Διπλή «τραγωδία» στη Λέσβο: Κρούσμα και στο Μεσότοπο, χωρίς σχέδιο διαχείρισης η κρίση του αφθώδους

Η επιβεβαίωση νέου κρούσματος αφθώδους πυρετού στον Μεσότοπο ανεβάζει τον συνολικό αριθμό των περιστατικών στη Λέσβο στα 37 και ταυτόχρονα σηματοδοτεί μια καθοριστική μετατόπιση στην εξέλιξη της επιζωοτίας. Η νόσος δεν περιορίζεται πλέον γεωγραφικά στις αρχικές εστίες, αλλά επεκτείνεται προς τη δυτική πλευρά του νησιού, πλήττοντας περιοχές με έντονη κτηνοτροφική δραστηριότητα και υψηλή παραγωγική σημασία.

Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη καταγραφή στον επιδημιολογικό χάρτη. Το κρούσμα στον Μεσότοπο λειτουργεί ως καταλύτης που ανοίγει ουσιαστικά την ακτίνα εξάπλωσης της νόσου, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τη διαχείριση της κρίσης. Οι μέχρι σήμερα ζώνες προστασίας και επιτήρησης, που είχαν οριστεί με βάση τα αρχικά περιστατικά, αρχίζουν να χάνουν τη λειτουργική τους αξία, καθώς η διασπορά αποκτά πλέον χαρακτηριστικά ευρείας γεωγραφικής διάχυσης.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, αυτό μεταφράζεται σε ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό σενάριο: η Λέσβος οδεύει σταδιακά προς την κατάσταση μιας ενιαίας ζώνης περιορισμών. Με την εξάπλωση να αγγίζει τόσο το βόρειο όσο και το δυτικό τμήμα του νησιού, τα περιθώρια για τοπική οριοθέτηση της νόσου περιορίζονται δραματικά, ενώ αυξάνεται η πίεση για καθολικά μέτρα διαχείρισης.

Την ίδια στιγμή, η εικόνα που προέκυψε από τη σημερινή σύσκεψη στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εντείνει την ανησυχία στον κτηνοτροφικό κόσμο. Η στρατηγική που φαίνεται να κυριαρχεί επικεντρώνεται πρωτίστως στον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου εκτός Λέσβου, γεγονός που πρακτικά μετατοπίζει το βάρος της κρίσης αποκλειστικά στο νησί. Η προσέγγιση αυτή, αν και επιδημιολογικά κατανοητή, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο συνοδεύεται από ένα ολοκληρωμένο σχέδιο στήριξης και εξόδου από την κρίση για την τοπική οικονομία.

Παράλληλα, σε τοπικό επίπεδο καταγράφεται αδυναμία συγκρότησης μιας ενιαίας και τεκμηριωμένης πρότασης διαχείρισης, γεγονός που περιορίζει τη διαπραγματευτική ισχύ των φορέων του νησιού. Η απουσία συντονισμένης στρατηγικής στη σημερινή συνάντηση στο Υπουργείο, σε συνδυασμό με αντικρουόμενα συμφέροντα, φαίνεται να επιβραδύνει τις εξελίξεις σε μια χρονική στιγμή που απαιτούνται άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις.

Με τα δεδομένα να επιδεινώνονται, ενισχύεται το ενδεχόμενο κλιμάκωσης των μέτρων, με αύξηση των θανατώσεων ζώων και περαιτέρω επιβάρυνση της παραγωγικής βάσης.

Οι εκτιμήσεις που διατυπώνονται πλέον σε επίπεδο αγοράς και παραγωγών είναι ιδιαίτερα απαισιόδοξες, με ορίζοντα αποκατάστασης που σε ορισμένα σενάρια φτάνει ακόμη και τα επόμενα δύο χρόνια. Η πιθανότητα μαζικών απωλειών ζωικού κεφαλαίου, σε συνδυασμό με τους περιορισμούς στη διακίνηση προϊόντων, δημιουργεί συνθήκες παρατεταμένης ασφυξίας για τον πρωτογενή τομέα της Λέσβου.

Σε πολιτικό επίπεδο, η εξέλιξη της κρίσης αναδεικνύει και ζήτημα ευθυνών. Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, δεν καταγράφεται μέχρι στιγμής κάποια ουσιαστική ανάληψη ευθύνης ή ένδειξη πολιτικής λογοδοσίας, γεγονός που εντείνει την αίσθηση αδυναμίας διαχείρισης σε μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους για το νησί.

Το νέο κρούσμα και η ανικανότητα διαχείρισης που αποδείχτηκε και στη σημερινή συνάντηση συνιστούν την σημερινή  διπλή "τραγωδία"