Αποζημιώσεις γάλακτος στη Λέσβο: «Γκρίζες ζώνες» στην απόφαση – Προειδοποίηση για διακοπή παραλαβής από Μεγάλη Τετάρτη

Σε οριακό σημείο βρίσκεται η αγορά γάλακτος στη Λέσβο, με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να ζητά επειγόντως σαφείς απαντήσεις από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την εφαρμογή της απόφασης αποζημίωσης, την ώρα που η πραγματική οικονομία του νησιού πιέζεται ασφυκτικά.

Με επίσημο έγγραφο που εστάλη χθες από την Αντιπεριφέρεια Πρωτογενούς Τομέα προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ, τίθενται κρίσιμα ερωτήματα για τον τρόπο υπολογισμού της αποζημίωσης του γάλακτος κατά την περίοδο των περιοριστικών μέτρων λόγω αφθώδους πυρετού. Πρόκειται για ζητήματα που δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά καθοριστικοί παράγοντες για το αν θα «σταθεί» η αγορά ή θα καταρρεύσει.

Η βασική ασάφεια εντοπίζεται στη διατύπωση ότι η αποζημίωση θα υπολογίζεται «βάσει τιμολογίων παραλαβής». Στην πράξη όμως, η αγορά λειτουργεί με δύο διαφορετικά επίπεδα τιμολόγησης: από τη μία τα τιμολόγια εμπορίας προς τα τυροκομεία, που περιλαμβάνουν επιπλέον κόστη (ΕΛΟΓΑΚ, μεταφορές), και από την άλλη τα τιμολόγια παραγωγού, που αποτυπώνουν την καθαρή αξία που λαμβάνει ο κτηνοτρόφος. Το ποιο από τα δύο θα αποτελέσει τη βάση αποζημίωσης δεν έχει αποσαφηνιστεί – και η διαφορά δεν είναι λογιστική, είναι ουσιαστική.

Την ίδια στιγμή, καταγράφονται ήδη σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές γάλακτος μεταξύ τυροκομείων, γεγονός που ανοίγει ένα δεύτερο κρίσιμο μέτωπο: θα υπάρξει ενιαία τιμή αποζημίωσης ή θα εφαρμοστεί το μοντέλο των πραγματικών τιμολογίων ανά επιχείρηση; Και αν επιλεγεί ο μέσος όρος, ποιος θα τον καθορίσει και με ποια μεθοδολογία;

Αντίστοιχα θολό παραμένει και το ζήτημα της χρονικής περιόδου αναφοράς. Θα βασιστεί η αποζημίωση σε ιστορικά δεδομένα – πριν την κρίση – ή σε τιμές που διαμορφώνονται εν μέσω περιορισμών και στρεβλώσεων;

Η Περιφέρεια προειδοποιεί ευθέως για τον κίνδυνο δημιουργίας τεχνητών τιμών, άνισης μεταχείρισης επιχειρήσεων και συνολικής απορρύθμισης της αγοράς. Ζητά δε σαφές πλαίσιο ελέγχου: ανώτατα όρια τιμών, εποπτεία από τον ΕΛΟΓΑΚ και μηχανισμούς αποτροπής καταχρηστικών πρακτικών.

Στο τραπέζι τίθεται πλέον και η ανάγκη άμεσης έκδοσης εφαρμοστικής εγκυκλίου που θα καθορίζει με ακρίβεια τους κανόνες του παιχνιδιού: ποια τιμολόγια λαμβάνονται υπόψη, πώς υπολογίζεται η τιμή αποζημίωσης και ποιος ελέγχει τη διαδικασία.

Ωστόσο, το ήδη σύνθετο σκηνικό περιπλέκεται περαιτέρω από τις πολιτικές εξελίξεις στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, καθώς η αλλαγή στην ηγεσία δημιουργεί καθυστερήσεις στη λήψη αποφάσεων και εντείνει την αβεβαιότητα στον κλάδο.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, τα τυροκομεία αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να σταματήσουν την παραλαβή γάλακτος ακόμη και από τη Μεγάλη Τετάρτη, εφόσον δεν δοθούν άμεσα ξεκάθαρες απαντήσεις. Στο προσκήνιο βρίσκονται αιτήματα που σχετίζονται τόσο με τη ρευστότητα και τις πληρωμές όσο και με τη διάθεση αποθεμάτων παλαιότερων προϊόντων, χωρίς τα οποία – όπως επισημαίνουν – καθίσταται πρακτικά αδύνατη η διαχείριση της παραγωγής.

Η κατάσταση στον πρωτογενή τομέα της Λέσβου παραμένει εξαιρετικά κρίσιμη. Με την παραγωγή εγκλωβισμένη, την αγορά σε καθεστώς ασφυξίας και τους κανόνες ακόμη θολοί, κάθε ημέρα καθυστέρησης επιβαρύνει ένα ήδη πιεσμένο σύστημα που κινείται στα όρια της αντοχής του.