Αφθώδης στη Λέσβο: Ο Στρατός «σαρώνει» με GPS κάθε μονάδα – 85.000 ζώα έχουν χαθεί
Αποκλειστικές πληροφορίες του Lesvosnews.net για το νέο επιχειρησιακό μοντέλο – Κάθε κτηνίατρος θα παρακολουθεί την ίδια εκτροφή από τη δειγματοληψία έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας – Στις 85.000 υπολογίζονται πλέον οι απώλειες ζώων
Σε ένα σαφώς αυστηρότερο και περισσότερο συγκεντρωτικό σύστημα ελέγχων περνά τις επόμενες ημέρες η διαχείριση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο. Η ανάληψη του επιχειρησιακού συντονισμού από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δεν περιορίζεται στην ενίσχυση των συνεργείων με επιπλέον στρατιωτικούς κτηνιάτρους, αλλά συνοδεύεται από αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο θα οργανώνονται οι μετακινήσεις, θα καταγράφονται οι εκτροφές και θα παρακολουθείται κάθε υπόθεση από τον αρχικό έλεγχο έως την ολοκλήρωσή της.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Lesvosnews.net, οι πρώτες κατευθύνσεις για το νέο σχέδιο έχουν ήδη δοθεί σε στρατιωτικές μονάδες του νησιού. Σε κάθε περιοχή όπου θα αναπτύσσονται συνεργεία ελέγχου προβλέπεται να υπάρχουν διαθέσιμα στρατιωτικά οχήματα και οδηγοί, ενώ θα εξασφαλίζεται, όπου απαιτείται, η υποστήριξη των στελεχών που θα βρίσκονται επί ημέρες στο πεδίο, ακόμη και ως προς τη σίτιση και τη φιλοξενία τους.
Η αλλαγή έχει έναν σαφή επιχειρησιακό στόχο: τα συνεργεία να μπορούν να κινούνται καθημερινά χωρίς καθυστερήσεις που συνδέονται με μεταφορικά μέσα, διαθεσιμότητα προσωπικού ή διαφορετικά κέντρα συντονισμού.
Η νέα τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή αναθέτει επισήμως στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας τον επιχειρησιακό συντονισμό, ενώ το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης διατηρεί τη στρατηγική, επιστημονική και κανονιστική ευθύνη. Το ΥΠΕΘΑ θα διαθέσει συνολικά 25 κτηνιάτρους, ενώ μαζί με τα στελέχη του ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ, του ΕΦΕΤ και των υπόλοιπων υπηρεσιών η συνολική δύναμη στο πεδίο αναμένεται να ξεπεράσει τα 60 άτομα.
Η πραγματική εικόνα των εκτροφών σε συντεταγμένες GPS
Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά την αποτύπωση των κτηνοτροφικών μονάδων.
Με τη συνδρομή των προέδρων των τοπικών κοινοτήτων, τα συνεργεία θα εντοπίζουν τις εκτροφές και θα καταγράφουν τη θέση τους με συντεταγμένες GPS, ώστε να υπάρχει ακριβής γεωγραφική εικόνα του πεδίου. Η διαδικασία δεν θα περιορίζεται στη διασταύρωση των διαθέσιμων μητρώων. Σκοπός είναι να αποτυπώνεται η κατάσταση που συναντά το συνεργείο κατά τον επιτόπιο έλεγχο: η θέση της μονάδας, ο πραγματικός αριθμός των ζώων και τα στοιχεία που σχετίζονται με την εφαρμογή των υγειονομικών μέτρων.
Η οδηγία που, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Lesvosnews.net, έχει μεταφερθεί στα στελέχη συμπυκνώνεται στη φράση: «Καταγράφουμε ό,τι βλέπουμε. Καμία παρέκκλιση».
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Το νέο σύστημα επιχειρεί να περιορίσει τις αποκλίσεις ανάμεσα στα δηλωμένα στοιχεία και στην εικόνα που διαπιστώνεται επί τόπου, αλλά και τις μεταγενέστερες μεταβολές σε καταμετρήσεις και πρακτικά.
Ο ίδιος κτηνίατρος από το δείγμα έως την ολοκλήρωση της υπόθεσης
Η δεύτερη ουσιαστική αλλαγή αφορά την ευθύνη για κάθε εκτροφή.
Ο κτηνίατρος που θα πραγματοποιεί τη δειγματοληψία θα παρακολουθεί την ίδια υπόθεση και στα επόμενα στάδιά της. Εφόσον το δείγμα είναι θετικό και ενεργοποιηθεί το προβλεπόμενο υγειονομικό πρωτόκολλο, θα έχει πλήρη εικόνα της μονάδας και θα παραμένει υπεύθυνος κατά την καταμέτρηση των ζώων, τη σύνταξη των σχετικών πρακτικών, τη διαδικασία θανάτωσης και την τελική υγειονομική διαχείριση ή ταφή.
Μέχρι σήμερα διαφορετικά στάδια μπορούσαν να διεκπεραιώνονται από διαφορετικά συνεργεία. Το νέο μοντέλο επιχειρεί να δημιουργήσει μία ενιαία αλυσίδα ευθύνης, με συγκεκριμένο κτηνίατρο για κάθε φάκελο.
Η αλλαγή αυτή συνδέεται και με το ζήτημα των αποζημιώσεων. Στόχος είναι να περιοριστούν οι διαφορές στις καταμετρήσεις, οι διορθώσεις στα πρακτικά και οι εκκρεμότητες που μπορούν να καθυστερήσουν την ολοκλήρωση ενός φακέλου και, κατ’ επέκταση, την πληρωμή του κτηνοτρόφου.
Για έναν παραγωγό που έχει χάσει ολόκληρο το κοπάδι του, η ταχύτητα αυτή δεν αποτελεί διοικητική λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση επιβίωσης.
Χωρίς αντιπαραθέσεις στα ποιμνιοστάσια
Ξεχωριστή οδηγία έχει δοθεί, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, και για τη στάση των στρατιωτικών κτηνιάτρων απέναντι σε ενδεχόμενες αντιδράσεις.
Η κατεύθυνση είναι να αποφεύγονται οι προσωπικές αντιπαραθέσεις με τους κτηνοτρόφους. Εάν ένας παραγωγός αρνηθεί την είσοδο του συνεργείου, τον έλεγχο ή τη δειγματοληψία, το περιστατικό θα καταγράφεται και θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Κατά τις πληροφορίες του Lesvosnews.net, σε αυτές τις περιπτώσεις θα ενημερώνεται η Διεύθυνση Κτηνιατρικής και, όπου απαιτείται για τις προβλεπόμενες διασταυρώσεις και διοικητικές διαδικασίες, η ΑΑΔΕ. Εφόσον προκύπτουν στοιχεία παραβίασης της νομοθεσίας, θα ακολουθείται η προβλεπόμενη διοικητική ή ποινική διαδικασία.
Η φιλοσοφία του σχεδιασμού είναι να μην καλούνται τα συνεργεία να επιλύουν επιτόπου μία σύγκρουση, αλλά να καταγράφουν τα πραγματικά περιστατικά και να αφήνουν τον θεσμικό μηχανισμό να αναλάβει στη συνέχεια.
Πηγή του Υπουργείου, μιλώντας στο Lesvosnews.net, το έθεσε χαρακτηριστικά: «Οι πραγματικοί και σωστοί κτηνοτρόφοι δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα».
Πίσω από τη συγκεκριμένη διατύπωση βρίσκεται, πάντως, ένα ευρύτερο ζήτημα: η νέα επιχείρηση δεν θα αποτελέσει μόνο υγειονομικό έλεγχο για την παρουσία του ιού. Θα προσφέρει ταυτόχρονα μια νέα, αναλυτικότερη εικόνα της πραγματικής κτηνοτροφικής δραστηριότητας στη Λέσβο.
Πρώτα οι «κόκκινες ζώνες», στη συνέχεια ολόκληρο το νησί
Οι πρώτες επιχειρήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στις περιοχές με αυξημένο επιδημιολογικό κίνδυνο και ιστορικό πρόσφατων θετικών εκτροφών. Σταδιακά, καθώς θα ενισχύεται η δύναμη των συνεργείων, οι έλεγχοι θα επεκτείνονται στο σύνολο του νησιού. Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός έχει ως χρονικό ορίζοντα τον Νοέμβριο.
