Όταν ο Πολιχνίτος πείναγε δίπλα στον πλούτο του...
Στο 4ο αφιέρωμα της εφημερίδας Ταχυδρόμος, παρουσιάζεται η δύσκολη κατάσταση της αλιείας στον κόλπο Καλλονής και ειδικότερα στην περιφέρεια Πολιχνίτου. Η παραγωγή έχει σχεδόν εκμηδενιστεί εξαιτίας:
- Των ιδιωτικών ιχθυοτροφείων που ελέγχουν όλη την πλούσια θαλάσσια ζώνη από τις Αλυκές Καλλονής ως τα Βασιλικά και το Λισβόρι.
- Της προνομιακής αλιείας με φωτισμό τη νύχτα (γκιργκίρια) από ισχυρούς ενοικιαστές.
- Της παράνομης και καταστροφικής αλιείας με δυναμίτη και δηλητηριώδη φυτά.
Αποτέλεσμα είναι 600 οικογένειες φτωχών ψαράδων να λιμοκτονούν, ενώ το κράτος χάνει και φορολογικά έσοδα. Γίνεται έκκληση για σύσταση σωματείου ψαράδων. Παράλληλα, το ρεπορτάζ αναδεικνύει τις περίφημες θερμοπηγές Πολιχνίτου, οι οποίες παραμένουν ανεκμετάλλευτες. Παρότι διαθέτουν νερά θερμοκρασίας 80°C με σημαντικές θεραπευτικές ιδιότητες, λόγω νομικών διεκδικήσεων και έλλειψης κεφαλαίων, δεν αξιοποιούνται. Ο αρθρογράφος τονίζει πως αν αξιοποιούνταν σωστά, θα μπορούσαν να αναδείξουν τον Πολιχνίτο σε μεγάλη λουτρόπολη.
Αφιέρωμα στα χωριά της περιφέρειας Πολιχνίτου (Βρίσα-Βασιλικά-Λισβόρι-Πολιχνίτος) από την εφημερίδα Ταχυδρόμος το με τίτλο "Η ζωή των χωριών μας: Πολιχνίτος. Η δευτέρα πόλις του νησιού μας" / Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης
Διαβάστε το άρθρο:
Μέρος Δ'
ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΣ
Η αλιεία και η δύσκολη θέσις των ψαράδων. Τα Ιχθυοτροφεία και η δια διαφόρων καταστρεπτικών μέσων άγρευσις των ψαριών. - Αι θερμοπηγαὶ του Πολυχνίτου. Η κακὴ εκμετάλλευσις αυτών κτλ.
[Του περιοδεύοντος συντάκτου μας)
"Η απόδοσις της αλιείας των ακτών της περιφερείας Πολυχνίτου και γενικώς ολοκλήρου του κόλπου της Καλλονής έχει μειωθεί σημαντικώς για να μην πούμε ότι εξεμηδενίσθη ολοσχερώς όπως συμβαίνει και με όλα τα παράλια σχεδόν του νησιού.
Οι βασικές αιτίες της καταστάσεως αύτης είνε πολλὲς και διάφορες. Πρώτη είνε η ύπαρξις των διαφόρων δήθεν ιχθυοτροφείων των οποίων οι ενοικιασταί εκμεταλλεύωνται τας πλέον ιχθυοπαραγωγούς εκτάσεις κατά τον εγκληματικώτερον τρόπον.
Αι εναπομείνασαι ελεύθεραι εκτάσεις είνε τόσον άγονες ώστε όπως είνε φυσικόν οι φτωχοί ψαράδες δεν μπορούν και αυτό το ξερό ψωμί της φαμίλιας των να βγάλουν, καίτοι εργάζονται ταλαιπωρούνται μέσα στη θάλασσα νυχθημερόν χειμώνα και καλοκαίρι.
Τα ιχθυοτροφεία του κόλπου Καλλονής περιλαμβάνουν σχεδόν όλην την παραλίαν του κόλπου όπου εκβάλλουν γύρωθεν οι ιχθυτρόφοι ποταμοί.
