Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο: Επίσημο αίτημα για το πρωτόκολλο εμβολιασμού – Απάντηση από το ΥΠΑΑΤ μέσα σε 5 ημέρες
Η συζήτηση για τον ενδεχόμενο εμβολιασμό κατά του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο περνά πλέον επίσημα στο τραπέζι των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, καθώς ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα απέστειλε το απόγευμα της Τρίτης 25 Αυγούστου εξαιρετικά επείγον έγγραφο προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ζητώντας να αποσαφηνιστεί πλήρως τι προβλέπεται σε περίπτωση που αποφασιστεί η εφαρμογή εμβολιαστικού προγράμματος στο νησί.
Το έγγραφο απευθύνεται μεταξύ άλλων στον Γενικό Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής και στο Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων, ενώ κοινοποιείται στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου και στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Ο Φορέας ζητά αναλυτική ενημέρωση για το θεσμικό, επιστημονικό και επιχειρησιακό πλαίσιο σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο Παλλεσβιακός Φορέας δεν ζητά απλώς μια γενική τοποθέτηση περί εμβολιασμού. Θέτει συγκεκριμένα τεχνικά ερωτήματα και ζητά να γνωρίζει ποιος αποφασίζει, με ποια επιδημιολογικά δεδομένα, ποιο εμβόλιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, από πού θα εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες δόσεις και ποιο ακριβώς θα είναι το επιχειρησιακό σχέδιο εφόσον η επιδημιολογική κατάσταση οδηγήσει σε αυτή την επιλογή.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η αναφορά του εγγράφου ότι στη Λέσβο έχει ταυτοποιηθεί ο ορότυπος SAT1. Με βάση αυτό το δεδομένο, ο Φορέας ζητά να ενημερωθεί εάν έχει ολοκληρωθεί η γενετική και αντιγονική ταυτοποίηση του στελέχους, αν έχει πραγματοποιηθεί επίσημη δοκιμή αντιγονικής αντιστοίχισης με διαθέσιμα εμβολιακά στελέχη και ποιο εμβόλιο θεωρείται επιστημονικά κατάλληλο.
Στο τραπέζι η Ενωσιακή Τράπεζα Αντιγόνων
Ένα από τα πλέον ουσιαστικά ερωτήματα αφορά την Ενωσιακή Τράπεζα Αντιγόνων. Ο Παλλεσβιακός Φορέας ζητά από το Υπουργείο να γνωστοποιήσει εάν υπάρχουν διαθέσιμες και επαρκείς δόσεις κατάλληλου εμβολίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και εάν η Ελλάδα έχει ήδη υποβάλει ή σκοπεύει να υποβάλει αίτημα ενεργοποίησης της Τράπεζας.
Παράλληλα ζητείται να αποσαφηνιστεί πόσος χρόνος απαιτείται από τη στιγμή της υποβολής ενός τέτοιου αιτήματος μέχρι την παράδοση των εμβολίων και την πραγματική έναρξη ενός προγράμματος εμβολιασμού στη Λέσβο. Πρόκειται για ερώτημα εξαιρετικής σημασίας, καθώς σε μια επιζωοτία οι χρόνοι αντίδρασης μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικοί.
Ποια ζώα θα εμβολιάζονταν και με ποια σειρά
Ο Φορέας ζητά επίσης να μάθει αν υπάρχει ήδη καταρτισμένο επιχειρησιακό σχέδιο που να προσδιορίζει τις γεωγραφικές ζώνες, τα είδη και τις κατηγορίες ζώων που θα εμβολιαστούν, τη σειρά προτεραιότητας ανά είδος, ηλικία και επίπεδο κινδύνου, τον απαιτούμενο αριθμό δόσεων και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Στο ίδιο πλαίσιο τίθεται ευθέως το ζήτημα της στελέχωσης. Ζητείται ενημέρωση για την αποστολή πρόσθετων κρατικών κτηνιάτρων, τη συγκρότηση κινητών συνεργείων και την πιθανή αξιοποίηση ιδιωτών κτηνιάτρων, καθώς και για την εργαστηριακή υποστήριξη που θα απαιτηθεί κατά τη διάρκεια και μετά την εφαρμογή ενός ενδεχόμενου προγράμματος.
Το μεγάλο ερώτημα: Τι γίνεται μετά τον εμβολιασμό
Ουσιαστικό μέρος του εγγράφου αφορά τις συνέπειες που θα είχε μια τέτοια απόφαση για την παραγωγή, τις μετακινήσεις ζώων και το εμπόριο των προϊόντων της Λέσβου.
Ο Παλλεσβιακός Φορέας ζητά να διευκρινιστεί εάν τα εμβολιασμένα ζώα θα μπορούν να παραμείνουν στην παραγωγή ή εάν, ανάλογα με τη στρατηγική που θα επιλεγεί, θα οδηγούνται σε μεταγενέστερη θανάτωση. Ζητά επίσης σαφείς απαντήσεις για το τι θα συμβεί με τη συλλογή, επεξεργασία και διάθεση γάλακτος, κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων, αλλά και ποιες επιπτώσεις θα υπάρξουν στις ενδοενωσιακές συναλλαγές και στις εξαγωγές προς τρίτες χώρες.
Ειδική αναφορά γίνεται μάλιστα στα προϊόντα ΠΟΠ της Λέσβου, για τα οποία ζητείται να διευκρινιστεί ποια ιδιαίτερη μέριμνα θα προβλεφθεί σε ένα σενάριο εμβολιασμού.
Τρία διαφορετικά σενάρια
Το έγγραφο ουσιαστικά ζητά από το Υπουργείο να περιγράψει τις επιπτώσεις τριών διαφορετικών στρατηγικών: συνέχιση της αντιμετώπισης χωρίς εμβολιασμό, εφαρμογή εμβολιασμού με μεταγενέστερη θανάτωση των εμβολιασμένων ζώων και εφαρμογή εμβολιασμού με παραμονή των ζώων στην παραγωγή.
Παράλληλα ζητείται συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αποκατάσταση του καθεστώτος απαλλαγής από τον αφθώδη πυρετό και για την άρση των περιορισμών σε κάθε ένα από τα παραπάνω σενάρια.
Ποιος θα πληρώσει το κόστος
Ο Παλλεσβιακός Φορέας βάζει στο τραπέζι και το οικονομικό σκέλος, ζητώντας να διευκρινιστεί ποιος θα αναλάβει το κόστος προμήθειας και μεταφοράς των εμβολίων, των κτηνιατρικών συνεργείων, των εργαστηριακών εξετάσεων και της ενισχυμένης βιοασφάλειας.
Παράλληλα ζητά απαντήσεις για το καθεστώς αποζημιώσεων σε περίπτωση θανάτωσης ζώων μετά τον εμβολιασμό, απώλειας εισοδήματος, περιορισμού ή αναστολής παραγωγής, καθώς και για γάλα και λοιπά προϊόντα που ενδεχομένως δεν θα μπορούν να διατεθούν.
«Δεν προδικάζουμε την απόφαση υπέρ ή κατά του εμβολιασμού»
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διευκρίνιση του ίδιου του Φορέα ότι το αίτημα δεν αποτελεί θέση υπέρ ή κατά του εμβολιασμού.
Όπως επισημαίνεται στο επίσημο έγγραφο, στόχος είναι να υπάρχει «ένα ενιαίο, επιστημονικά τεκμηριωμένο και απολύτως εφαρμόσιμο σχέδιο», ώστε οι παραγωγοί να γνωρίζουν εκ των προτέρων τι ακριβώς θα συμβεί εάν η εξέλιξη της επιζωοτίας καταστήσει αναγκαία την ενεργοποίηση της συγκεκριμένης επιλογής.
Ζητούν επίσημη απάντηση μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες
Ο Παλλεσβιακός Φορέας ζητά η απάντηση του Υπουργείου να δοθεί εντός πέντε εργάσιμων ημερών, ενώ ζητείται ακόμη η πραγματοποίηση άμεσα ειδικής τηλεδιάσκεψης με τη συμμετοχή της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, του Εθνικού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Λέσβου και εκπροσώπων του πρωτογενούς τομέα.
Ταυτόχρονα το έγγραφο ζητείται να πρωτοκολληθεί επισήμως και να γνωστοποιηθούν στον Φορέα ο αριθμός πρωτοκόλλου, η ημερομηνία καταχώρισης και η υπηρεσία στην οποία χρεώθηκε, ώστε να υπάρχει σαφής διοικητική διαδρομή και ευθύνη απάντησης.
Η κίνηση αυτή αλλάζει πλέον το επίπεδο της συζήτησης για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο. Ο εμβολιασμός δεν έχει αποφασιστεί, όμως ο πρωτογενής τομέας ζητά από το κράτος να σταματήσει η συζήτηση με γενικότητες και να παρουσιαστεί, πριν υπάρξει ανάγκη εφαρμογής του, ολόκληρο το σχέδιο: ποιος αποφασίζει, με ποιο εμβόλιο, σε ποια ζώα, σε πόσο χρόνο, με ποιους περιορισμούς και –κυρίως– με ποιες συνέπειες για τους κτηνοτρόφους και την οικονομία του νησιού.