Μύθος ή πραγματικότητα τα «15.000 αρνιά» από τη Λέσβο για Ιορδανία;

Σε μια περίοδο που η κτηνοτροφία της Λέσβου βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση λόγω του αφθώδους πυρετού, ένα σενάριο που κυκλοφόρησε έντονα τις τελευταίες ημέρες προκάλεσε ερωτήματα και αντιδράσεις: ότι δήθεν υπήρξε πρόταση από τη Ιορδανία για αγορά 15.000 σφαγμένων αρνιών από το νησί, η οποία απορρίφθηκε από ελληνικής πλευράς.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη – και κυρίως πιο αυστηρή από όσο αφήνει να εννοηθεί το συγκεκριμένο αφήγημα.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον αφθώδη πυρετό δεν αφήνει περιθώρια ελιγμών. Με βάση τον Κανονισμός (ΕΕ) 2016/429 και τα συμπληρωματικά μέτρα του Κανονισμός (ΕΕ) 2020/687, η εμφάνιση της νόσου οδηγεί αυτομάτως σε αυστηρούς περιορισμούς στη διακίνηση ζώων και προϊόντων ζωικής προέλευσης. Οι περιοχές όπου εντοπίζονται κρούσματα, όπως η Λέσβος, τίθενται σε καθεστώς επιτήρησης και ελέγχου, με βασικό στόχο την αποτροπή διασποράς της νόσου.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η εξαγωγή νωπού ή κατεψυγμένου κρέατος από τις πληγείσες ζώνες απαγορεύεται! ΟΛΙΚΗ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ!. Ακόμη και αν τα ζώα έχουν σφαγεί, το προϊόν θεωρείται δυνητικά επικίνδυνο για τη μετάδοση του ιού. Οι μόνες περιπτώσεις που μπορούν να εξεταστούν είναι προϊόντα που έχουν υποστεί βαριά θερμική επεξεργασία, κάτι που δεν αφορά την εξαγωγή σφαγμένων αρνιών.

Καθοριστικός παράγοντας είναι και η διαδικασία πιστοποίησης. Για να πραγματοποιηθεί εξαγωγή προς τρίτη χώρα, απαιτείται επίσημο κτηνιατρικό πιστοποιητικό που να διασφαλίζει ότι το προϊόν προέρχεται από περιοχή απαλλαγμένη από τη νόσο. Σε καθεστώς αφθώδους πυρετού, ένα τέτοιο πιστοποιητικό δεν μπορεί να εκδοθεί. Χωρίς αυτό, καμία αποστολή δεν μπορεί να φύγει νόμιμα από τη χώρα.

Ακόμη όμως κι αν υποτεθεί ότι η χώρα εισαγωγής είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί το ρίσκο, το εμπόδιο παραμένει στην πλευρά της εξαγωγής. Η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεσμεύεται από το ενιαίο υγειονομικό καθεστώς και δεν μπορεί να παρακάμψει τις προβλέψεις του. Με απλά λόγια, το «ναι» μιας τρίτης χώρας δεν αρκεί για να ξεμπλοκάρει μια τέτοια διαδικασία.

Υπό αυτό το πρίσμα, το σενάριο με την Ιορδανία δεν επιβεβαιώνεται από κάποια επίσημη πηγή και, ακόμη κι αν υπήρξε σε επίπεδο πρόθεσης ή συζήτησης, δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί υπό τις παρούσες συνθήκες. Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο λειτουργεί ως απόλυτος «κόφτης», ανεξάρτητα από πολιτικές βούλησεις ή εμπορικά ενδιαφέροντα.