Ο χείμαρρος Καβουροπόταμος εκβάλει εις την ευρείαν κοίτην του ποταμού Βουβάρι, στην προ των εκβολών του οποίου παραλίαν αλιεύονται τα περίφημα γνωστά δια το πάχος και τη νοστιμάδα των κεφάλια και λοιπά ψάρια.
Ο ποταμός αυτός εκβάλει κοντά στην τοποθεσία «Μέσα» παρά τα ερείπια της αρχαίας Πύρρας.
Ο μεγάλος ποταμός των Μέσων ο ονομαζόμενος «Ξυνόροδος» πηγάζει από τα γύρωθεν πευκοφυτευμένα βουνά του Ταύρου και διασχίζων ολόκληρον την ελώδη έκτασιν των Μέσων, εκβάλει και ούτος εντός της ίδιας παραλιακής ακτίνος. Επίσης και ο μεγάλος, ποταμός «Καλάμι» που πηγάζει και αυτός απ' τα όρη του Ταύρου, και ο ποταμός «Καντρί η Πετρογέφυρος».
Ολόκληρος λοιπόν, αυτὴ η παραλιακή ακτή η περιλαμβάνουσα τας εκβολὰς των ως άνω ποταμών και θαλασσίαν ζώνην βάθους πέντε χιλιομέτρων, δεν έκτασιν δε εις μήκος αρχομένην από των αλικών Καλλονής και τελειώνουσαν πέραν των παραλίων της αρχαίας Πύρρας πλησίον της περιφερείας Βασιλικών Λισβορίου, θεωρείται ιχθτροφείον και ως τοιούτον το έχουν ενοικιάσει παρά του Κράτους από του 1920 οι εκ Πολυχνίτου επιχειρηματίαι, άδελφοι Κακάμπουρα αντὶ 800 χιλιάδων δραχμών για 10 χρόνια.
Πρέπει να σημειωθεί ότι επί τουρκοκρατίας, το παραπάνω ιχθυοτροφείον ενοικιάζετο με θαλασσίαν παραλιακήν έκτασιν 200 μόνον τετραγωνικών μέτρων εις την οποίαν εξέβαλον τα ύδατα μόνον των ποταμών Βουβάρι και Ξυνόροδο.
Τώρα με την μονοπωλιακήν αυτὴν εκμετάλλευσιν τόσον μεγάλης θαλασσινής εκτάσεως δεν καταδικάζονται εις τον δια της πείνης θάνατον μόνον οι φτωχοί ψαράδες της περιφερείας Σκάλας Καλλονής, Πολυχνίτου, Λισβορίου και λοιπών γύρωθεν χωριών, αλλὰ και αυτὸ τούτο το Κράτος ζημιώνεται σημαντικώτατα διότι από τα αλιευόμενα εντός αυτοά ψάρια, το Δημόσιον δεν έχει δικαίωμα εισπράξεως φόρου, ενώ επί των αλιευομένων εις τα λοιπά ύδατα από τους φτωχούς ψαράδες, επιβάλλεται φόρος 20% επὶ των ακαθαρίστων εισπράξεων.
Αυτός είναι ο πρώτος λόγος δια τον οποίον 600 και πλέον οικογένειες φτωχών ψαράδων του κόλπου Καλλονής δεν ημπορούν να ζήσουν.
Ο δεύτερος λόγος είναι η επίσης προνομιακή χορήγησις απ' ευθείας απ' το Κέντρον του δικαιώματος της αλιείας των ιχθύων δια φώτων την νύκτα. Δηλαδὴ τα περίφημα «Γκιργκίρια» τα οποία τόσον κατετράμαξαν τους φτωχοὺς ψαράδες όλου του νησιού μας. Διότι οι προνομιούχοι ενοικιασταί του δικαιώματος της δια του τρόπου αυτού αλιείας των ιχθύων, διαθέτουν μεγάλα βενζινόπλοια αλιευτικά και διατρέχουν όλες τις θάλασσες αλιεύοντες αφθόνως την νύκτα διότι ευρίσκουν τα ψάρια στον ύπνο των επάνω, και επιφέρουν τελείαν ερήμωσιν των θαλασσών από τον ζωικόν πλούτον των.
Τέλος, ο τρίτος λόγος της καταστροφής της ιχθυοπαραγωγής ο οποίος είναι και ο χειρότερος, είναι η δια της δυναμίτιδος και η δια του δηλητηριώδους φλώμου αλιεία.
Γι᾿ αυτούς τους λόγους λειμωκτωνούν σήμερα 600 οικογένειες φτωχών ψαράδων του κόλπου Καλλονής.
Αν μπορούσαν να οργανωθούν σ' ένα σωματείο με αγάπη και ομόνοια θα μπορούσαν ευκολώτατα να διεκδικήσουν και αυτοί τα δίκαιά των και να προστατεύσουν τα συμφέροντά των.
Ο Πολυχνίτος έχει και τας περιφήμους θερμοπηγάς των οποίων τα ύδατα έχουν Ιαματικήν ιδιότητα.
Αι πηγαί αύται κείνται περί τα 2 χιλιόμετρα Β. Α. του Πολυχνίτου και συνδέονται δι' αμαξιτής οδού.
Εκ τούτων η μεγαλυτέρα και η πλέον αξιόλογος ανήκει εις την κυριότητα της εκκλησίας όμως διεκδικεί ήδη η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ως ανήκουσαν δήθεν εις την τέως Οθωμανικήν Κοινότητα Πολυχνίτου, καίτοι εις το επίσημον τουρκικὸν κτηματολόγιον ευρίσκεται καταχωρημένη επ' ονόματι της εκκλησίας.
Η ίδια Τράπεζα διεκδικεί και ετέραν πηγὴν ανήκουσαν εις την Κοινότητα Πολυχνίτου καιτοι και αυτὴ φαίνεται επ' ονόματι της Κοινότητας καταχωρημένη εις το τέως τουρκικόν κτηματολόγιον. Διεκδικεί επίσης και τους κοινοτικούς βοσκοτόπους «Άγιος Βασίλειος» «Βρούλα» και «Γλάρος» οι οποίοι έχουν ήδη πωληθεί παρά της Κοινότητος το δε προϊόν της πωλήσεώς των διετέθη δια του σχολείου της πόλεως.
Η τρίτη εκ των θερμοπηγών ανήκει εις τον (------ιατρόν) κο Γ. Χριστιανόν και είναι η μόνη η οποίαν χρησιμοποιούν οι έχοντες ανάγκην θεραπείας διότι διαθέτει δεξαμενές ανδρών και γυναικών, και αρκετά οικήματα.
Τα ύδατα των θερμοπηγών αυτών έχουν θερμοκρασίαν 80 και πλέον βαθμών, έχουν δε μεγάλας θεραπευτικές ιδιότητες Δυστυχώς όμως αι πηγαί αυταί παραμένουν τελείως ανεκμετάλευται ενώ θα μπορούσαν να καταστήσουν τον Πολιχνίτον σε μια πρώτης τάξεως λουτρόπολιν.
Η Κοινότης Πολυχνίτου θα μπορούσε δια καταλλήλου σημβάσεως με καμιά εταιρεία να εκμεταλλευθεί τον φυσικόν αυτόν πλούτον της.
Θερμοπηγαί επίσης ιαματικαί και άλλαι με διάφορα όμως των πρώτων συστατικὰ εις το μέσον Πολυχνίτου και Λισβορίου. Αλλὰ και αυταί οι πηγαί παραμένουν ανεκμετάλευται δυστυχώς ελλείψει κεφαλαίων."
(του περιοδεύοντος συντάκτου μας)
