Το Ελαιοκομικό Μητρώο μπαίνει ξανά στο τραπέζι: Λιγότερη γραφειοκρατία ζητά τώρα και το Υπουργείο
Την ανάγκη να βρεθεί μια πιο απλή, πιο λειτουργική και λιγότερο γραφειοκρατική λύση για το Ελαιοκομικό Μητρώο ανέδειξε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε την 1η Ιουλίου στα κεντρικά γραφεία της ΑΑΔΕ, με θέμα τις πληρωμές των αγροτικών επιδοτήσεων.
Με απλά λόγια, το Υπουργείο φαίνεται πλέον να αναγνωρίζει το αυτονόητο: ένα τέτοιο μητρώο δεν χτίζεται με χειρόγραφη λογική, διπλές καταχωρίσεις και υπηρεσίες που ήδη δουλεύουν στα όριά τους. Χρειάζεται διαλειτουργικότητα, αξιοποίηση υπαρχόντων δεδομένων και μια διαδικασία που να μην τιμωρεί ούτε τον παραγωγό ούτε τον υπάλληλο.
«Πολύ δύσκολο μέσα στις προθεσμίες»
Απαντώντας σε ερώτηση για την ελαιοκομία και τις διεθνείς τιμές του ελαιολάδου, ο κ. Σχοινάς ξεκαθάρισε αρχικά ότι δεν σκοπεύει να μπει σε διαδικασία παρακολούθησης των αγορών, τονίζοντας ότι ο ρόλος του Υπουργείου είναι ρυθμιστικός.
Ωστόσο, στάθηκε σε δύο μεγάλα ανοιχτά μέτωπα του ελαιοκομικού τομέα: το Ελαιοκομικό Μητρώο και τις εκκρεμότητες με τις Οργανώσεις Ελαιουργικών Φορέων.
Για το Ελαιοκομικό Μητρώο, ο υπουργός αναγνώρισε ότι οι προθεσμίες είναι ασφυκτικές και ότι η εφαρμογή του, όπως έχει σχεδιαστεί, αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη στην πράξη. Η εικόνα που περιέγραψε είναι ξεκάθαρη: είναι πολύ δύσκολο να δημιουργηθεί το μητρώο όπως πρέπει, μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά όρια.
Γι’ αυτό, όπως ανέφερε, βρίσκεται σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναζητώντας μια πιο απλοποιημένη λύση, ώστε να μη στηθεί μια διαδικασία χωρίς τις αναγκαίες εγγυήσεις και χωρίς πραγματική δυνατότητα εφαρμογής.
Η ουσία: Να μη φορτωθεί όλο το βάρος στις ΔΑΟΚ
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι αν χρειάζεται Ελαιοκομικό Μητρώο. Χρειάζεται. Και μάλιστα επειγόντως. Η χώρα πρέπει να γνωρίζει με ακρίβεια τι παράγει, πού το παράγει, με ποιες εκτάσεις, με ποιες ποικιλίες και με ποια παραγωγική δυναμικότητα.
Το πρόβλημα είναι ο τρόπος.
Η σημερινή διαδικασία, όπως έχει περιγραφεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς του κλάδου, προβλέπει εγγραφή ή τροποποίηση στοιχείων μέσω αίτησης στη ΔΑΟΚ της κάθε Περιφερειακής Ενότητας. Αυτό, σε περιοχές με μεγάλη ελαιοκαλλιέργεια, σημαίνει τεράστιο διοικητικό φορτίο.
Στη Λέσβο, το πρόβλημα αποκτά άλλες διαστάσεις. Δεν μιλάμε για έναν μικρό αριθμό αγροτεμαχίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία ΟΣΔΕ 2025 που είχε επεξεργαστεί το Lesvosnews.net, οι ελαιώνες του νησιού αποτυπώνονται σε περίπου 357.000 στρέμματα και πάνω από 6,68 εκατομμύρια ελαιόδεντρα.
Αυτό δεν είναι μια απλή βάση δεδομένων. Είναι ένας ολόκληρος παραγωγικός χάρτης. Και αν επιχειρηθεί να περάσει με γραφειοκρατικούς όρους στις υπηρεσίες, τότε το αποτέλεσμα θα είναι καθυστέρηση, λάθη, ταλαιπωρία και διοικητικό μποτιλιάρισμα.
Σύμφωνα με εκείνες τις πληροφορίες, τα στοιχεία των ελαιοτεμαχίων που θα δηλωθούν στο ΟΣΔΕ 2026 θα μπορούν να περάσουν στη βάση του Ελαιοκομικού Μητρώου και στη συνέχεια οι παραγωγοί να καλούνται στις ΔΑΟΚ όχι για να ξεκινήσουν από το μηδέν, αλλά για επικαιροποίηση, διόρθωση και επιβεβαίωση των στοιχείων τους.
