Ένταση στην Αγιάσο: Τουριστικά γκρουπ σε καθοδηγούμενες αγορές – Έξαλλοι οι Επαγγελματίες
Ενώ η Λέσβος, όπως και συνολικά τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, υποδέχονται με ικανοποίηση τη σταθερή αύξηση του τουριστικού ρεύματος από την Τουρκία, φαίνεται πως πίσω από τους αριθμούς και τα χαμόγελα κρύβονται πρακτικές που απέχουν πολύ από την έννοια της ισότιμης ανάπτυξης και της στήριξης της τοπικής οικονομίας.
Σύμφωνα με μαρτυρίες και πληροφορίες του Lesvosnews.net, χθες στην Αγιάσο σημειώθηκε για ακόμη μία φορά επεισόδιο έντασης ανάμεσα σε επαγγελματίες της περιοχής και τον ξεναγό του τουριστικού λεωφορείου. Αφορμή, η «καθοδήγηση» Τούρκων επισκεπτών σε συγκεκριμένο κατάστημα καφεστίασης και αργότερα σε επιλεγμένο σημείο πώλησης τοπικών προϊόντων.
Οι επισκέπτες, ακολουθώντας τις οδηγίες του ξεναγού, σηκώθηκαν από καφέ όπου είχαν καθίσει από δική τους επιλογή και οδηγήθηκαν σε συγκεκριμένο κατάστημα, γεγονός που προκάλεσε έντονη αντίδραση άλλων επαγγελματιών του χωριού. Το σκηνικό επαναλήφθηκε λίγο αργότερα όταν τουρίστες επιχείρησαν να αγοράσουν τοπικά προϊόντα, πάλι υπό την καθοδήγηση προς συγκεκριμένο κατάστημα.
Οι επαγγελματίες της Αγιάσου διαμαρτύρονται ότι τέτοιες πρακτικές δημιουργούν αθέμιτο ανταγωνισμό και ευνοούν ελάχιστους εις βάρος της τοπικής κοινωνίας και αγοράς. Όπως δηλώνουν στο Lesvosnews.net, είναι αποφασισμένοι να προχωρήσουν σε κάθε νόμιμη ενέργεια και καταγγελία ώστε το τουριστικό ρεύμα να είναι προς όφελος όλων και όχι εργαλείο για προσωπικά συμφέροντα.
Το νομικό πλαίσιο και τα ερωτήματα
Το ζήτημα, πέρα από ηθικό, είναι και νομικό. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Ν. 393/1976 περί τουριστικών πρακτόρων και ξεναγών, αλλά και το Ν. 4442/2016 για την οικονομική δραστηριότητα, οι ξεναγοί υποχρεούνται να τηρούν ίση μεταχείριση των επισκεπτών και να αποφεύγουν πρακτικές που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό ή περιορίζουν την ελεύθερη επιλογή.
Ειδικά δε για οργανωμένα τουριστικά γκρουπ, κάθε ενδεχόμενο οικονομικής συναλλαγής ή συμφωνίας προμήθειας μεταξύ τουριστικών γραφείων και καταστημάτων (π.χ. προκαθορισμένα ποσοστά από τις πωλήσεις) θα πρέπει να δηλώνεται φορολογικά και να τηρείται σύμφωνο με τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και του Κώδικα Δεοντολογίας Επαγγελματιών Τουρισμού.
Σε αντίθετη περίπτωση, ενδέχεται να συντρέχουν λόγοι παραβίασης της νομοθεσίας περί αθέμιτου ανταγωνισμού, καταχρηστικής εκμετάλλευσης τουριστικού ρεύματος και ενδεχομένως φοροδιαφυγής.
Επίσης, οι επισκέπτες δικαιούνται να γνωρίζουν από το πρόγραμμα του ταξιδιού τους αν υπάρχουν περιορισμοί, υποχρεώσεις ή προκαθορισμένα σημεία αγοράς — κάτι που στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με καταγγελίες, δεν είχε γίνει σαφές.
Να σταματήσει η λογική των «κλειστών κυκλωμάτων»
Η λογική του «φέρνω το γκρουπ και το πάω μόνο εκεί που έχω συμφωνία» δεν έχει καμία σχέση με τουριστική ανάπτυξη. Είναι η λογική της αρπαχτής, του ελέγχου και της εκμετάλλευσης της συγκυρίας, μια τακτική που θυμίζει άλλες εποχές, όταν τουρίστες αποβιβάζονταν στα νησιά και πριν καν δουν τον τόπο, κατέληγαν στις «συμφωνημένες» επιχειρήσεις.
Ο αληθινός τουρισμός, όμως, αναπτύσσεται όταν οι επισκέπτες γνωρίζουν, επιλέγουν, δοκιμάζουν, αγοράζουν και αφήνουν το οικονομικό τους αποτύπωμα σε όλη την τοπική αγορά, όχι σε λίγους και εκλεκτούς.
Η Αγιάσος και κάθε τόπος που σέβεται το χαρακτήρα του και την κοινωνία του, οφείλει να προστατεύσει το δίκαιο και ανοιχτό τουριστικό παιχνίδι. Κι ίσως αυτή να είναι η στιγμή που πρέπει να σπάσει αυτό το απόστημα, να ανοίξει συζήτηση, να υπάρξει έλεγχος, διαφάνεια και πάνω απ’ όλα ισονομία.
Γιατί τουριστική ανάπτυξη δεν είναι το «αρπαχτό», αλλά η δίκαιη μοιρασιά της ευκαιρίας.
