Λέσβος: Ο αφθώδης πυρετός απειλεί τη σπάνια ράτσα προβάτων – Ο κίνδυνος πίσω από τις μαζικές θανατώσεις
Η κρίση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο εξελίσσεται σε μια απειλή με πολύ βαθύτερες συνέπειες από την άμεση οικονομική ζημιά. Πίσω από τα μέτρα περιορισμού της νόσου, αναδεικνύεται ένας λιγότερο ορατός αλλά εξαιρετικά κρίσιμος κίνδυνος: η απώλεια της παραδοσιακής ράτσας προβάτων του νησιού, ενός ζωικού κεφαλαίου που έχει διαμορφωθεί μέσα από δεκαετίες προσαρμογής στις τοπικές συνθήκες.
Όπως καταγράφεται σε δημοσίευμα του gastronomos.gr και σε άρθρο της Νικολέτας Μακρυωνίτου, πριν από την εμφάνιση της νόσου, η Λέσβος διέθετε έναν από τους σημαντικότερους πληθυσμούς αιγοπροβάτων στη χώρα, με περίπου 420.000 πρόβατα της τοπικής ράτσας. Η συγκεκριμένη φυλή δεν αποτελεί απλώς παραγωγικό εργαλείο, αλλά βασικό στοιχείο της αγροδιατροφικής ταυτότητας του νησιού και της ποιότητας των προϊόντων του.
Η εφαρμογή των ευρωπαϊκών πρωτοκόλλων για την εκρίζωση της νόσου βασίζεται σε μια επιθετική στρατηγική: τον άμεσο εντοπισμό κρουσμάτων και τη θανάτωση των ζώων σε μολυσμένες ή ύποπτες εκτροφές. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και περιορισμένα περιστατικά οδηγούν σε εκτεταμένες απώλειες ζωικού κεφαλαίου, καθώς η παρέμβαση δεν περιορίζεται μόνο στα νοσούντα ζώα, αλλά επεκτείνεται προληπτικά.
Ήδη, χιλιάδες αιγοπρόβατα έχουν θανατωθεί στο νησί, ενώ η νόσος συνεχίζει να εμφανίζεται σε νέες εκτροφές. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό. Κάθε κοπάδι που χάνεται σημαίνει και απώλεια γενετικού υλικού, καθώς η τοπική ράτσα δεν είναι εύκολα αναπαραγώγιμη από άλλες περιοχές χωρίς να αλλοιωθούν τα χαρακτηριστικά της.
Παράλληλα, ειδικοί επισημαίνουν ότι αν η διασπορά της νόσου αποδειχθεί εκτεταμένη σε όλο το νησί, η συνέχιση της ίδιας τακτικής θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζική εξάλειψη του ζωικού κεφαλαίου. Σε ένα τέτοιο σενάριο, δεν θα μιλάμε απλώς για κρίση παραγωγής, αλλά για κατάρρευση ενός ολόκληρου κλάδου και για απώλεια μιας μοναδικής βιολογικής κληρονομιάς.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η επιλογή μεταξύ εμβολιασμού και θανατώσεων. Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι ένας καθολικός εμβολιασμός θα μπορούσε να περιορίσει τη νόσο χωρίς να οδηγήσει σε μαζικές απώλειες. Από την άλλη πλευρά, η εφαρμογή του εμβολιασμού συνδέεται με σοβαρούς περιορισμούς στις εξαγωγές, καθώς επηρεάζει το καθεστώς της χώρας ως «ελεύθερης από αφθώδη πυρετό», κάτι που έχει άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές.
Έτσι, η επιλογή της Πολιτείας να προχωρήσει με τη στρατηγική των θανατώσεων δεν αφορά μόνο υγειονομικά δεδομένα, αλλά και εμπορικούς συσχετισμούς. Ωστόσο, το τίμημα αυτής της επιλογής αρχίζει να γίνεται ορατό στο πεδίο: λιγότερα ζώα, διαλυμένα κοπάδια και αυξανόμενος φόβος ότι η τοπική ράτσα προβάτων της Λέσβου μπορεί να μην ανακάμψει ποτέ.
Η εξέλιξη της κρίσης θα κρίνει αν το νησί θα καταφέρει να διασώσει το ζωικό του κεφάλαιο ή αν θα βρεθεί αντιμέτωπο με μια μη αναστρέψιμη απώλεια. Γιατί σε αυτή την περίπτωση, δεν χάνεται μόνο παραγωγή. Χάνεται ταυτότητα.
η αφίσα που έχει κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο:
Στη Λέσβο δεν διακυβεύεται μόνο η αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, αλλά η διατήρηση ενός μοναδικού γενετικού κεφαλαίου: της τοπικής φυλής προβάτων, αναγνωρισμένου αυτόχθονου πόρου με ιδιαίτερη ανθεκτικότητα. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η φυλή αυτή μπορεί να αντιδρά διαφορετικά στον ιό, κάτι που απαιτεί άμεση επιστημονική διερεύνηση πριν ληφθούν μη αναστρέψιμα μέτρα. Το αίτημα είναι σαφές: να εξεταστεί αν πρέπει να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά, γιατί αν χαθεί τώρα, δεν επιστρέφει ποτέ.
