Έρχεται χειμώνας απελπισίας για τους ελαιοπαραγωγούς της Λέσβου
Σε μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους της ιστορίας του βρίσκεται ο ελαιώνας της Λέσβου, με τους ελαιοπαραγωγούς του νησιού να ετοιμάζονται να βιώσουν μια χρονιά πρωτοφανούς απογοήτευσης. Η ελαιοκομική περίοδος 2025-2026 θα αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολη, με ανομοιογενή ελάχιστη παραγωγή, υψηλός πληθυσμός από δάκο, χαμηλές τιμές ελαιολάδου και η προβλεπόμενη αδυναμία συγκομιδής σε μεγάλο μέρος των κτημάτων.
Ελάχιστα κτήματα με αξιόλογη παραγωγή
Η φετινή παραγωγή χαρακτηρίζεται από ακραία ανομοιομορφία. Διάσπαρτα και ελάχιστα είναι τα κτήματα που έχουν αξιόλογη παραγωγή. Και αυτό αφορά κυρίως κτήματα που η συγκομιδή τους έγινε πρόωρα την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο.
Το πρόβλημα ξεκινάει από την καθυστερημένη συγκομιδή στην προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο 2024-2025 και στις ακραίες καιρικές συνθήκες που επικρατούν τα τελευταία χρόνια : ξηρασία, υψηλές θερμοκρασίες το καλοκαίρι και ελάχιστες βροχοπτώσεις που έρχονται συνήθως πολύ αργά, επηρέασαν κρίσιμα στάδια της καρποφορίας.
Το μέλλον προδιαγράφεται σκοτεινό. Τα ελαιόδεντρα βγαίνουν από τη χρονιά αυτή εξαντλημένα, με ελάχιστα αποθέματα όπως αποδείχθηκε για νέα καρποφορία. Η υγρασία στο έδαφος είναι χαμηλή, οι τιμές δεν καλύπτουν τα κόστη, και οι αγρότες δεν έχουν τη δυνατότητα να επενδύσουν για την επόμενη χρονιά.
Οι γεωτεχνικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πτώση ρεκόρ στην παραγωγή 2025-2026.
Η κατάσταση θα επιδεινωθεί από την έντονη παρουσία του δάκου και άλλων μυκητολογικών ασθενειών. Πολλά δέντρα, ήδη εξασθενημένα, προσβλήθηκαν, με αποτέλεσμα την περαιτέρω μείωση της απόδοσης και της ποιότητας του καρπού. Παράλληλα, η έλλειψη εργατικών χεριών, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος συγκομιδής, οδήγησε στο να μείνουν μεγάλες ποσότητες καρπού ασυγκόμιστες. Ουσιαστικά, πρόκειται για εκτροφές δάκου σε ανοιχτό πεδίο, όπως λένε οι γεωπόνοι, με άμεσο κίνδυνο για τη νέα χρονιά.
Πτώση τιμών και στασιμότητα στην αγορά
Απογοητευτική είναι και η εικόνα στην αγορά. Οι τιμές του ελαιολάδου σημαντικά μειωμένες σε σχέση με τα περσινά επίπεδα δημιουργούν πρόσθετη εικόνα απογοήτευσης στους ελαιοπαραγωγούς.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην τιμή. Οι αγοραπωλησίες είναι ελάχιστες, με πολλούς παραγωγούς να καταγγέλλουν ότι δεν βρίσκουν καν αγοραστές. «Έχω 20 τόνους λάδι απούλητους στη δεξαμενή μου. Οι έμποροι λένε “περίμενε” – αλλά εμείς πρέπει να πληρώσουμε εργατικά, ελαιοτριβεία, έξοδα», σημειώνει παραγωγός του νησιού.
Ένα ερώτημα χωρίς απάντηση
Οι παραγωγοί της Λέσβου προβληματίζονται για το χειμώνα που έρχεται... απευθύνουν δραματική έκκληση για κρατική παρέμβαση, ενίσχυση και στήριξη, καθώς η κατάσταση πλέον δεν είναι απλώς δύσκολη – είναι μη βιώσιμη. Σε ένα νησί όπου η ελιά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας και της οικονομίας του, η εγκατάλειψη των ελαιώνων πέρα από απώλεια παραγωγής είναι απώλεια παράδοσης, ζωής και μέλλοντος.
