Αγροτικές ενισχύσεις στον «αέρα»: Χάος σε ΟΠΕΚΕΠΕ – ΑΑΔΕ, αγρότες χωρίς πληρωμές πριν το Πάσχα
Σε μια εξαιρετικά δύσκολη φάση φαίνεται να βρίσκεται το σύστημα πληρωμών των αγροτικών ενισχύσεων στη χώρα, καθώς η μετάβαση του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ στη νέα δομή που εποπτεύεται από την ΑΑΔΕ έχει δημιουργήσει ένα σύνθετο διοικητικό και τεχνικό χάος, με αποτέλεσμα να καθυστερούν κρίσιμες πληρωμές προς τους παραγωγούς.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τον αγροτικό χώρο, η επικοινωνία μεταξύ των δύο μηχανισμών είναι σχεδόν ανύπαρκτη, ενώ στελέχη της φορολογικής διοίκησης που έχουν αναλάβει τον έλεγχο των συστημάτων βρίσκονται μπροστά σε έναν ιδιαίτερα περίπλοκο μηχανισμό πληρωμών, τον οποίο προσπαθούν ακόμη να χαρτογραφήσουν.
Η μεταφορά του οργανισμού πληρωμών στην ΑΑΔΕ αποφασίστηκε από την κυβέρνηση ως μεταρρύθμιση για να ενισχυθεί ο έλεγχος των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων και να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του συστήματος μετά από χρόνια προβλήματα και σκάνδαλα διαχείρισης κονδυλίων.
Ωστόσο, η πράξη αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη από τη θεωρία.
Οι διορθώσεις ΟΣΔΕ και η επόμενη φάση ελέγχων
Τη Δευτέρα 9 Μαρτίου ολοκληρώθηκε η δυνατότητα των παραγωγών να προχωρήσουν σε διορθώσεις στις δηλώσεις ΟΣΔΕ (Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης) για τα έτη 2024 και 2025.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η αποστολή φωτογραφιών με γεωσήμανση μέσω της εφαρμογής Agrisnap-GR, διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 24 Μαρτίου και θα αποτελέσει τη βάση για τους γεωχωρικούς ελέγχους των αγροτεμαχίων.
Μόνο μετά την ολοκλήρωση των γεωχωρικών και των διασταυρωτικών ελέγχων θα μπορέσουν να ξεκινήσουν οι πληρωμές των ενισχύσεων. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή τη φάση παραμένει ασαφές πότε θα ολοκληρωθεί ο έλεγχος και αν θα εμφανιστούν νέα προβλήματα.
Παράλληλα, έχουν ήδη καταγραφεί δυσλειτουργίες στη χρήση της εφαρμογής Agrisnap από παραγωγούς και ΚΥΔ, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο δύσκολη τη διαδικασία επαλήθευσης των δηλώσεων.
Πληρωμές εκατοντάδων εκατομμυρίων στον «αέρα»
Οι πληρωμές που βρίσκονται σε εκκρεμότητα είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τον αγροτικό κόσμο.
Αφορούν μεταξύ άλλων:
- συνδεδεμένες ενισχύσεις για κριθάρι, μαλακό και σκληρό σιτάρι
- την ειδική ενίσχυση βάμβακος
- υπόλοιπα της βασικής ενίσχυσης και της αναδιανεμητικής
- ενισχύσεις για νέους αγρότες
Το συνολικό ποσό που αναμένεται να καταβληθεί αγγίζει περίπου τα 180 εκατομμύρια ευρώ, ενώ άλλα περίπου 160 εκατ. ευρώ αφορούν υπόλοιπα ενισχύσεων της προηγούμενης χρονιάς.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι πληρωμές θα γίνουν μέχρι το Πάσχα, που φέτος πέφτει στις 12 Απριλίου. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, το σενάριο αυτό απομακρύνεται όλο και περισσότερο.
Και αυτό γιατί η ΑΑΔΕ δεν έχει ακόμη καταφέρει να βρει σαφές σημείο εκκίνησης για τους ελέγχους μέσα στο νέο σύστημα.
Αγρότες χωρίς ρευστότητα στην πιο κρίσιμη περίοδο
Η καθυστέρηση των πληρωμών προκαλεί ήδη έντονη ανησυχία στον αγροτικό κόσμο.
Οι βαμβακοπαραγωγοί προειδοποιούν ότι χωρίς την στρεμματική ενίσχυση δεν θα μπορέσουν να μπουν στα χωράφια για τη νέα καλλιεργητική περίοδο. Αντίστοιχα, οι παραγωγοί σιτηρών αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας για βασικές καλλιεργητικές εργασίες, όπως η επιφανειακή λίπανση.
Την ίδια στιγμή, εκκρεμούν και τα de minimis για τη μηδική και το ρύζι, ύψους περίπου 60 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία επίσης φαίνεται να μετατίθενται χρονικά.
Ο ευρωπαϊκός παράγοντας και ο κίνδυνος απώλειας πόρων
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη λόγω των πιέσεων από τις Βρυξέλλες.
Η Ελλάδα έχει βρεθεί πολλές φορές στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για προβλήματα στη διαχείριση των αγροτικών επιδοτήσεων, ενώ στο παρελθόν έχουν επιβληθεί βαριά πρόστιμα για κακή εποπτεία του συστήματος πληρωμών.
Σε περίπτωση που οι πληρωμές δεν ολοκληρωθούν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, υπάρχει ο κίνδυνος ορισμένα κονδύλια να επιστραφούν στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Ταυτόχρονα, η λειτουργία του νέου οργανισμού βρίσκεται υπό στενή παρακολούθηση από την DG AGRI της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αξιολογεί τη διαπίστευση του φορέα πληρωμών.
Μεταρρύθμιση που ξεκίνησε για διαφάνεια αλλά μπήκε σε «ναρκοπέδιο»
Η ενσωμάτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως μια μεγάλη θεσμική αλλαγή που θα καθάριζε το τοπίο στις αγροτικές επιδοτήσεις και θα ενίσχυε τον έλεγχο των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Ωστόσο, η μετάβαση φαίνεται να περνά από μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο προσαρμογής.
Με χιλιάδες αγρότες να περιμένουν πληρωμές και την καλλιεργητική περίοδο να τρέχει, το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι ένα:
Πότε θα ξεμπλοκάρει το σύστημα πληρωμών – και ποιος τελικά θα αναλάβει την ευθύνη για το σημερινό αδιέξοδο.