Η επιλογή αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μόλις στις 2 Σεπτεμβρίου το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ανέφερε ότι είχαν ήδη πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 3.115 έλεγχοι και ότι η ιχνηλάτηση είχε καλύψει περίπου το 80% των εκτροφών.
Το νέο σχέδιο, επομένως, δεν φαίνεται να αφορά απλώς την ολοκλήρωση του υπολοίπου. Πρόκειται για διαφορετική μεθοδολογία ελέγχου, με ακριβή γεωγραφική καταγραφή, ενιαίο επιχειρησιακό συντονισμό και σαφέστερη προσωπική ευθύνη για κάθε υπόθεση.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα δείξουν οι νέοι έλεγχοι
Η ενίσχυση του μηχανισμού μπορεί να λύσει ορισμένα από τα προβλήματα συντονισμού που καταγράφηκαν τους προηγούμενους μήνες. Δεν μπορεί, όμως, να απαντήσει εκ των προτέρων στο βασικότερο ερώτημα: πόσο εκτεταμένη παραμένει σήμερα η διασπορά του ιού.
Εάν η πυκνότερη δειγματοληψία και η νέα αποτύπωση του πεδίου εντοπίσουν σημαντικό αριθμό ακόμη θετικών εκτροφών, η Λέσβος θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο υποχρεωτικών θανατώσεων.
Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα συναντά πλέον τα πραγματικά όρια της λεσβιακής κτηνοτροφίας.
Στις 3 Σεπτεμβρίου ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης Σπύρος Πρωτοψάλτης έκανε λόγο για περίπου 85.000 θανατωμένα ζώα, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «υπαρξιακή απειλή για την κτηνοτροφία». Το μέγεθος είναι ήδη τέτοιο ώστε κάθε νέο θετικό αποτέλεσμα να μην αποτελεί απλώς έναν ακόμη αριθμό στον επιδημιολογικό χάρτη. Μεταφράζεται σε απώλεια παραγωγικού κεφαλαίου, γάλακτος, εισοδήματος και, σε αρκετές περιπτώσεις, της δυνατότητας μιας μονάδας να συνεχίσει να λειτουργεί.
Από την ενίσχυση των υπηρεσιών σε νέο μοντέλο διοίκησης
Στρατιωτικοί κτηνίατροι βρίσκονται στη Λέσβο από τους πρώτους μήνες της κρίσης. Αυτό που αλλάζει τώρα δεν είναι απλώς ο αριθμός τους.Αλλάζει ο τρόπος διοίκησης της επιχείρησης.
Μετακινήσεις, οχήματα, γεωγραφική αποτύπωση, δειγματοληψίες, καταμετρήσεις, υγειονομικές διαδικασίες και παρακολούθηση των φακέλων επιχειρείται να λειτουργούν πλέον μέσα σε μία ενιαία επιχειρησιακή αλυσίδα. Η απόφαση αυτή έρχεται σχεδόν έξι μήνες μετά την εμφάνιση του αφθώδους στη Λέσβο και, αναπόφευκτα, αναδεικνύει τις αδυναμίες του προηγούμενου μοντέλου, στο οποίο διαφορετικές υπηρεσίες και επίπεδα διοίκησης καλούνταν να συντονίσουν μία εξαιρετικά απαιτητική επιχείρηση σε ολόκληρο το νησί.
Το αν η νέα δομή θα αποδειχθεί αποτελεσματικότερη θα φανεί τις επόμενες εβδομάδες. Για τη Λέσβο, όμως, ο χρόνος έχει αποκτήσει πλέον διαφορετικό βάρος.
Με περίπου 85.000 ζώα ήδη χαμένα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθούν οι έλεγχοι. Είναι κυρίως αν ο νέος μηχανισμός θα καταφέρει να περιορίσει τη διασπορά πριν το κόστος για την κτηνοτροφία του νησιού γίνει ακόμη μεγαλύτερο.