Αυτή είναι η μόνη ρεαλιστική κατεύθυνση.
Λιγότερη χαρτούρα. Λιγότερη διπλή δουλειά. Λιγότερη πίεση στις ΔΑΟΚ. Περισσότερη αξιοποίηση των δεδομένων που ήδη υπάρχουν.
Αν το κράτος έχει ήδη τα ελαιοτεμάχια στο ΟΣΔΕ, δεν υπάρχει λόγος να ζητά από παραγωγούς και υπηρεσίες να ξαναχτίσουν τον ίδιο χάρτη από την αρχή. Αυτό δεν είναι μεταρρύθμιση. Είναι φωτοτυπία της παλιάς γραφειοκρατίας σε ψηφιακό περιτύλιγμα.
Για τους ελαιοπαραγωγούς, ειδικά σε νησιά όπως η Λέσβος, το θέμα δεν είναι θεωρητικό. Είναι απολύτως πρακτικό. Ο παραγωγός έχει να αντιμετωπίσει κόστος καλλιέργειας, εργατικά, μεταφορικά, κλιματική αστάθεια, ασθένειες, χαμηλές ή ασταθείς τιμές, δυσκολίες στις δηλώσεις και πλέον μια σειρά από ψηφιακές υποχρεώσεις που συχνά δεν είναι καθόλου φιλικές στον μέσο αγρότη.
Αν το Ελαιοκομικό Μητρώο εφαρμοστεί άτσαλα, θα γίνει ακόμη ένας κρίκος στην αλυσίδα της ταλαιπωρίας. Αν εφαρμοστεί σωστά, μπορεί να γίνει εργαλείο οργάνωσης, διαφάνειας και προστασίας του προϊόντος.
Η διαφορά βρίσκεται στον σχεδιασμό.
Ανοιχτό και το θέμα των ΟΕΦ
Ο κ. Σχοινάς αναφέρθηκε και στις Οργανώσεις Ελαιουργικών Φορέων, σημειώνοντας ότι υπάρχουν παραγωγοί, ομάδες και συνεταιρισμοί που βρέθηκαν σε δύσκολη θέση χωρίς δική τους υπαιτιότητα.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για ένα πρόγραμμα που δεν εφαρμόστηκε σωστά, με αποτέλεσμα να υπάρξουν απεντάξεις, μπλοκάρισμα χρηματοδοτήσεων και εκκρεμότητες για φορείς που είχαν ήδη ξεκινήσει επενδύσεις.
Το Υπουργείο, σύμφωνα με τον ίδιο, αναζητά σε συνεννόηση με τη DG AGRI μια πρακτική λύση ώστε να πληρωθούν οι εκκρεμότητες με εθνικούς πόρους, χωρίς αυτό να θεωρηθεί παράνομη κρατική ενίσχυση.
Και εδώ η εικόνα είναι ίδια: παραγωγοί και συνεταιρισμοί εγκλωβίστηκαν σε ένα σύστημα που δεν λειτούργησε όπως έπρεπε. Δηλαδή πλήρωσαν άλλοι το κόστος μιας διοικητικής αστοχίας.
--
Ένα λειτουργικό Ελαιοκομικό Μητρώο μπορεί να βοηθήσει στον καλύτερο έλεγχο της παραγωγής, στην τεκμηρίωση των εκμεταλλεύσεων, στην προστασία του προϊόντος και στη σύνδεση με τις ενισχύσεις. Ένα κακοσχεδιασμένο μητρώο, όμως, μπορεί να γίνει ακόμη ένα χαρτοβασίλειο πάνω στις πλάτες παραγωγών και υπηρεσιών. Οι δηλώσεις Σχοινά δείχνουν ότι το Υπουργείο αντιλαμβάνεται πλέον το μέγεθος του προβλήματος. Το ερώτημα είναι αν η αναγνώριση θα μετατραπεί γρήγορα σε απόφαση. Διότι στην ελαιοκομία, όπως και σε όλη την αγροτική παραγωγή, οι παραγωγοί δεν χρειάζονται άλλες εξαγγελίες. Χρειάζονται λύσεις που δουλεύουν στο χωράφι, στο ελαιοτριβείο και στη ΔΑΟΚ. Όχι άλλον ψηφιακό Γολγοθά με κωδικούς, αιτήσεις και προθεσμίες που κανείς δεν μπορεί να σηκώσει. Το Ελαιοκομικό Μητρώο πρέπει να γίνει εργαλείο. Όχι παγίδα.
Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης
