποψηφιοτήτων.